Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 15 november: onderwerpen.

KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!
Vandaag werd opnieuw een Fruit-ABC-Nieuwsbrief met praktische fruitinformatie verstuurd. Deze keer een nieuwsbrief van 8 pagina's (A4-formaat)!

Onderwerpen die in de nieuwsbrief van 16 november besproken worden:
Fruitbomen, druiven en kleinfruit snoeien & stekken in november.
Laagstapelen en behandelen van zaden.
Appel: roodvlezige appels zijn gezond.
Bladeren die afvallen sneller doen verteren.
Fruittuin starten als belegging.
Fruitbomen en fruitstruiken een goede start geven bij het planten.
Gele en oranje fruitsoorten zijn gezond!
Kaki en persimoen oogsten.
Gojibessen een nieuwe vitaminebom?
Perenbomen. Bestuiving bij het planten.
Perzik en nectarine: krulziekte voorkomen.
Plantafstanden voor fruitsoorten.
Wollige appelbloedluis op appelbomen.
Wortelstekken van kiwi’s en pruimonderstammen.
Zwarte vlier vermeerderen door stekken.
VolksTuinVakbeurs te Apeldoorn vanaf 22 tot 24 november 2013.
Boekentips.
TuinAgenda: tuinbeurzen, tuindagen, fruittentoonstellingen, snoeilessen, ....

De FruitABC-nieuwsbrief verschijnt twee maal per maand.
In de nieuwsbrief van 16 november vindt u teelttips, snoeitips en vermeerderingstips voor fruitsoorten.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden in uw mailbox ontvangen? Schrijf je NU in voor deze Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: roodvlezige appels, belegging fruittuin, bestuiving peren, krulziekte perzik, plantafstanden fruitsoorten, wollige bloedluis appel, wortelstekken kiwi en pruimonderstammen, gele en oranje fruitsoorten

Duindoorn, een vitaminerijke besheester.

Duindoorn is in de natuur (kuststreken en op de waddeneilanden) een pioniersplant, maar is in de siertuin ook gemakkelijk te kweken.
Duindoorn (Hippophae rhamnoides) is een doornige, bladverliezende heester voor zonnige standplaatsen. Deze besheester is ook geschikt om te planten op een voedselarme (droge) zandgrond.

Van augustus tot januari zijn het erg opvallende, kleurrijke bessen in de tuin, welke bijzonder geschikt zijn in bloemschikken en voor verwerking.

PLANTTIPS VOOR DUINDOORNBESSEN.
- Duindoorn is een tweehuizige plant, zodat u bij de vrouwelijke planten minstens één mannelijke plant moet planten. Er bestaan ook vrouwelijke, doornloze rassen die meer bessen geven.
- Plant bij voorkeur op een zonnige, warme en droge standplaats. Voorkeur voor zandgrond.
Te natte gronden zijn af te raden, maar tijdelijke wateroverlast wordt wel verdragen.
- De grond mag voedselarm ofwel voedselrijk zijn.
- Strooizout in de grond wordt verdragen, waardoor deze plant ook langs wegen kan geplant worden.
- Let op voor woekeren, want deze plant geeft veel wortelopslag.
- Plantafstand in de rij is ca 1,40 m en tussen de rijen 3 meter.
- De grond mag lichtzuur of licht alkalisch zijn. Bodem pH 5,5 tot 7,5.
- Kies de juiste standplaats uit want de doornen zijn erg vervelend voor paarden en honden!

VATBAARHEID VOOR ZIEKTEN EN PLAGEN.
Bij duindoornplanten die geen bessen dragen ligt de oorzaak meestal aan het ontbreken van een partner van het andere geslacht.
Op te natte grond kunnen de planten van sommige rassen afsterven.
De bessen zijn worden ook door vogels gegeten.

OOGSTEN VAN DUINDOORNBESSEN.
Meestal worden de bessen geoogst in september en oktober. Uitzonderlijk kan men begin november ook nog oogsten.
Sommigen snoeien de doornige takken met bessen af en leggen die takken in de diepvries. Na enkele dagen invriezen worden de bevroren bessen afgeschud en verwerkt.
De vitaminerijke bessen zijn zeer geschikt om te verwerken tot sap, jam en confituur.
Voor vers gebruik zijn de bessen te zuur.
De opvallende, oranje schijnbessen zijn erg rijk aan vitamine A, C en E.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM DUINDOORN- Hippophae rhamnoides:
Zoutminnende planten langs de straat planten.
Duindoorn (Hippophae rhamnoides), een vitaminerijke besheester.
Hippophae rhamnoides (duindoorn) planten, verzorging en snoei.
Fruitnamen leren en onthouden. Visueel herkennen van fruitsoorten (denksport).
Meer lezen over de teelt van duindoorn in Kloosterburen (NL) op www.defledder.nl
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van alle fruitsoorten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: duindoorn, hippophae, Hippophae rhamnoides, zanddoorn, Hippophae duindoorn, Hippophae zanddoorn, vitaminerijke bessen, Hippophae vitamine, Dúndoarn, Seabuckthorn, Sanddorn

