Teelt, snoei en verzorging van fruitbomen, druiven, kleinfruit, noten en bijzondere fruitsoorten. Bijzondere tomaten.

dinsdag 31 december 2013

Denksport: groenten en kruiden herkennen.

Ken je de wetenschappelijke naam van een groente of keukenkruid dan is het eenvoudig om hiermee informatie op te zoeken op internet.

Moeilijk te onthouden groentenamen? Doe enkele malen de volgende interactieve oefeningen en uw kennis zal verbeteren! Indien er een wachtwoord wordt gevraagd dan geeft u "ABCplantenlatijn" op.
Voor deze eerste reeks van oefeningen is een basiskennis van groenten meestal voldoende.
Indien u nog geen wetenschappelijke plantennamen kent, dan bezoek je eerst de onderstaande links
Wetenschappelijke- en Nederlandse namen van de belangrijkste groenten
en
Overzicht van alle plantennamen per gebruiksgroep (fruit, groenten, sierplanten, ...)

INTERACTIEF LEREN. DE LINKS OPENEN IN EEN NIEUWE VENSTER!
Combineer oefening van koolgewassen.
Combineeroefening peulvruchten
Combineeroefening keukenkruiden
Visueel wortelgroenten/wortelgewassen herkennen
Visueel stengelgroenten herkennen

Visueel bladgroenten herkennen
Visueel vruchtgroenten herkennen
Eenvoudig kruiswoordraadsel van groentenamen.
Visueel bijzondere groenten herkennen.
--
Interactief planten leren: Speciale groenten visueel herkennen en benoemen
Puzzel je mee? Kruiswoordraadsel van gekende groenten (1)
Interactief planten leren: Kruiswoordraadsel van gekende en minder bekende groenten (2)
Interactief planten leren: visueel bladgroenten herkennen
Interactief planten leren: visueel vruchtgroenten herkennen

Fruitsoorten en fruitnamen interactief inoefenen.
Meer lezen over wetenschappelijke groentenamen & kruiden in "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: groenten herkennen, groenten visueel herkennen, groenten benoemen, minder gekende groenten, kruiden herkennen, kruiswoordraadsel, denksport

Mannelijke kiwiplant laag terugsnoeien om later om te enten?

Hebt u een onvruchtbare (mannelijke) kiwiplant staan dan kan u hierop een vrouwelijke kiwi enten. Het enten in openlucht kan in april gebeuren, maar de voorbereiding moet nu reeds gebeuren!
Indien u een kleinvruchtig kiwiras hebt dan kan u op die plant een ander (grootvruchtig) kiwiras enten.
Probeer de kiwiplant heel laag terug te zagen, zodat het later te enten ras veel groeiruimte heeft.
Foto 01: winterbeeld van een kleinvruchtig kiwiras begin december.

SNOEITIPS.
- Gebruik scherp snoeimateriaal (snoeizaag, takkenschaar, snoeischaar).
- Snoei tijdens een droge, vorstvrije dag in december of januari. Door nu de plant laag terug te snoeien is het gevaar op overtollig sapverlies (= bloeden) kleiner.
- Snoei de plant die u wil omenten goed terug, maar laat nog ca 10 cm extra staan.
- De overtollige 10 cm kan u in begin april verwijderen, net voor het enten.
- Snoei bij voorkeur niet alles weg, maar laat nog enkele jonge twijgen staan als saptrekker.
- Door einde december de planten laag terug te snoeien is het gevaar op overtollig sapverlies (= bloeden) kleiner.
- Knip einde december of begin januari bij vorstvrij weer enthout van vrouwelijke kiwiplanten.
Kies voor goed uitgerijpt hout en let vooral op de richting van de knoppen! Bewaar die enttwijgen/griffeltwijgen op een koele plaats.

KIWI IN ENKELE EUROPESE TALEN.
LAT (Wet.naam): Actinidia deliciosa, NL: kiwi, Chinese kruisbes, EN: kiwi fruit, Chinese gooseberry, FR: kiwi, groseille de Chine, DE: Kiwi, Kiwifrucht, ES: kiwi, IT: kiwi, actinidia, PL: kiwi

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM OCULEREN, CHIPBUDDEN EN ENTEN OP ONDERSTAMMEN:
Kiwi's enten is niet moeilijk.
Enthout of griffelhout knippen en koel bewaren.
Mannelijke kiwiplant omenten met een vrouwelijke kiwiplant.
Kiwi's kan u zelf ook zaaien!

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: kiwi omenten, kiwi enten, omenten, griffelen kiwi, enten kiwi, onvruchtbare kiwi, Actinidia deliciosa

maandag 30 december 2013

Plantenziekten op steenfruitbomen voorkomen!

Voorbeelden van steenfruitbomen zijn kersen-, pruimen-, perzik-, nectarine- en abrikozenbomen.

Foto 01: Prunus cerasus 'Kelleriis' - Zure kers, morel

Foto 02: Monilia laxa - bloesemmonilia bij zure kersen.
Een goede oogst én rendement begint met een goede investering in informatie. Schaf u een degelijk naslagwerk zoals de "Groente- en Fruit Encyclopedie" aan!

Goede groeiomstandigheden voorkomen veel problemen. Een slechte standplaats (te natte grond, slechte grondstructuur, concurrerende begroeiing, ...), een verkeerde rassenkeuze of verkeerde snoei kan sommige ziekten en plagen bevorderen.
Snoei NIET in de winter aan uw steenfruitbomen want dan is er een groot gevaar op schimmelinfectie!
Schimmelziekten die kunnen voorkomen:
- Bacterieziekte, gomvorming (Pseudomonas)
- Loodglansschimmel
- Hagelschotziekte
- Bloesemmonilia (Monilia laxa)
- Krulziekte (Enkel op sommige perzik-, nectarine- en amandelbomen)

Foto met gomvorming (Pseudomonas) op een pas aangekochte jonge kersenboom ('Kordia')

Plagen die soms voorkomen:
- Vruchten aangetaste door de pruimenmade en/of pruimenzaagwesp.
- Bladluizen

Onvruchtbare bomen. Bomen die geen vruchten geven kan verschillende oorzaken hebben:
- Sterk groeiende onderstammen (hoogstam) geven dikwijls pas na 10 jaar vruchten.
- Sterk groeiende rassen van pruimen zoals Reine Claude d'Oullins en Reine Claude Conducta geven laat en wisselvallig vruchten.
- De meeste rassen hebben stuifmeel van een ander gelijkbloeiend ras nodig. (Zie vorig blogbericht)
- Bomen in een vorstzak (laaggelegen perceel) geplant, waardoor de bloemen sneller afvriezen.
- Entplaats zit in de grond.

PLANTTIPS VOOR STEENFRUITBOMEN.
De grond moet goed doorlatend zijn. Op natte gronden is er meer aantasting van bacterieziekte en hagelschotziekte.
De bodemvochtigheid bij voorkeur gemiddeld of laag.
Geschikt voor vruchtbare zand-, leem- en zandleemgrond met een pH van 6,0 tot 6,5 (= lichtzuur).
De meeste steenfruitsoorten verdragen geen natte gronden.
Geschikt om te planten in de zon of half schaduw. Op een zonnige én winderige plaats kunnen de bomen na regen snel opdrogen en zijn ze minder schimmelgevoelig.
De meeste steenfruitsoorten bloeien vroeg (begin april) en de bloemen zijn gevoelig voor nachtvorst. Plant niet op een laaggelegen perceel (= vorstzak) waar meer lentenachtvorst voorkomt.
Bij voorkeur beschermen tegen oostenwind. (Gevoelig voor lentenachtvorst).
Kruisbestuiving is meestal noodzakelijk.
Geef de bomen voldoende groeiruimte, zodat een te sterke snoei overbodig is. Beperkt snoeien is mogelijk vanaf half april en half september.
Hoogstam- en halfstambomen worden op 8 tot 10 meter van elkaar geplant. Laagstambomen worden meestal op 2 tot 4 meter van elkaar geplant, afhankelijk van de groeisterkte van de gebruikte onderstam.
Let op voor verwondingen aan de bomen tijdens het transport of bij het planten want schimmelinfectie is dan mogelijk.
Jonge aangekochte bomen mogen geen verwondingen of gomvorming vertonen! Zie weblink "Gomvorming en bacterieziekte".

