Oculeren of schildgriffelen van fruitonderstammen.

Het oculeren wordt meestal in augustus gedaan, op onderstammen die goed groeien.
Het oculeren wordt vooral toegepast bij fruitbomen zoals pitfruit (appel, peer, kwee, mispel) en steenfruit (kers, perzik, nectarine, pruim, amandel, abrikoos) . Planten die moeilijk wortelen bij het stekken kunnen meestal wel geoculeerd worden.
Het oculeren kan in augustus (begin september) bij goed weer en goed groeiende onderstammen toegepast worden.
De onderstam wordt T-vormig aangesneden en er wordt een schildje ingeschoven en toegebonden.
Voorkom mislukking: laat het oculatiehout niet uitdrogen, werk op actief groeiende onderstammen, werk proper en snij de overtollige schors af voor het toebinden. Doe het oculeren bij voorkeur in een periode van zonnig weer, dan is het lukkingspercentage het hoogste.
In oktober kan gecontroleerd worden of de oculaties goed vastgegroeid zijn. (De bladsteel is geel en valt af bij aanraking. Het schildje is mooi groen.
Meer lezen over oculeren of schildgriffelen.

Bijkomende oculeertips.
Meer lezen over oculeren en chip-budding.
Oogenten of chipbudding wordt toegepast als de schors niet meer loskomt van de onderstam. Meer lezen over oogenten of chipbudding.
Fruitbomen worden meestal geoculeerd of geënt op een onderstam, terwijl houtig kleinfruit meestal gestekt wordt. Geënte fruitbomen geven na ca 2-4 jaar al vruchten, terwijl zaailingen meestal pas na 8-10 jaar vruchten geven.
Meer lezen over fruitplanten vermeerderen.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Perzikbomen eenvoudig vermeerderen door zaaien.

Snij de vruchten middendoor en haal de steen er uit. (Foto van 'Pink Peachy' een roze bloeiende sierperzik/ dwergperzik met eetbare vruchten.)



Reinig de steen en bewaar hem op een vochtige plaats (Bijvoorbeeld in een pot met wat potgrond). Indien de steen toch uitgedroogd is dan kan u hem 24 uur in water leggen en nadien in potgrond of zaaigrond bewaren.


(1)In maart worden de stenen horizontaal in volle grond gezaaid. De zaaidiepte is ca het dubbele van de zaaddikte (ca 4 cm). In een pot zaaien is ook mogelijk. (2)Eerst verschijnen de twee kiembladen en later de gewone bladeren (3). Zodra de bladeren afgevallen zijn in de herfst (winter) kan u de boom verplanten (4).


U kan de zaailingen gewoon laten groeien op een ruime plantafstand ofwel in de winter enten met een speciaal perzik- of nectarineras.
De volgende winter moeten de bomen op een ruime plantafstand geplant worden. (3 - 5 meter)

Perzikbomen en nectarinebomen (Prunus persica) kunnen vermeerderd worden door zaaien en door oculeren. Zaaien is een heel eenvoudige manier om planten te vermeerderen. De maanden augustus en september zijn meest geschikt om deze vermeerderingsmethode te doen.

Voor fruitbomen wordt het zaaien meestal niet gebruikt, met uitzondering voor sommige zaailingonderstammen (Hoogstam). Perzik- en nectarine zijn een uitzondering, die wel met goed resultaat kunnen gezaaid worden, want deze zaailingen geven ook goede eetbare vruchten.
De typische raseigenschappen (vruchtvleeskleur, vroegheid, groeihoogte, ...) gaan soms wel verloren. De witvlezige rassen 'Wassenberger' en 'Reine de Vergers' zijn meestal wel zaadvast.

Gezaaide perziken kunnen het volgende jaar gebruikt worden als onderstam. Op deze zaailingen kan u andere perzik- en nectarinerassen veredelen (enten, oculeren, chip-budding).
Meer lezen over het zaaien of stratificeren van perzikzaden.
Sommige fruitboomonderstammen kunnen gezaaid of gestekt worden, terwijl andere afgelegd moeten worden.
Meer lezen over (fruit)planten vermeerderen.
Ongeveer 3 tot 5 jaar na het zaaien kan u meestal vruchten plukken van de gezaaide perziken. Geoculeerde zaailingonderstammen geven na 2 tot 3 jaar reeds vruchten.
Meer lezen over het oogsten van perziken (Prunus persica).
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Vraatschade van de taxuskever bij aardbei en blauwe bes.