Wollige appelbloedluis kan overwinteren op appelbomen.

Ondanks het regen- en vriesweer kan wollige bloedluis overleven op wildopslag of op de wortels van sommige (appel)onderstammen.
Op appelbomen en sierappels is voor sommigen de wollige bloedluis een erg vervelende parasiet.
Wollige bloedluizen kunnen heel wat schade veroorzaken aan appelbomen. Ze veroorzaken een groeiverzwakking door het opzuigen van plantensap. Op de zuigwonden kunnen kankers ontstaan.
Cultuurmaatregelen zijn schuilplaatsen voor oorwormen maken, aantastingen regelmatig wegsnoeien, zieke waardplanten opruimen en schuilplaatsen maken waar nuttige insecten kunnen overleven. Bijzonder vatbare fruitrassen worden beter niet aangeplant maar vervangen door ziektetolerante fruitrassen. De MM-onderstammen (MM111, MM106) zijn meestal niet vatbaar voor aantastingen door de wollige bloedluis.
Meer lezen over deze gewasbeschermingsgids en de wollige bloedluis.
In vorige blogs kwam de wollige bloedluis ook al ter sprake.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ZIEKTEN EN PLAGEN OP APPELBOMEN:
Fruitmot of appelmade bij appels.
Kankerbestrijding bij de snoei van appelbomen (januari)
Nabloei verwijderen bij appelbomen.
Schurftinfectie (schimmelziekte) op appelbomen.
Vruchtboomkanker op appelbomen nu verwijderen.
Schuilplaatsen voor oorwormen maken.
Wollige bloedluis op appelbomen voorkomen (oktober).
Wollige bloedluis op appelbomen vraagt in april reeds aandacht (Mechanische bestrijding).
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van alle fruitsoorten.

Ook sierappels zijn erg vatbaar voor aantasting van wollige bloedluis. Na een aantasting van wollige bloedluis kan er vruchtboomkanker ontstaan.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: bloedluis appel, herkennen plantenziekten, plagen, plagen bestrijding, plantengids, plantenziekten, wollige bloedluis, wolluizen appelbomen

Sleedoorn, laatrijpende steenfruitsoort (Prunus spinosa).

KENMERKEN VAN SLEEDOORN.
Sleedoorn is een zeer doornige heester met zwarte takken en sneeuwwitte bloemen in maart-april. De bloemen openen zich voor de bladeren zichtbaar zijn.
De planten zijn erg waardevol voor bijen, vlinders en vogels.
Deze plant lijkt op een pruimenboom die doornen draagt. Sleedoorn is een steenvrucht met blauwzwarte, berijpte, wrange vruchtjes.
De vruchten zijn bijzonder geschikt voor verwerking en in bloemsierkunst. Ook de vogels eten de rijpe vruchten graag.

VERMEERDEREN VAN ZWARTE DOORN.
In juli kan u de sleedoorn vermeerderen door middel van zomerstekken. Zie weblinks!
Sleedoorn is ook eenvoudig te vermeerderen door zaaien en door wortelopslag.

Enten van grootvruchtige sleedoorn is ook mogelijk. Indien u gewone sleedoornzaailingen gebruikt dan komt er later veel wildopslag (woekeren) vanuit de onderstam. Gebruik bij voorkeur de pruimonderstam 'St Julien A' om grootvruchtige sleedoorn te enten als stamboompje.

GEBRUIK VAN SLEEDOORN.
Als vrij groeiende, ondoordringbare doornige haag, houtwal of windsingel.
Goede bijenplant.
Sleedoorn is ook bruikbaar als zwakgroeiende onderstam voor sterkgroeiende pruimenrassen.