STEENFRUIT IN ENKELE EUROPESE TALEN.
NL: steenfruit, kernfruit, LAT: Prunoideae, EN: stone fruit, FR: fruits à noyau, DE: Steinobst, ES: frutas de hueso, IT: frutta con nocciolo, PL: pestkowe

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEENFRUITBOMEN:
Bestuiving en planten van steenfruitsoorten.
Gomvorming en bacterieziekte voorkomen.

Bestuiving van pruimenbomen - Prunus domestica. Bestuivingstabel voor gewone pruimen en mirabelpruimen.
Bestuiving van zoete kersen - Prunus avium (bestuivingstabel zoete kersenbomen).
Snoeikalender van fruitsoorten.
Soorten van steenfruit, rassenkeuze en snoeitips voor kersen, pruimen, abrikikozen, amandel, nectarine, perzik en sleedoorn.
Teelt van de verschillende steenfruitsoorten (kers, pruim, perzik, abrikoos, amandel).
Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor steenfruitbomen (kersen, pruimen, perzik, abrikoos)

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je NU in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: plantenziekten steenfruit, plagen steenfruit, Prunus ziekten, Prunus plagen, plantenziekten en plagen op steenfruitbomen, steenfruit, stone fruit, Prunoideae, Steinobst, fruits à noyau, frutas de hueso,

zondag 29 december 2013

Denksport: fruit herkennen (deel 3/3)

Voor een juiste verzorging is het belangrijk dat u al uw fruitsoorten kan herkennen aan de hand van bladeren, bloemen en vruchten.
Ook in de winter moet u elke fruitsoort kunnen herkennen aan de hand van de winterkenmerken. Steenfruitbomen (kersen en pruimen) en gewone walnoten mogen in de winter NIET gesnoeid worden, terwijl de meeste pitfruitbomen (appel, peer, kweepeer en mispel) nu wel gesnoeid worden.

Onderstaande links naar interactieve oefeningen kunnen een goede hulp zijn in het oefenen met herkennen van inheemse- en uitheemse fruitsoorten.
Deze denksportoefeningen zijn goed om uw kennis inzake fruitsoorten niet verloren te laten gaan.

Denksport: Moeilijke fruitnamen leren. Indien er een wachtwoord wordt gevraagd dan geeft u "ABCplantenlatijn" op
Enige kennis is nodig voor deze interactieve oefeningen!
De links openen in een nieuw (tab)blad!
Te moeilijke voor u? Ga dan eerst eens kijken op volgende links...
http://www.houtwal.be/vakartikels/nomenclatuur/fruitsoorten_familie_a-m.htm
en
http://www.houtwal.be/vakartikels/nomenclatuur/fruitsoorten_familie_n-z.htm

PUZZEL JE MEE?
Eenvoudige kruiswoordraadsel van fruitsoorten. Geef telkens de geslachtsnaam op (= eerste deel van een plantennaam).
Geef telkens de geslachtsnaam op (kruiswoordraadsel 2).
Bladeren van verschillende soorten van noten herkennen.
Bladeren van steenfruitbomen herkennen.
Bladeren van pitfruitbomen herkennen (appel, peer, kwee, mispel).
Bladeren van houtige kleinfruitsoorten herkennen.
Fruitsoorten en fruitnamen interactief inoefenen.
Aanbevolen literatuur is het boek "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen". .

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: plantenlijst foto's, fruit namen, flora plantennamen, fruitnamen leren, denksport fruitnamen, denksport pitfruit, steenfruit, houtig kleinfruit

zaterdag 28 december 2013

Appelbomen eenvoudig snoeien.


Op een droge dag kan u de zwakgroeiende en kleinvruchtige appelbomen snoeien. Snoeien in december versterkt de groei, terwijl snoeien in het voorjaar de groei verzwakt. De dikste appels bekomt u door in december te snoeien.

WAAROM SNOEIEN?
Door jaarlijks uw appel- en perenbomen te snoeien bekomt u vruchten van een goede kwaliteit.
Appelbomen blijven langer gezond door jaarlijks te snoeien.
Om fruitbomen juist te snoeien is het handig van de meeste onderdelen te kunnen benoemen.
Bladknoppen zijn spits en smal. Bloemknoppen (en gemengde knoppen) zijn dik (rond) en komen vooral aan kort vruchthout. Kort vruchthout zijn takjes van 1 tot 20 (25) cm lang.
Bij appel- en perenbomen heeft men bladknoppen en gemengde knoppen. In de gemengde knoppen zitten bloemknoppen én bladknoppen. Praktisch spreekt men van bloemknoppen, maar eigenlijk zijn het gemengde knoppen.
Bij steenfruitbomen (kersen, pruimen, ...) zitten de bladknoppen en bloemknoppen helemaal afzonderlijk.

WANNEER SNOEIEN?
Oudere bomen kunnen in januari of februari bij droog en vorstvrij weer gesnoeid worden.
Zwakgroeiende appelbomen kunnen bij droog weer NU (einde december) ook reeds gesnoeid worden.
Nachtvorst is voor de snoei geen probleem.
Appelbomen jonger dan 3 jaar kunnen beter in maart gesnoeid worden.

HOE EN WAT SNOEIEN?
Controleer alle takken op de aanwezigheid van aantasting van vruchtboomkanker. Aantastingen van kanker worden direct weggesnoeid en opgeruimd.
Snoei weg: wildopslag van de onderstam, te laag staande takken, buikhout, verticaal groeiend rughout en concurrenten.
De stam en harttak moeten meestal enkelvoudig omhoog groeien.
Te ver groeiend vruchthout aan de gesteltakken of vruchttakken wordt meestal ingekort tot op korte takjes.
Opgelet! Boskoopappelbomen worden op een andere wijze gesnoeid!

GROEI BEVORDEREN.
- Afhangend vruchthout wordt teruggesnoeid tot op een horizontale korte twijg.
- Bij te zwak groeiende takken kan u de groei verbeteren (bevorderen) door een aantal bloemknoppen te verwijderen en door de verlengenis iets in te snoeien. (Tot op bladknoppen).
- Een tak die eindigt op een gemengde knoppen (bloemknoppen) zal beter groeien als u die knoppen wegsnoeit en die tak laat eindigen op een bladknop.
- Een goed gesnoeide appelboom heeft na de snoei een piramidale vorm. Het zonlicht kan dan ook de onderste takken bereiken.
- Vroeg snoeien (in december of januari) stimuleert de groei.

GROEI VERMINDEREN OF VERZWAKKEN.
- Omhoog groeiende takken kan u horizontaal uitbuigen ofwel terugsnoeien tot een tak met bloemknoppen die horizontaal groeit.
- De groei verzwakken bij een te sterk groeiende tak kan u door zoveel mogelijk bloemknoppen te bewaren en door de tak horizontaal uit te buigen.
- Bij een abnormale sterke groei staat dikwijls de entplaats (entknobbel) in de grond.
Maak de entplaats vrij van grond en verwijder de wortels die gevormd zijn aan de entknobbel.
Een geënte fruitboom is te herkennen aan de entknobbel of paardeknie onderaan. Dit gezwel aan de stam onderaan moet steeds boven de grond zitten.
- Zijtakken aan de harttak die steil omhoog groeien en niet meer horizontaal kunnen gebogen worden, kan u beter weg snoeien.
- Laat snoeien (in april, mei of juni) verzwakt de groei. Sterkgroeiende en beurtjaargevoelige appelrassen kan u beter in de maanden februari, maart en april snoeien.

Niet alle appelbomen worden op dezelfde manier gesnoeid. De gekende keukenappels 'Schone van Boskoop' (Goudreinette, Rode Boskoop) zijn sterke groeiers en vragen een aangepaste snoei.
Lees verder over het snoeien van 'Schone van Boskoop'-bomen.
Ook Rode Boskoop en Reinettes worden gelijkaardig gesnoeid (Lange snoei)

AANTASTING VAN VRUCHTBOOMKANKER?
Op natte gronden komt er meer aantasting van vruchtboomkanker voor.
Jonge appelbomen die bij oudere (aangetaste) bomen staan worden ook snel aangetast. Ook sierappelbomen worden door vruchtboomkanker aangetast.
Na een aantasting door wollige bloedluis is er ook meer aantasting van vruchtboomkanker.
Snoei geen appelbomen bij regenweer, want dan is er meer gevaar op aantasting door de vruchtboomkankerschimmel via de snoeiwonden.
Laat geen snoeihout met aantastingen bij uw bomen liggen, want dan komen de schimmelsporen naar de snoeiwonden!