De gegroefde lapsnuitkever of taxuskever. (Otiorhynchus sulcatus). De kever wordt ook druivenhaan genoemd.


Plankje met aangevreten bladeren van blauwe bessen. Onder de houten plank kan de gegroefde lapsnuitkever (taxuskever) zich verstoppen.

KENMERKEN:
De roomkleurige (geelwitte) larven vreten aan wortels, wortelstok en aan de stam net onder de grond. Bij ernstige aantasting sterven de planten af.
De zwarte snuitkevers vreten aan ronde happen uit de bladeren (bladrand) en aan de vruchten.
De kever is 7 tot 10 mm lang en donkergrijs van kleur met diepe, fijne groeven en kleine goudgele vlekken (haren) op zijn dekschild. Hij is uitsluitend ‘s nachts actief. Overdag verbergt hij zich vaak in de grond. De kevers kunnen niet vliegen.
Larven zijn ongeveer 9 -12 mm groot, roomkleurige/ crèmekleurig hebben een bruine kop. Ze hebben geen duidelijke poten en hebben een kromme vorm.
De eieren zijn 0,7 mm groot. Ze zijn eerst wit en verkleuren korte tijd later bruinachtig.
LEVENSWIJZE:
De gegroefde lapsnuitkever komt voor op aardbei, bosbes, druif, framboos en kruisbes. Ook op een groot aantal sierplanten kan deze kever veel schade aanbrengen: o.a. rozen, Hydrangea (hortensia), Rhododendron, Taxus, Camellia, Cyclamen, Fuchsia, kiwiplanten en Citrus-soorten. Vooral bij kuipplanten kan de larve veel schade aanbrengen.
Vanaf einde maart tot ca half mei is er veel vraatschade van de larven aan de wortels.
De volwassen (vrouwelijke) kevers ontstaan vanaf half mei tot einde augustus, waarbij er veel vraatschade aan de bladranden ontstaat.
Er worden in de grond eieren afgelegd vanaf half juli tot einde september.
In kassen kunnen verschillende generaties per jaar ontstaan en gebeurt de overwintering als larve en als kever.

PREVENTIE:
Zaai of plant struikboontjes of Primula (= signaalplanten) in de omgeving van vatbare planten.
Een hulpmiddel om de dagschuwe kever te vinden is een plank neer te leggen, waar ze onder kruipen; in de nacht komen de kevers dan te voorschijn om bladeren aan te vreten. Controleer regelmatig onder die plant en vernietig de aanwezige kevers.

BESTRIJDING:
Een biologische bestrijding met parasitaire aaltjes als natuurlijke vijand zijn de taxuskever-larven gemakkelijk te bestrijden. Deze aaltjes vreten de larven van binnen op en vermeerderen zich snel om andere larven te zoeken.
De ideale tijd om deze larven te bestrijden is vanaf einde maart tot half juni en vanaf augustus tot begin oktober.

Indien de larven voorkomen in potten die binnen overwinteren, dan kan u het aaltje ook gebruiken als de grondtemperatuur minstens 10°Celsius is.
Het aangieten van aaltjes geeft mits goed toegepast een zeer goed resultaat. Bij toepasssing moet de grond vochtig zijn en 1 tot 2 weken vochtig blijven.

Meer lezen over de gegroefde lapsnuitkever, druivenhaan of taxuskever.
Behalve de taxuskever kunnen er ook andere schimmels en parasieten voorkomen.
Meer lezen over plantenziekten en plagen bij blauwe bessen.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Perzikvruchten met zwarte schil?

Vanaf augustus kan er op de schil van perzik- en nectarinevruchten een opvallende zwarte verkleuring merkbaar zijn. Ook kunnen de vruchten vroegtijdig afvallen.
Er zijn verschillende oorzaken mogelijk:
1) Echte meeldauw (Sphaerotheca pannosa var. persicae, syn. Podosphaera pannosa). Vooral de rassen zonder bladklieren zouden meer vatbaar zijn voor deze schimmel. Droog en warm weer is ideaal voor deze schimmel. Preventief te bestrijden door regelmatig te behandelen met spuitzwavel. (Deze schimmel komt ook op rozen voor.)
2) Perzikschurft(Fusicladium carpophilum, syn. Venturia carpophila, syn. Cladosporium carpophylium). Deze natweer-schimmel kan perzik-, nectarine- en abrikozenbomen aantasten. Vooral jonge bomen die de eerste keer dragen worden het meest aangetast. (Eerste productie komt meestal in het derde groeijaar). Perzikbomen kunnen behandeld worden vanaf 1 week na het afvallen van de kroonblaadjes met spuitzwavel. Herhalen om de 10-14 dagen en de laatste behandeling één maand voor de oogst. De schimmel overwintert in de twijgknoppen. Behandelingen in het najaar en voorjaar tegen de krulziekte met koperproducten zijn ook werkzaam tegen perzikschurft.
3) Hagelschotziekte (Stigmina carpophila, syn. Clasterosporium carpophilum). Er ontstaan talrijke kleine, ronde gaatjes in de bladeren. Ook andere steenfruitsoorten worden aangetast en kunnen voor infectie zorgen. Preventief behandelen met schimmelwerende producten.
4) Roetdauwschimmel. Na een ernstige bladluizenaantasting komt er op de plakkerige uitwerpselen een roetdauwschimmel. Typisch is dat bladeren en vruchten plakkerig aanvoelen. (De zwarte roetdauwschimmel kan ook voorkomen op pruimenbomen, perenbomen en op tomatenplanten).