PLANTTIPS VOOR SLEEDOORNBESSEN OF ZWARTE DOORN.
- Te planten als windhaag, in heggen, als veekering en in houtwallen.
- Sleedoorn heeft een voorkeur voor kalkrijke grond (pH 6 tot 8).
- Plant bij voorkeur op een zonnige, warme en droge standplaats. (Verdraagt ook halfschaduw).
- Een overstroomde grond of een hoge grondwaterstand in de winter wordt niet verdragen.
- De grond mag voedselarm zijn.
- De plantafstand van geënte rassen is in de rij is ca 1,20 m en tussen de rijen 3 meter.
- Gebruik voor hagen wortelechte sleedoorn (= niet-geënt). Van kleine planten gebruikt u 4 tot 5 stuks per lopende meter en van grote planten gebruikt u 3 tot 4 stuks per meter.
- In een houtwal of in plantvakken kan u sleedoorn in groepen van 5 tot 8 planten te planten. Van kleine planten kan u 3 planten per m² gebruiken. Grote planten kan u planten op 1 x 1,5m afstand.
- Let op voor woekeren, want deze plant geeft veel wortelopslag! In een gewone, kleine tuin kan u beter geen sleedoorn planten.

OOGSTEN VAN SLEEDOORNVRUCHTEN.
De bessen van sleedoorn kunnen na de eerste vorst afgeplukt worden en zijn bijzonder geschikt voor verwerking tot likeur en jam.
De periode november is zeer geschikt om deze zwartblauwe vruchten te verzamelen. Ook vogels eten graag van de achtergebleven vruchtjes!
In streken waar vossen voorkomen moet u uitkijken met laaghangende vruchten, want deze kunnen besmet zijn met eitjes van de vossenlintworm. Voor verwerking (na koken of op alcohol) en wijnbereiding is dat geen probleem.

VATBAARHEID VOOR ZIEKTEN EN PLAGEN.
- Spinselmotten kunnen in het voorjaar alle bladeren afvreten.
- Op natte en overstroomde grond sterven de planten af. Tijdelijke wateroverlast wordt niet verdragen.
- Door te snoeien in de herfst of winter kunnen schimmelziekten via de snoeiwonden infecteren. Beperk het snoeien en als snoeien toch nodig is, dan moet u dat na de bloei (april, mei) of in de zomer doen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM SLEEDOORN - ZWARTE DOORN:
Beplanten van een houtwal of snoepbos.
Fruitsoorten te stekken in oktober.
Zaden laagstapelen geeft een betere kieming.
Lijst van steenfruitsoorten. Planten die nauw verwant zijn aan sleedoorn.
Plantafstanden voor fruitsoorten zijn verschillend! Overzichtslijst van fruitsoorten en aanbevolen plantafstand.
Sleedoorn, een laatrijpende steenfruitsoort.
Snoeikalender voor alle fruitsoorten.
Teeltinformatie van de sleedoorn, zwarte doorn (Prunus spinosa).
Zomerstekken van sleedoorn - Prunus spinosa.
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van alle fruitsoorten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: Prunus spinosa, sleedoorn, sloe bes, spinosa pruim, zwarte doorn, Blackthorn, sloe berry, prunellier, epine noire; prunelle, prunier épineux, Schwarzdorn; Schlehbeeren, Eschendorn, Heckendorn

Starten met fruit in uw tuin?

Foto 01: Chaenomeles 'Cido' - Grootvruchtige sierkwee

Foto 02: Ficus carica - vijg

Foto 03: Ribes uva-crispa - kruisbes, stekelbes

Foto 04: Vaccinium corymbosum - blauwe bes.

Het planten van fruitbomen en fruitstruiken is een belegging op korte en middellange termijn die snel een goed rendement geeft.
Het is NU de beste periode fruitboompjes, druiven en fruitstruikjes aan te planten. De hergroei is optimaal en er is zeer veel keuze in de tuincentra of in de kwekerijen. Enkel als de grond te nat is moet u het planten nog wat uitstellen!

Houtig kleinfruit zoals herfstframbozen, trosbessen, taybessen en bramen geven in de zomer reeds een eerste oogst. Vanaf het tweede jaar neemt de productie toe.
Rode herfstframbozen groeien het gezondste, zijn eenvoudig te snoeien en geven van augustus tot november rijpe bessen.
Fruit uit uw eigen fruittuin geeft zeer lekkere en gezonde vruchten.
Zongerijpt fruit bevat meer vitaminen en gezonde bestanddelen.
Proeven van vers, in de zon gerijpt fruit uit de eigen fruittuin is een genot voor de smaakpapillen.