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM APPELBOMEN - MALUS DOMESTICA:
Appelbomen eenvoudig leren snoeien.
Enttwijgen knippen en koel bewaren.
Kankerbestrijding bij de snoei van appelbomen (januari)
Onderdelen van een laagstam-appelboom en eenvoudige snoei (www.houtwal.be).
Snoeien van Boskoop-appelbomen.
Snoeien van appelbomen 'Jonagold' en 'Jonagored'.
Vruchtboomkanker op appelbomen in oktober verwijderen.
Weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.
Wollige bloedluis op appelbomen.
Wortelsnoei bij onvruchtbare appel- en perenbomen (februari ofwel oktober).
Ziekten en plagen bij appelbomen (kanker, bloedluis en schurft).
Snoeikalender per maand voor fruitsoorten (fruitstruiken, fruitbomen, druiven en kleinfruit).
Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor appelbomen en kleinfruit

Als bovenstaande richtlijnen niet duidelijk zijn voor u dan is het aangewezen van een praktische snoeiles te volgen. Meer informatie hierover in onze FruitABC-nieuwsbrief en in de tweets op twitter.

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: appelsnoei, Eenvoudige appelbomensnoei, snoei appel, snoei appelboom, snoei Malus, appelbomen snoeien, hoe appelboom snoeien

vrijdag 27 december 2013

Fruitbomen beschermen tegen wildvraat!


Momenteel is het in Vlaanderen stormachtig, zacht weer en er is voorlopig geen vorst op komst. Het kan natuurlijk nog veranderen komende weken...
Vooral als er sneeuw ligt kan er veel wildschade voorkomen! Konijnen, hazen, reeën, geiten en ratten kunnen knagen aan de bomen.

Een gaasnet van kunststof geeft een bescherming tot ca 60 cm hoogte.

Een spiraalvormige plastiekband rond de stam geeft een bescherming tegen knaagdieren en tegen vorstscheuren.
KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!
Langdurige sneeuw in de tuin kan tot gevolg hebben dat er vreterij aan (jonge)fruitbomen komt.
Vooral in (bos)gebieden met veel wild dienen de boompjes, druiven en struiken beschermd te worden.
Geplante bomen, druiven en struiken kunnen beschermd worden tegen vreterij van wild.

GEVOLGEN VAN WILDVRAAT.
Jonge fruitboompjes die aan de stam aangevreten worden zijn meestal verloren, tenzij de schade nog beperkt is.
Indien de schors volledig rond de stam afgevreten is, dan sterven de bomen af.
Is er nog een stuk schors van beneden tot boven intact, dan is er nog kans op overleven, maar zal de groei veel zwakker zijn dan normaal.
Bij appelbomen kan op de beschadigde stam vruchtboomkanker ontstaan, waardoor de bomen na enkele jaren afsterven.

HOE OF WAARMEE FRUITBOMEN BESCHERMEN?
Een goede bescherming is mogelijk met kunststof gaasnetjes, spiraalvormige plastiekbanden en eventueel ook met kuikengaas.
Er zijn ook speciale wildgaaskokers (netvormige metaaldraad, afmeting 44 x 70 cm) die snel rond een aanplanting van jonge boompjes kan gezet worden.
In sommige tuincentra is een product te bekomen om op de stam te smeren tegen wildvraat. (Meestal geeft dit te smeren product ook een bescherming tegen vorstscheuren).

CONTROLE OP AANWEZIGHEID VAN WILD.
In vers gevallen sneeuw kan u controleren of er sporen zijn van schadelijke knaagdieren.
Als controlemiddel kan je regelmatig wat vers snoeihout van fruitbomen op de grond leggen, als voedsel voor de knaagdieren. Meestal is snoeihout van appelbomen het lekkerste voor die knaagdieren.
Meer lezen over het beschermen van (fruit)bomen tegen wildvraat en de nazorgen na het planten.
Meer lezen over het Plantenziekten en plagen bij fruitbomen en fruitstruiken.

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: bescherming tegen wild, schade van wildvraat, voorkomen van wildvraat, vreterij van wild, wildvraat, wildvraat bescherming, wildvraat, konijnenvraat, konijnen fruitbomen

Denksport fruitsoorten herkennen (2/3)

Denksport: Inheemse en uitheemse fruitsoorten benoemen met de wetenschappelijke naam. Indien er een wachtwoord wordt gevraagd dan geeft u "ABCplantenlatijn" op

Enige kennis is nodig voor deze interactieve oefeningen!
De links openen in een nieuw (tab)blad!


- fruitnamen combineren. Combineer wat bij elkaar past.

- Meerkeuze oefening: Klik één van de letters aan.

- Vergelijk deze verschillende soorten van noten (tamme kastanje, walnoot, gewone hazelaar, boomhazelaar). Kies de juiste wetenschappelijke naam uit bij de afbeelding.

- Opvallende bladeren en vruchten van noten herkennen.

- Gekende fruitbladeren en vruchten herkennen. Kies de juiste wetenschappelijke naam uit.

- Minder voorkomende en bijzondere fruitsoorten herkennen (1/3)

- Minder voorkomende en bijzondere fruitsoorten herkennen (2/3)

- Minder voorkomende en bijzondere fruitsoorten (kruiswoordraadsel) (3/3)

- Meer lezen in het verklarend plantenwoordenboek van wetenschappelijke namen "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: fruitnamen leren, plantennamen, latijnse namen leren, wetenschappelijke namen fruitsoorten, plantennamen vertalen, taxonomie nomenclatuur, hoe plantennamen leren, vertaling plantennamen, latijn

donderdag 26 december 2013

Kruisbessen/stekelbessen beschermen tegen vogelvraat.

Foto 01: winterbeeld van een ongesnoeide witte trosbes/aalbes (Ribes rubrum).


Foto 02: behaarde bessen van kruisbessen

GEVOELIGE PLANTENSOORTEN.
- Kruisbessen - Ribes uva-crispa
- Worcesterberry - Ribes 'Worcesterberry'
- Rode trosbessen (aalbessen) - Ribes rubrum cv's
- Witte en roze trosbessen - Ribes rubrum cv's

SCHADE.
Bij vorstweer (en sneeuwweer) kunnen sommige vogels de knoppen van kruisbessen (stekelbessen), rode trosbessen en witte trosbessen (jenevers) op eten.
Indien de meeste (overblijvende) knoppen vernietigd zijn, dan zal u volgend jaar geen bessen oogsten.

PREVENTIE.
Op gevoelige plaatsen, waar veel vogels aanwezig zijn, kunt u de wintersnoei uitstellen tot maart.
Een bescherming met een vogelnet of kuikengaas is ook mogelijk.

WAAROM VROEG SNOEIEN?
- Vroeg snoeien (december of januari) bevordert de groei, wat meestal gewenst is bij kruisbessen.
- Vroeg snoeien geeft meer grote bessen, zodat de pluk gemakkelijker wordt.
- Een vroege snoei kan een oogstvervroeging van enkele dagen geven.
- Een groot deel van de aanwezige schimmelziekten of overwinterende insecten worden opgeruimd zodat er een gezondere groei is volgend seizoen.

KRUISBESSEN IN ANDERE TALEN.
LAT (Wetensch.naam): Ribes uva-crispa, EN: Gooseberry, DE: Stachelbeere, FR: Groseilliers epineux, ES: Grosella espinosa, uva espina
Kruisbessen in verschillende Europese talen

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM KRUISBESSEN - RIBES UVA-CRISPA:
Index planten vermeerderen door stekken
Index snoeien en verzorgen van kruisbessen en trosbessen/ aalbessen.
Index vermeerderen van kruisbessen door stekken en afleggen.
Ziekten en plagen op trosbessen en kruisbessen (Ribes-soorten).
Snoeikalender per maand voor fruitsoorten (fruitstruiken, fruitbomen, druiven en kleinfruit).
Fruitsoorten en fruitnamen interactief inoefenen.
Groente- en Fruit Encyclopedie met plant- en snoeitips voor kruisbessen. ISBN 978-90-215-4617-9 Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder.

Op zandgronden zijn kruisbessen gevoelig voor kaliumtekort, waarbij zelfs bladval kan optreden. (Houtasse is rijk aan kalium en kalk. U kunt in april wat bijgehouden houtasse strooien aan uw kruisbessenplanten)
Kruisbessen kunnen ook vermeerderd worden door in het voorjaar jonge takken af te leggen. In het najaar worden de gewortelde afleggers losgeknipt en verplant of opgepot.

Rijpe bessen van kruisbessen zijn vanaf juni tot augustus te bekomen. Voedingswaarde van kruisbessen

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: stekelbessen, vogelvraat, kruisbessen, kruisbes vogelvraat, Ribes uva-crispa, stekelbessen vogelvraat, vogelvraat kruisbessen

woensdag 25 december 2013

Betekenis van voornamen en plantennamen (A)


Absinth - Komt van het Grieks en betekent ongenoegen. Een tuinkruid met een bittere smaak.
Achilles - Een held uit de Griekse mythologie (Troje)
Aegidus - 1) Van aegi (Gr.= schild) 2) Van aix/aigos (Gr.= geit, steenbok)
Agatha - Van agathós (Gr.= bewonderswaardig).
Alba - Latijns voor wit

Alexandra, Alessandro - Italiaans woord afgeleid van Alexander (= beschermer); beschermer van de mensheid.
Amabilis - Latijn voor beminnelijk, lieflijk
Amaranta, Amaranth - Van a (= niet) en marainesthai/maraino (= verwelken). Onverwelkbare plant; eeuwig mooi.
Amaryllis - 1) Een schone herderin bij de Romeinse dichters. 2) Nymphe/ amarussein (Gr.= doet glanzen, twinkelen); stralend mooie planten.
Amber Van het Arabische ambar (= geurige hars); een geurstof.

Anemone - Van het Griekse anemos dat 'wind' betekent; windbloem.
Anglica, Angel - 1) Van angelicus (L.= engelachtig), engel 2) Engels.
Aquila - Van het Latijn aquilegia (= arend/ arendspoot); arend, adelaar
Aster - Van astrum (L./Gr.= ster); sterachtig, zeester.
Aurora - 1) Van aus-osa (L.= morgenrood, dageraad). Gelijkt op de dageraad. 2) mythische godin van de dageraad.

Meer lezen over de betekenis van voornamen in het nieuwe tuin- en plantenboek "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

dinsdag 24 december 2013

Feestelijke recepten met blauwe bessen!


Fruitrecepten blauwe bessen en bosbessen: confituur, jam, ijsrecepten,yoghurt, vruchtenmoes,drank (deel 1). Met citroen en kaneel verfijn je de smaak van blauwe bosbessenrecepten. Verwen uw smaakpapillen met verse of ingevroren blauwbessen in jam/confituur, ijs, vruchtenmoes, yoghurt en vruchtensap.

Tips bij deze blauwe (bos)bessenrecepten
Gebruik azijn van blauwe bessen om de pan te blussen bij het braden van steaks, lam of wild.
Een beetje citroensap brengt de smaak van gekookte blauwe bessen op de voorgrond.
Kaneel versterkt het aroma van blauwe bessen.
In pikante sauzen combineren look en rode wijn zeer goed met blauwe bessen.
Blauwe bessen vormen een ideale kleurencombinatie met meloenen en pompelmoezen.
Meng niet-ontdooide, diepgevroren blauwe bessen onder pasta's, zoals tagliatelli, en dit vlak voordat ze opgediend worden.
Gebruik diepgevroren blauwe bessen in gerechten waarin de bessen opgekookt worden. De smaak en het aroma zullen beter tot hun recht komen.

RECEPTEN MET BLAUWE BESSEN.
Recepten van ijs en gebak met blauwe bessen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM VACCINIUM:
Teeltinfo en recepten van blauwe bessen (Vaccinium corymbosum).

Bemesting en pH (zuurheid grond) voor blauwe bessen.
Bladvergeling bij blauwe bessen (Vaccinium corymbosum).
Blauwe bessen zijn gezond en rijk aan vitaminen en antioxidanten.
Blauwe bessen beschermen tegen vogelvraat.
Blauwe bessen op een humusrijke, zure grond planten.
Blauwe bessen planten in oktober.
Blauwe bessen, koningin der bessen in tuin en keuken.
Rassenkeuze en bestuiving bij blauwe bessen.
Snoeien van blauwe bessen.
Zomersnoei bij blauwe bessen.

Groente- en Fruit Encyclopedie met plant- en snoeitips voor blauwe bessen.

Filmpje op youtube van het blauwbessenbedrijf B-Berry van Theo Douven in Horst (NL Limburg).

PRAKTISCHE TEELTTIPS.
Liggen de beschermende vogelnetten nog over uw blauwe bessenstruiken? Verwijder ze vandaag nog en bewaar ze op een donkere plaats, zodat ze een lange levensduur hebben.
Afgevallen bladeren van eikenbomen bevatten veel looizuur en zijn geschikt om aan uw blauwe bessenstruiken te leggen. Leg er een beetje hakselhout op zodat ze niet wegvliegen!

Volg je me reeds op TWITTER? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: recepten, feestrecept, recept bessen, recepten blauwe bes, feestelijke recepten, bosbes recept, Vaccinium corymbosum, vaccinium recept

Denksport: Inheemse en uitheemse fruitsoorten herkennen (1/3)


Een goede (praktische) basiskennis van de fruitsoorten is voldoende voor deze interactieve oefeningen.

Er zijn notensoorten met een enkelvoudig blad, terwijl andere soorten een samengesteld blad hebben.
De echte noten zijn dopvruchten met droge vruchten, meestal voorzien van slechts één zaad en waarvan de vruchtwand bij rijpheid zeer hard wordt.

Steenfruitsoorten zijn o.a. pruimen, perzik, kersen, abrikozen, sleedoorn en mirabelpruimen.
Steenfruit is de verzamelnaam van alle vruchten waarvan het zaad in een hard omhulsel zit, de steen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM PLANTENNAMEN:
Combineeroefening om steenfruitsoorten te herkennen en benoemen (Wetenschappelijke naam).
Wetenschappelijke namen van fruitsoorten interactief leren.
Denksport. Wetenschappelijke namen van groenten en fruit interactief leren.
Combineer de Wetenschappelijke plantennaam met de juiste Nederlandse naam.
Herkennen en benoemen van diverse soorten noten/ verzamelvruchten met hun Nederlandse naam.
Herkennen van bladeren en vruchten van notensoorten.
Herkennen van bladeren en vruchten van fruitsoorten. (Nederlandse naam)
Kruiswoordraadsel over diverse steenfruitsoorten.
Meer lezen over de betekenis van plantnamen in het nieuwe tuin- en plantenboek "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".
Plantenboek. Betekenis van wetenschappelijke namen: "ABC van het plantenlatijn".

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: fruitsoorten herkennen, fruitsoorten, inheemse fruitsoorten, fruitbladeren herkennen, noten herkennen, steenfruit herkennen, soorten steenfruit, soorten pitfruit

maandag 23 december 2013

Steenfruit in de fruittuin en bestuiving.


Foto 01: Prunus avium - zoete kers

Foto 02: Prunus cerasus 'Noordkriek' - Zure kersen, kriekenboom

Foto 03: Prunus domestica 'Altesse Simple'-type - Blauwe kwetspruim

Foto 04: Prunus salicina 'June Blood' (syn. Kaapse) - Japanse pruim

Foto 05: Prunus armeniaca - abrikoos

Foto 06: Prunus persica - perzikvrucht

Foto 07: Prunus spinosa - sleedoorn, zwarte doorn
De eerste winterprik lijkt voorlopig voorbij te zijn, waardoor er opnieuw plannen om te planten kunnen gemaakt worden. Misschien eens overwegen om enkele steenfruitbomen te planten in uw tuin?
De meeste steenfruitsoorten hebben geen jaarlijkse snoei nodig, waardoor het onderhoud eenvoudiger is.
Steenfruit kan u beter NIET snoeien in de winterperiode. Als snoeien toch echt nodig is, dan worden de grote wonden ingesmeerd met een wondhelend product dat schimmelinfectie kan voorkomen.