De volgende vragen worden hier beantwoord: nut van een fruittuin, benodigde plaats, interessante fruitsoorten voor een beginneling, inheemse fruitsoorten, te voorziene werkzaamheden (veel of weinig werk?), voorkomen (preventie) van ziekten en plagen, fruitsoorten voor heel kleine tuinen of voor potteelt, fruitsoorten voor grote tuinen, exotische vruchten, fruitsoorten voor de kas/ serre.
Meer lezen over veel gestelde fruitvragen bij het starten met een fruittuin. .

Meer lezen in een overzicht van wetenschappelijke (Latijnse) en Nederlandse fruitnamen. .

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STARTEN MET FRUIT:
Bescherm fruitbomen, druiven en houtig kleinfruit tegen de winter met compost.
Herfstframbozen planten in de tuin.
Wortelstekken maken van kiwiplanten, vijgen, sierkwee en pruimonderstammen.
Japanse sierkwee - Chaenomeles snoeien.
Lekkere openluchtdruiven (Vitis vinifera).
Optimale plantafstanden voor fruitbomen.
Starten met fruit in de tuin als belegging.
Vijgen planten op een zonnige en warme standplaats.
Ziektetolerante kruisbessen planten.
Zelfbestuivende mirabelpruimen planten.
Snoeikalender voor alle fruitsoorten.
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van alle fruitsoorten.

Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: aanleg fruittuin, fruitsoorten, fruittuin, planten encyclopedie, plantengids bomen, starten met fruittuin, starten met fruit

Gojibessen een nieuwe vitaminenbom?

Violetkleurige of paarse vijftallige bloemen.


Vitaminerijke oranjerode, sappige bessen van 1 tot 2 cm grootte.

De goji of boksdoorn heeft als wetenschappelijke naam Lycium barbarum en behoort tot de plantenfamilie Solanaceae (Nachtschadigen).
De naam Lycium komt van Lukion, een Griekse naam voor een geneeskrachtige bladverliezende boom/struik uit Lycia in Klein Azië, Turkije.
De naam barbarum is afgeleid van barbarismus (Latijn voor ongewoon, buitenlands of vreemd). De soort Lycium barbarum zou afkomstig zijn van China.
Het is een erg doornige, hoge haagplant met eetbare, lekkere bessen. De oranjerode, eetbare bessen zouden een geneeskundig werking hebben.
Gojibessen of boksdoorn - Lycium barbarum is aan te planten als stekelige vruchtenhaag en is winterhard tot -7 of -12°C.
De plant is te vermeerderen door middel van zaaien en stekken.
De eerste vruchten kan u verwachten vanaf het 2de jaar. Vanaf het 4de of 5de jaar zijn de planten in volle productie, mits ze niet bevriezen in een strenge winter.
De rijpe bessen (1/2 augustus - september) dient u te beschermen tegen vogelvraat (vooral merels, spreeuwen en lijsters).

Meer lezen over de vitaminerijke gojibessen/ gojiberry/ boksdoorn - Lycium barbarum. Zie weblinks!

PLANTTIPS voor gojibessen.
- Plant bij voorkeur op een zonnige, warme standplaats.
- Kies voor een goed gedraineerde, humusrijke grond.
- Een lichtzure grond, met een pH van 6,6 tot 7,5. (Neutraal tot licht alcalisch).
- Een diep bewortelbare grond.
- De groeihoogte is 1,8 tot 3 meter. Zorg ervoor dat u de lange twijgen kan omhoog leiden.
- De planten kunnen 1,5 tot 2,5 meter breed worden. Geef ze voldoende groeiruimte!
- De plantafstand is minstens 1 meter in de rij.
- Gebruik bij voorkeur tweejarige planten, deze zijn minder vorstgevoelig dan eenjarige planten. Eenjarige planten kan u best vanaf half mei uitplanten.
- Bedek na het planten de grondoppervlakte rond de plant met afgevallen bladeren en compost.
- Bij strenge vorst de jonge planten beschermen met bladeren, snoeihout, rietmatten of ander materiaal.