WAT ZIJN STEENFRUITBOMEN?
Steenfruit zijn alle vruchten die een pit met een harde schaal bevatten.
Voorbeelden van steenfruit zijn kersen, pruimen, abrikozen, amandel, nectarine, perzik en sleedoorn.
Een steenvrucht is een vlezige vrucht met een wand welke bestaat uit twee lagen, nl. een buitenste vlezige en een binnenste steenharde laag die het zaad omsluit.
Het eerste deel van de plantennaam is hier telkens Prunus.
Alle Prunus-soorten behoren tot de rozenfamilie (Rosaceae) en tot de onderfamilie steenfruitsoorten (Prunoideae).
Het zijn meestal bladverliezende, houtachtige bomen die zeer winterhard zijn. Ze bloeien meestal vroeger dan het pitfruit (appel en peer) en zijn hierdoor gevoeliger voor schade aan de bloemen, waardoor een misoogst kan ontstaan.

PLANTTIPS VOOR STEENFRUITBOMEN.
De grond moet goed doorlatend zijn.
Bodemvochtigheid bij voorkeur gemiddeld of laag.
Geschikt voor vruchtbare zand-, leem- en zandleemgrond met een pH van 6,0 tot 6,5 (= lichtzuur).
De meeste steenfruitsoorten verdragen geen natte gronden.
Geschikt om te planten in de zon of half schaduw. Op een zonnige plaats kunnen de bomen na regen snel opdrogen en zijn ze minder schimmelgevoelig.
De meeste steenfruitsoorten bloeien vroeg (begin april) en de bloemen zijn gevoelig voor nachtvorst. Plant niet op een plaats waar meer lentenachtvorst voorkomt.
Bij voorkeur beschermen tegen oostenwind. (Gevoelig voor lentenachtvorst).
Kruisbestuiving is meestal noodzakelijk.
Beperkt snoeien is mogelijk vanaf half april en half september.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEENFRUITBOMEN:
Bestuiving van pruimenbomen - Prunus domestica. Bestuivingstabel voor gewone pruimen en mirabelpruimen.
Bestuiving en planten van steenfruitsoorten.
Bestuiving van zoete kersen - Prunus avium (bestuivingstabel zoete kersenbomen).
Aanbevolen plantafstanden voor fruitbomen, kleinfruit en druiven.
Preventie van plantenziekten en plagen bij steenfruit (Prunus-soorten).
Snoeikalender van fruitsoorten.
Soorten van steenfruit, rassenkeuze en snoeitips voor kersen, pruimen, abrikikozen, amandel, nectarine, perzik en sleedoorn.
Steenfruitsoorten vermeerderen door stekken en enten.
Teelt van de verschillende steenfruitsoorten (kers, pruim, perzik, abrikoos, amandel).
Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor steenfruitbomen (kersen, pruimen, perzik, abrikoos)

Andere groepen van fruitsoorten zijn pitfruitsoorten (appel, peer, mispel, kwee) en kleinfruitsoorten (trosbessen, bramen, frambozen, blauwe bessen)

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: steenfruit, steenvrucht, soorten steenfruit, soorten steenvruchten, Prunus soorten, pruimachtigen, bestuivingstabel, bestuiving kersen, bestuiving pruimen, steenfruitbomen planten, steenfruit planten

zondag 22 december 2013

Groente- fruitencyclopedie, ideaal naslagwerk voor de moestuin!

Verras uw partner! Geef hem een origineel én nuttig geschenk!
Wij hebben een suggestie voor je. Dé bijbel voor de moestuin is een leerzaam, duidelijk & handig boek!


Op zoek naar een mooi geschenk voor de kerstdagen en het eindejaar? De "Groente & Fruit Encyclopedie" van L. Dedeene en G. De Kinder (Tirion Natuur, ISBN/EAN: 978-90 521 0924 4) is een bijzonder geschikt geschenk voor tuin- en plantenliefhebbers.
ISBN13 (EAN): 9789052109244 ISBN (ISBN10): 9052109249.

Deze unieke tuin-encyclopedie is uitgegroeid tot een standaardwerk voor de eetbare tuin, groente- en fruittuin.
Een standaardwerk met zeer uitgebreide teelthandleidingen van alle bekende en bijzondere groente- en fruitsoorten, voor succesvolle en smakelijke opbrengsten uit kleine en grote tuinen.

Dit boek telt 408 pagina's en is rijkelijk geïllustreerd. Deze zesde uitgave is verschenen in oktober 2013.
Praktische informatie over de basisprincipes van het telen in de volle grond, in de kas/serre en in potten.
Van elke groente- en fruitsoort is de teelt stap na stap uitvoerig beschreven: van zaaien of planten via de verzorgingsaspecten (bemesting, gewasbescherming, snoei e.d.) tot aan de oogst.
Vele honderden kleurenfoto's en tekeningen van alle gewassen, de gereedschappen, de hulpmaterialen en de werkzaamheden om tal van zaken in één oogopslag helder te maken.
Milieuvriendelijke benadering door het creëren en onderhouden van gezonde groeicondities en door selectie van ziektetolerante gewassen.
Rassenoverzichten en bestuivingslijsten helpen de juiste keuze te maken uit het zeer omvangrijke assortiment - een rijkdom en variatie die veel groter is dan groente- en fruitzaken en supermarkten doen vermoeden.
Ook in dit boek: adressen van gespecialiseerde leveranciers van groentezaden en van fruitgewassen, plus vermeldingen van nuttige websites.

Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie van L. Dedeene & G. De Kinder (Tirion Natuur, ISBN/EAN: 978-90 521 0924 4).
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie op de website van Luc Dedeene (Groenteninfo).
Op internet (online boekhandels) zoeken naar dit bijzondere boek? Geef in een goede zoekrobot het volgende op: ISBN/EAN: 9789052109244

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: tuinencyclopedie, tuinboek, groente fruit encyclopedie, fruit encyclopedie, groente encyclopedie, groente tuinboek, fruit tuinboek, fruit boek, teeltplanner groenten, boek dedeene en De Kinder, kosmos tuinboek, Tirion Natuur, EAN 9789052109244

zaterdag 21 december 2013

Veilig snoeien van fruitbomen en fruitstruiken!


Voorkom ziekten, ongevallen en lichamelijk letsel bij het snoeien.
Veilig snoeien voorkomt ziekten, ongevallen en lichamelijke letsels.
Voorkom overbelasting door te lang te snoeien.
Gebruik scherp snoeimateriaal (scherpe snoeischaar, takkenschaar en snoeizaag). Zorg voor propere, gladde snoeiwonden!

Veilig snoeien om letsels te voorkomen:
- Snoei enkel bij droog weer, want bij regenachtig weer is er meer gevaar op schimmelinfectie.
- Snoei niet als het overdag vriest, maar lichte nachtvorst is geen probleem.
- Oude appel- en perenbomen (+ 4 jaar) kunnen vanaf einde december of begin januari gesnoeid worden. Jonge bomen vanaf maart.
- Gebruik scherp snoeimateriaal en werk rustig.
- Ga niet met extra veel kracht knippen of zagen. Gebruik voor dikke takken een takkenschaar en een scherpe snoeizaag.
- Heeft u zieke struiken of bomen gesnoeid, reinig dan het gereedschap met een ontsmettingsmiddel.

NUTTIGE WEBLINKS:
Meer lezen over het veilig snoeien van fruitbomen en fruitstruiken.
Fruitbomen, fruitstruiken en kleinfruit te snoeien in december.
Kleinfruitsoorten voor elke tuin, groot of klein!
Pitfruitbomen in de tuin planten
Fruitsnoeikalender voor alle fruitsoorten te snoeien
Denksport (combineren). Combineer welke snoeitermen overeen komen met de beschrijving.
Denksport (kruiswoordraadsel). Zoek de juiste vaktermen ivm snoeien. (Indien er een gebruikersnaam gevraagd wordt dan geeft u "fruitabc" op.)
Groente- en fruit encyclopedie (Auteurs Luc Dedeene en Guy De Kinder), een nuttig nieuwjaarsgeschenk voor een succesvolle fruit- en moestuin!

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: malus, veiligheid, veilig snoeien, preventie, ongevallen, lichamelijk letsel, snoeien, zaagwonden, veilig fruitbomen snoeien, RSI snoeien

vrijdag 20 december 2013

Hoogstamfruitbomen combineren met landbouw: agroforestry of boslandbouwsysteem.

Vlaamse landbouwers kunnen een subsidie aanvragen wanneer zij op eenzelfde perceel een landbouwteelt combineren met het aanplanten van bomen.
Wat de subsidie betreft: voor dit jaar (2013) is de inschrijvingsperiode afgelopen. Waarschijnlijk komt er volgend jaar (2014) een nieuwe inschrijfperiode tijdens de maanden juli en augustus.
Agroforestry is een boslandbouwsysteem waarbij men landbouw met hout- of fruitproductie combineert.
Foto 01: Anananas Reinette is een zeer lekkere appel voor hoogstambomen.

Foto 02: hoogstamfruitbomen in een weide geplant. (Enjoy te Melden, Oudenaarde op 7/10/2012 ism RLVA)

Door creatief om te gaan met schaarse ruimte bekomt de landbouwer een meer vruchtbare bodem, minder erosie en minder windschade.
Als hoogstambomen kan men ook hoogstamfruitbomen nemen, maar ook hakhout zoals hazelaars, tamme kastanje en els.
Bomenrijen op een landbouwperceel verhogen de biodiversiteit en er zijn meer nuttige insecten aanwezig die in bepaalde teelten plagen helpen te bestrijden.

CRITERIA VOOR AGROFORESTRY. (Om in aanmerking te komen voor de subsidie)
Om in aanmerking te komen voor de subsidie moet het landbouwperceel minsens 50 are (5000m²) groot zijn.
Er moeten minstens drie rijen bomen aangeplant worden.
De plantdichtheid mag variëren van 30 tot 200 bomen op 10 000m² (1 ha).
Het boslandbouwsysteem moet minstens 15 jaar toegepast worden op het perceel.
Enkel hoogstambomen komen in aanmerking. Laagstam- en halfstamfruitbomen komen niet in aanmerking voor deze subsidie.
Het perceel moet dit jaar en vorig jaar gebruikt zijn voor landbouw.
De subsidie moet in juli of augustus aangevraagd worden via het e-loket van het Agentschap voor Landbouw en Visserij.

WAT IS EEN HOOGSTAMBOOM?
1) Een fruit- of sierboom met minimum 2 meter onvertakte stam voor de kroon begint.
2) Een (bos)boom die op een hoogte van één meter boven het maaiveld een stamomtrek van één meter heeft.

WELKE FRUITSOORTEN VOOR AGROFORESTRY?
Enkel hoogstam(fruit)bomen komen in aanmerking.
Interessante fruitsoorten voor dit boslandbouwsysteem zijn walnoten (okkernoten), appelbomen, perenbomen en pruimenbomen.
Stambomen van hazelnoten geënt op boomhazelaar-onderstam zijn mogelijk ook toegestaan om van die subsidie te kunnen genieten.
Kies zoveel mogelijk ziektetolerante fruitrassen en houdt er rekening mee dat de meeste fruitsoorten kruisbestuiving nodig hebben.
Op te natte gronden kan u beter GEEN steenfruitsoorten (pruimen en kersen) planten. Enkel perenbomen verdragen een iets te natte grond. Planten op verhoogde bedden kan een oplossing zijn voor natte gronden.

Infobronnen:
Aanvragen voor 20 ha nieuwe boslandbouw in 2014
Aanplantsubsidie voor boslandbouwsystemen - agroforestry (Aan te vragen vanaf 15 juli 2013 tot en met 1 september 2013 voor de aanplanting najaar 2013 - voorjaar 2014)
Vergroening van het Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) met agroforestry of het boslandbouwsysteem (VILT bericht).
Boslandbouw maakt bomen op de boerderij opnieuw nuttig . (Wervel)
Op de rooster: boslandbouw in Vlaanderen .
Onderzoek en advies in land- en tuinbouw (inagro) en Wervel (agroforestry) .

PLANTAFSTANDEN VOOR HOOGSTAMFRUITBOMEN.
Normaal worden hoogstammige bomen op minstens 2 meter van de scheidingslijn geplant. Afhankelijk van de gemeente kan dit verschillen.
De onderlinge plantafstand is meestal 8-12 meter. Appels, kersen en gewone walnoten/ okkernoten vragen de grootste plantafstand.
De boomrijen worden bij voorkeur geplant in de noord-zuid richting.

TIJDELIJKE SUBSIDIE VOOR LAND- EN TUINBOUWERS IN DE PROV. OOST-VLAANDEREN.
Land- en tuinbouwbedrijven in de Provincie Oost-Vlaanderen worden groener gemaakt!
De provincie Oost-Vlaanderen organiseert tot 31 januari 2014 een groepsaankoop voor plantgoed van kleinfruit, fruitbomen, klimplanten en inheemse bomen & struiken voor land- en tuinbouwers.
Vilt: Oost-Vlaanderen organiseert groepsaankoop plantgoed.
Meer info over deze groepsaankoop.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM PLANTEN VAN HOOGSTAMFRUITBOMEN:
Aanbevolen plantafstanden voor fruitbomen, kleinfruit, noten en druiven.
Combinatieteelten: goede en slechte buren.
Geef uw fruitbomen een goede start bij het planten.
Optimale plantafstanden voor fruitbomen.
Combinatieteelten bij fruitsoorten. Goede en slechte buren. (Nieuwe venster)
Agroforestry, boslandbouwsysteem. Landbouwteelt combineren met aanplanten van bomen.
Bestuiving van appelbomen.
Kruisbestuiving van perenbomen is belangrijk bij het planten!
Bestuiving van pruimenbomen.
Lexicon (vaktaal) over de bestuiving bij fruitbomen.
Recepten bij Velt om appels te verwerken. (De link opent in een nieuwe venster).
Solitairbijen of metselbijen in uw eigen tuin.
Zelfbestuivende mirabelpruimen planten.
Groente- en Fruit Encyclopedie met bestuivingstabellen van alle fruitsoorten.

labels: agroforestry, boslandbouw, fruitbomen agroforestry, fruitbomen boslandbouw, hoogstamfruitbomen agroforestry, landbouw en bosbouw, landbouw en hoogstam fruitbomen

donderdag 19 december 2013

Kleinfruitsoorten voor elke tuin.

Foto 01:
Ribes rubrum - Rode trosbes, rode aalbes, rode bes
Foto 02:
Rubus 'Tayberry' - taybes (Kruising van braambes en framboos)
Foto 03:
Vaccinium corymbosum - blauwe bes, Amerikaanse veenbes
Foto 04:
Ribes rubrum (white) - witte trosbes
Foto 05:
Ribes nigrum - Zwarte trosbes

Kleinfruit of zachtfruit is erg lekker en gezond. De meeste kleinfruitsoorten zijn zeer gemakkelijk zelf te kweken. Een te grote oogst kan gemakkelijk ingevroren worden of verwerkt worden tot jam (confituur) of tot sap.
Onder kleinfruit rekent men: trosbessen of aalbessen (rode, witte en zwarte trosbessen), kruisbessen/ stekelbessen, jostabessen, bramen/ braambessen, frambozen en blauwe bessen.
Bramen, frambozen en taybessen hebben lange, slappe stengels en kunnen best geleid worden aan horizontale draden.
De meest geschikte kleinfruitsoorten voor een fruithaag zijn kiwibes 'Issai', frambozen, bramen, taybessen, rode trosbes, witte & roze trosbes en kruisbes.

Trosbessen, kruisbessen, jostabessen en blauwe bessen kan men als struik laten groeien.
Meer lezen over trosbessen, kruisbessen en jostabessen (Ribes-soorten).