VATBAARHEID VOOR ZIEKTEN EN PLAGEN.
- Op sommige plaatsen zijn de (jonge) planten vorstgevoelig en dient u een (wind) bescherming aan te brengen.
- In regenrijke zomers kan er bladval optreden. Ook kan er soms meeldauw voorkomen.
U kan de schade beperkt houden door te planten waar de gojiplanten snel kunnen opdrogen na regen en niet te veel stikstofmeststoffen te geven.
U kan ook preventief om de 10 dagen behandelen met spuitzwavel (microsulphur). Natuurlijke plantenversterkende middeltjes zijn ook bruikbaar om deze schimmels te voorkomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM GOJIBESSEN:
Gojibessen, een nieuwe vitaminenbom.
Fruitsoorten met veel vitaminen.
Fruitsoorten die je zelf kan zaaien.
Vitaminerijke gojibessen/gojiberry (Lycium barbarum) planten, vermeerderen en verzorgen.
Fruitnamen leren en onthouden. Visueel herkennen van fruitsoorten (denksport).
Zaden laagstapelen geeft een betere kieming.
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van alle fruitsoorten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: asian fruit, Aziatisch fruit, boksdoorn, Chinese goji, goij bes, goji, goji berry, goji bes, gojiberry, gojibes, libido verbeteren, Lycium, Lycium barbarum

Gewone groene kiwi's plukken (Actinidia deliciosa cv's).

Op sommige plaatsen heeft het reeds licht gevroren en dat kan u zien aan de bruine kiwibladeren. Stilaan tijd om uw kiwi's te plukken.
PLUKTIPS.
Probeer zo laat mogelijk te plukken zodat u een hoog suikergehalte bekomt in de kiwivruchten (Actinidia deliciosa).
Zowel de groene als de gele kiwi's kunnen nu geplukt worden.

Pluk net voor of na de eerste lichte vorst, afhankelijk van het ras. (Meestal is dit rond half november).
Pluk de kiwi's zonder vruchtsteel en laat die stelen hangen aan de plant. Zo is het bij de snoei in januari gemakkelijk om te weten waar u moet snoeien.

Sommige rassen zijn vroeger rijp en voelen nu reeds zacht (mals) aan. Vroegrijpende kiwirassen kan je best direct plukken en gebruiken voor consumptie.
Zachte vruchten zijn ook aantrekkelijk voor vogels.

BEWARING.
Na de pluk moeten de vruchten nog enkele weken of maanden narijpen, vooraleer ze eetrijp worden. (Uitgezonderd de vroegrijpe rassen, die zal u direct gebruiken voor consumptie).
De kiwivruchten zijn erg gevoelig voor het rijpingsgas ethyleen, zodat enkele rijpe appels bij de kiwi's de rijping kunnen versnellen.

Meer lezen over het plukken van gewone (groene) behaarde kiwi's - Actinidia delicosa. Zie weblinks!

ZAAIEN VAN KIWI.
Goed rijpe kiwivruchten kan u een koudebehandeling geven om later te kunnen uitzaaien.
Kiwizaailingen geven meestal na 8 tot 12 jaar bloemen en mits goede bestuiving ook vruchten.
Geënte kiwizaailingen geven na 2 of 3 jaar bloemen.

PLANTTIPS.
Kiwiplanten zijn bladverliezende klimheesters die meestal geleid worden langs draden.
Goed afgerijpte planten in pot kan u in november reeds planten.
Plantgoed van groene kiwi's en van gele kiwi's is op sommige plaatsen reeds beschikbaar.

SNOEIEN.
De wintersnoei van oudere kiwiplanten kan in december en januari gebeuren.
Meer lezen over de snoei en verzorging van kiwiplanten. Zie weblinks.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM KIWI - ACTINIDIA DELICIOSA:
Gewone, groene kiwi's plukken in november.
Kiwi's en kiwibessen snoeien (januari).
Kiwi's kan u zelf ook zaaien.
Kiw's en kiwibessen planten als leiplant in de tuin.
Kiwi's zelf enten is niet moeilijk.
Mannelijke en vrouwelijke kiwibloemen herkennen (Actinidia deliciosa)?
Oudere kiwiplanten snoeien bij vorstvrij weer (december).
Plukken van gewone (groene) kiwi's - Actinidia deliciosa (volledig artikel).
Meer lezen over de vermeerdering en snoei van kiwi's.
Zaden laagstapelen geeft een betere kieming.
Groente- en Fruit Encyclopedie met uitvoerige teeltinformatie van kiwi's en kiwibessen.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: Actinidia deliciosa, kiwi, chinese kruisbes, plukken van kiwi's, Chinese kruisbes plukken, kiwi plukken, kiwi's plukken, oogsten kiwi, kiwi oogsten, wanneer kiwi plukken