Van alle kleinfruitsoorten zijn de blauwe bessen het moeilijkste te kweken en te vermeerderen. Ze vragen immers zure grond met veel organisch materiaal en moeten goed beschermd worden tegen vogelvraat. Meer lezen over blauwe bessen - Vaccinium corymbosum.

Frambozen, braambessen en taybessen kan men ook door wortelstekken of wortelopslag vermeerderen. Heel gemakkelijk zijn herfstframbozen in aanplanten en onderhoud. Gewoon in januari alles tot aan de grond wegsnoeien!
Meer lezen over bramen, frambozen en taybessen (Rubus-soorten).

De meeste kleinfruitsoorten zijn te vermeerderen door zomerstek of door winterstek (houtstek). Winterstekken of houtstekken worden in de maanden december, januari en februari genomen en vragen weinig onderhoud.
Meer lezen over vermeerderen van houtig kleinfruit door winterstekken of houtstekken.

Een overzicht van het snoeien van alle fruitsoorten en aanbevolen snoeimaand. Zie snoeikalender.

Zoekt u nog naar een passend tuinboek/ planten encyclopedie als geschenk? Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie van L. Dedeene & G. De Kinder.
Schenk eens een tuinboek, de Groente en Fruit Encyclopedie, waar men jarenlang plezier aan heeft!

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM KLEINFRUIT:
Aanbevolen plantafstanden voor kleinfruit en fruitbomen.
Blauwe bessen planten (Vaccinium corymbosum).
Herfstframbozen planten in de tuin.
Herfststekken van kruisbessen/stekelbessen (Ribes uva-crispa).
Jostabes, gemakkelijk kleinfruit voor de tuin (Ribes 'Jostaberry').
Kleinfruitsoorten voor elke tuin, groot of klein!
Plant een fruithaag ipv een schutting of conferenhaag in uw eetbare tuin! Fruithagen geven snel veel fruit!
Kruisbessen/stekelbessen oogsten in juni en juli.
Taybessen planten en verzorgen.
Vlierstruiken snoeien, planten en vermeerderen (Sambucus nigra).
Zwarte trosbessen (Ribes nigrum) stekken en planten.

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: kleinfruit, zachtfruit, kleinfruitsoorten, houtig kleinfruit, bessen, leifruit, bessenstruiken, trosbessen, aalbessen, jeneverbessen, braambes, framboos, taybes, jostabes, jostaberry

woensdag 18 december 2013

Pitfruitbomen in de fruittuin planten.


Foto 01: Malus domestica 'Colapuis' - Een zeer goed bewaarbare winterappel, bewaarappel. Weinig vatbaar voor ziekten.

Foto 02: Pyrus communis 'Comtesse de Paris' - een zeer goed bewaarbare bewaarpeer/ winterpeer. Weinig vatbaar voor ziekten.

Foto 03: Cydonia oblonga 'Champion' - Kist met bijzondere kweeperenvruchten.

Foto 04: Mespilus germanica - mispelboom. Zeer decoratieve, eetbare vruchten.

Foto 05: Aronia - Appelbes. Besdragende heester.

Foto 06: Chaenomeles 'Cido' - dwergkwee Cido

Foto 07: Eriobotrya japonica - bloemen van de Japanse wolmispel, loquat

Pitfruit zijn vruchten waarvan het zaad in een klein vliesje zit. Die zaadjes of pitten zitten in een klokhuis.
Appels, peren, kweeperen, mispels, meidoorn, krentenboompje en appelbes behoren tot de grote rozenfamilie (Rosaceae) en tot de onderfamilie pitfruitsoorten (Pomoideae, Maloideae).
Alle pitfruitsoorten hebben een stevige, vlezige vrucht waarbij het zaad, in een klokhuis, in het midden zit.
Het zijn allemaal bladverliezende, houtachtige bomen of struiken die zeer winterhard zijn.

Meestal worden ze als fruitboom aangeplant en doordat ze moeilijk te stekken zijn, zal men ze meestal veredelen (enten, oculeren) op een onderstam.
Door zwakgroeiende onderstammen te gebruiken bekomt men kleine bomen (laagstam) die vroeg vruchten dragen. Afhankelijk van de pitfruitsoort en het gekozen ras kan men vruchten of bessen eten vanaf juli tot in het voorjaar.

Als onderstam voor laagstam perenbomen gebruikt men meestal kwee - Cydonia oblonga.
Deze kwee kan men vermeerderen door middel van winterstekken. De sterkst groeiende kwee is Kwee A. De zwakst groeiende kwee is Kwee C en Kwee Eline.

NUTTIGE WEBLINKS OVER APPEL- EN PERENBOMEN:
Bestuiving van perenbomen vraagt aandacht!
Hoogstam-, halfstam- of laagstambomen van appel en peren planten?
Omenten met de kroongriffel om de bestuiving te verbeteren en meer vruchten te bekomen.
Optimale plantafstand voor alle fruitbomen en fruitstruiken.
Wintersnoei van peren voor dummies.
Verklaring van moeilijke woorden i.v.m. tuinieren of tuinbouw.
planten, bestuiving, snoeien en verzorgen van appelbomen - Malus domestica.
planten, bestuiving, snoeien en verzorgen van perenbomen - Pyrus communis.
planten en verzorgen van bijzondere pitfruitsoorten (appelbes, sierkwee, wolmispel, kweepeer en mispel).
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van peren én alle fruitsoorten.

Hebt u een perenboom met abnormaal weinig vruchten? Dit kan een gevolg zijn van een beurtjaar of door verkeerde snoei.
Ontbreekt een passende bestuiver bij uw appel- en perenboom? Probeer dan een tweede of derde ras op uw boom te enten. De maand januari is ideaal om dit enthout (griffelhout) van een geschikt ras te verzamelen.

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: appelbomen, perenbomen, pitfruitbomen planten, planten van pitfruit, planten pitfruitbomen, pitfruit, pitvruchten, soorten pitvruchten, soorten pitfruit

dinsdag 17 december 2013

Halfstam-, hoogstam of laagstambomen van appels en peren planten?

Foto 01: Enthoogte bij fruitbomen. 1) Hoogstam geënt op 1,80 tot 2,00 m 2) Halfstam geënt op 1,50 tot 1,60 m. 3) Laagstam geënt op 10 tot 30 cm.
PLANTTIPS VOOR HOOGSTAM- en HALFSTAMBOMEN (appel, peer).
- Appel- en perenbomen hebben een voorkeur voor een standplaats in de zon of eventueel halfschaduw.
- Plant op een goed doorlatende, gemiddeld vochtige grond. Plant op het natste deel de perenbomen.
- De beste belichting van de bomen bekomt u door de rijen noord-zuid te planten.
- De grond is bij voorkeur licht zuur (pH 6,0 tot 6,3)
- Perenbomen bloeien meestal rond 15 april en de bloemen zijn erg vorstgevoelig. Appelbomen bloeien meestal tussen einde april en half mei en de bloemen zijn eveneens vorstgevoelig. Plant niet op plaatsen waar er meer lentenachtvorst voorkomt of kies voor laatbloeiende fruitrassen.
- Bijna alle appel- en perenbomen hebben kruisbestuiving nodig, zodat u meerdere gelijkbloeiende rassen bij elkaar moet planten.

PLANTAFSTANDEN.
- Hoogstam- en halfstambomen worden op ca 8 tot 10 meter van elkaar geplant. De maximale boomgrootte is afhankelijk van de grondsoort, de gebruikte onderstam en het ras. Er is geen verschil in plantafstand tussen hoog- en halfstambomen. Enkel de stamlengte is verschillend, bij halfstam ca 1,5 m en bij hoogstam is dit ca 2 m.
- Laagstam appel- en perenbomen kunnen op ca 1,5 (2) meter van elkaar geplant worden. Afhankelijk van de onderstam, grondsoort en ras kan de aanbevolen afstand nog verschillen.

WANNNEER OOGSTEN.
- Van halfstam én van hoogstambomen mag je meestal na 6 tot 8 (10) jaar vruchten verwachten. Uitzonderlijk kan dat bij sommige rassen al na 4 jaar iets opleveren. Er geen verschil tussen halfstam- en hoogstambomen.
- Van laagstam appel- en perenbomen kan je vruchten verwachten na 2 tot 4 jaar. Afhankelijk van de gebruikte onderstam, boomkwaliteit, grondsoort en verzorging kan dit meer of minder zijn.

MAXIMALE OUDERDOM VAN APPEL- EN PERENBOMEN.
- Hoogstam en halfstambomen van appel en peer kunnen 60 tot 100 (of meer) jaar oud worden, mits ze goed gezond blijven.
- Laagstamappelbomen kunnen mits een goede verzorging en het aanplanten van een weinig ziektegevoelig ras 12 tot 15 jaar oud worden. Meestal zijn ze daarna aan vervanging toe.
- Laagstamperenbomen kunnen mits goede verzorging 50 tot 100 jaar oud worden.

SNOEIEN VAN LAAGSTAM, HALFSTAM EN HOOGSTAMBOMEN.
Hoogstam en halfstambomen moeten zeker de eerste 8 jaar jaarlijks gesnoeid worden om mooi gevormde bomen te krijgen. Het snoeien van hoogstam en halfstam is specialistenwerk.
Laagstambomen van appel en peren worden bij voorkeur ook jaarlijks gesnoeid, maar deze snoei is gemakkelijker aan te leren en toe te passen. Zomersnoei is een goede aanvulling van de wintersnoei.

ENKELE INTERESSANTE APPELRASSEN
- Plant bij voorkeur vooral streekeigen, ziektetolerante rassen.
- Vroegbloeiende rassen zijn o.a. Transparente Blanche (oogstappel), Rode Boskoop (*) en Schone van Boskoop (*).
- Laatbloeiende rassen zijn o.a. Reinette de France en Sterappel.
- Middentijds bloeiend zijn o.a. Dubbele Bellefleur, Jacques Lebel (*), James Grieve en Winterbanana.
- Sommige rassen hebben slecht stuifmeel en kunnen geen ander ras bestuiven (*).
- Er zijn nog vele andere geschikte (ziektetolerante) rassen.

Ook sommige steden en gemeenten zorgen voor meer diversiteit in aanplantingen Nuttige brochure "Fruitbomen veroveren de openbare ruimte" (pdf).

ENKELE INTERESSANTE PERENRASSEN
- Dubbele Philip, Durondeau, Doyenné du Comice en Saint Rémy (*).
- Er zijn nog vele andere geschikte (ziektetolerante) rassen.

COMBINATIETEELTEN VAN HOOGSTAM EN LAAGSTAM.
- Hoogstambomen die op een ruime afstand geplant werden (10 m) kunnen ook gecombineerd worden met zwakgroeiende laagstammen van appel en peer.
Als de hoogstambomen teveel licht wegnemen dan worden de laagstammen verwijderd of verplant.
Dit werd vroeger een "blijver en wijker-systeem" genoemd. De hoogstambomen blijven ter plaatse maar de laagstammen moesten wijken en werden verplant of opgeruimd.
- Ook kan er tussen de rijen aardappels, houtig kleinfruit en groenten geplant of gezaaid worden.
- Zwakgroeiende appelbomen zijn geënt op de onderstam 'M9'. Zwakgroeiende perenbomen zijn geënt op de onderstam 'Kwee C' en 'Kwee Eline'. (Deze laatste is minder vorstgevoelig).

BELANGRIJKSTE SCHIMMELZIEKTEN (Sommige rassen zijn hiervoor tolerant en worden weinig of niet aangetast).
- Appelbomen: schurft, meeldauw, vruchtboomkanker
- Perenbomen: schurft, perenroest

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM APPEL EN PERENBOMEN:
Goede en slechte buren bij fruitsoorten en sierplanten. Goede en slechte combinaties van plantensoorten.
Snoeikalender per maand voor fruitsoorten (fruitstruiken, fruitbomen, druiven en kleinfruit).
Hoogstambomen combineren met landbouwgewassen.
Hoogstam-, halfstam- of laagstambomen van appel en peren planten?
Plantafstanden voor fruitbomen.
Geef uw fruitbomen een goede start bij het planten.
Pitfruitsoorten (appel, peer, mispel, kwee) in de fruittuin of moestuin planten.
Kruisbestuiving van perenbomen.
Nuttige brochure ivm aanbevolen fruitrassen "Fruitbomen veroveren de openbare ruimte" (pdf).
Op zoek naar een passend eindejaarsgeschenk? Met de groente- en fruitencyclopedie bent u jarenlang verzekerd van een succesvolle groente- en fruittuin!
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van fruitsoorten.

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: hoogstamfruit, halfstamfruit, fruit hoogstam, fruit halfstam, fruit laagstam, laagstamfruitbomen, laagstam fruitbomen, appelbomen laagstam, perenbomen laagstam.

maandag 16 december 2013

Zwarte trosbes of cassis stekken, planten en snoeien (Ribes nigrum).


Zwarte trosbessen zijn rijk aan vitamine-C, anti-oxydanten en aan pectine.
Ook de bladeren zijn bruikbaar voor thee. In het voorjaar worden de zwellende knoppen gebruikt in de gemmotherapie.
De teelt van zwarte aalbessen gebeurt meestal aan vrijstaande struiken.

SNOEIEN VAN ZWARTE BESSENSTRUIKEN.
Na het planten kan je 4 - 5 gesteltakken aanhouden en insnoeien op 10 - 15 cm. In de zomer moet u de grondscheuten uitdunnen.
Doordat vanaf het 2 de jaar een sterke vervangingssnoei nodig is, moet u de takken niet aanbinden.
Zwarte trosbessen dragen het best op goed ontwikkeld eenjarig hout. Op het oudere hout zijn de trossen korter, de bessen kleiner en moeilijker te plukken.

STEKKEN VAN ZWARTE BESSEN.
Zoekt u een nuttig binnenwerkje? Neem dan winterstekken van uw zwarte trosbessen.
Het eenjarig stevig snoeihout is heel geschikt om winterstekken of houtstekken uit te knippen.
Winterstekken van zwarte bessen in december, januari of februari genomen wortelen zeer gemakkelijk!
Op een voedselrijke en onkruidvrije grond kan u ook een 5-tal stekken rechtstreeks in de grond steken. Laat tussen elke groep stekken 1,0 (1,5) meter afstand.

PLANTTIPS VOOR ZWARTE BESSEN.
- Bij voorkeur op te kweken als struik op een zonnige standplaats. Boompjes op stam hebben meestal een kortere levensduur dan struikvormen.
- Voedzame, goed doorlatende grond met een gemiddelde vochtigheid.
- De plantafstand is 1 tot 1,5 m van elkaar. Volwassen struiken zijn ca 1,2 m hoog.
- Plant bij voorkeur nieuwe rassen die tolerant zijn aan Amerikaanse meeldauw. De oude rassen zijn meestal erg vatbaar voor deze schimmelziekte.
- Ook te planten met naakte wortels.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ZWARTE BESSEN (Ribes nigrum):
Zwarte trosbes stekken, planten en snoeien.
Winterstekken van trosbessen.
Roestschimmel op kruisbessen en zwarte bessen.
Zwarte trosbessen snoeien en oogsten.
Kruisbessen en zwarte bessen zijn vatbaar voor Amerikaanse meeldauw.
Snoeien en vermeerdering van zwarte trosbessen of patersbessen - Ribes nigrum.
Jostabessen (kruisbes x zwarte bes) is gemakkelijk kleinfruit.
Zwarte trosbessen zijn goed voor het geheugen!
Groente- en Fruit Encyclopedie met planttips voor zwarte trosbessen. ISBN 978-90-215-4617-9 Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder.

In Duitsland worden de zwarte trosbessen "Schwarze Johannisbeeren" genoemd. Geef dit als trefwoord op bij een goede zoekrobot...

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Op zoek naar een passend kerst- en nieuwjaarsgeschenk?
Uitvoerige teeltinformatie van zwarte bessen in de Groente en Fruit Encyclopedie (auteurs Luc Dedeene & G. De Kinder), 6de druk.

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: stekpoeder, stekken, zwarte bes, zwarte trosbes, zwarte aalbes, Ribes nigrum, patersbessen, zwartebes, winterstekken, houtstekken, planten zwarte bes, cassis, Beerenobst, Schwarze Johannisbeeren, Baumschule Schwarze Johannisbeeren