Perzikbomen die regelmatig bemest worden en op de juiste standplaats staan, zijn meestal minder vatbaar voor ziekten en plagen!
Luchtig gesnoeide bomen drogen na regen sneller op en zijn meestal minder vatbaar voor schimmels! Ook bladversterkende producten (bitterzout/kieseriet, gesteentemeel, ...) kunnen helpen om de schade te voorkomen.
Meer teeltinformatie lezen over perzik (Prunus persica)
De meeste vernoemde schimmelziekten komen meestal niet voor in openlucht. Er is een verschil in vatbaarheid tussen de verschillende rassen.
Meer lezen over plantenziekten en plagen.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Druiventrossen beschermen tegen vogel- en wespenvraat!

'Ester' begint blauw te kleuren (Begin augustus). Het ideale moment om de tros te beschermen.


Een gaaszakje over de tros voorkomt schade van vogels en wespen.


"Trosnet Botra" (Grote gaaszakjes op A4-formaat) geven ook een bescherming tegen zonnebrand.

Zodra de kleuring of rijping begint kan u best de druiventrossen beschermen!
Druiventrossen worden gemakkelijk aangetast door vogels, wespen en oorwormen. Zodra de bessen beginnen te rijpen/ te kleuren (augustus) kan u best een bescherming aanbrengen. Deze bescherming kan gebeuren met vogelnetten en met gaaszakjes.
Een volledige bescherming geven gaaszakjes waarin de trossen gestoken worden. Ook papieren (suiker)zakken zijn hiervoor bruikbaar mits de tros niet te groot is.
Doe dat werkje bij droog weer en vooraleer er schade is. Kleine en afwijkende trossen kunnen ook nog weggesnoeid worden, zodat de overige beter kunnen uitgroeien. Ook in de fruittuin kunnen fruitsoorten zoals vijgen, perziken, nectarines, appels en peren beschermd worden met netzakjes.
Meer lezen over het beschermen van druiventrossen.
Uitvoerige informatie over het de rassenkeuze, teelt en verzorging van druiven kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Valse meeldauw op druiven bij regenachtig weer!

(Klik op de afbeelding om deze te vergroten)
1) Olieachtige gele of bruine vlekken bovenop de druivenbladeren. Bij regen kan er veel uitbreiding zijn.
2) Witte schimmelsporen aan de onderzijde van de bladeren
3) Aangetaste bessen worden bruin en verdrogen.

SYMPTOMEN:
Op de bladbovenzijde zijn er gele olieachtige of bruine vlekken te zien en onderaan de druivenbladeren een grijs schimmelpluis.
De druivenbladeren verkleuren bruinrood, verschrompelen en vallen af. Een aantal bessen per druiventros beginnen te rotten. De druiventrossen worden bruin en de bessen beginnen te verdrogen.

OORZAAK:
Plasmopara (Peronospora) viticola of valse meeldauwschimmel.
Op de bovenkant van druivenbladeren ontstaan purperrode vlekken, die later geel en vervolgens bruin worden. Aan de onderkant van het blad zitten plekken met pluizige grauwwitte schimmelgroei. De infectie kan zich uitbreiden, waardoor grote stukken of zelfs een heel blad kunnen verkleuren en afsterven. Later ontstaan er bruine, verdroogde bessen. Vochtige omstandigheden zijn nodig om te kunnen ontkiemen. (= nat weerschimmel)

PREVENTIE en BESTRIJDING:
- Om schimmeluitbreiding te voorkomen kan je de beschadigde druivenbessen best zo vlug mogelijk wegknippen (Krenten)
- De aangetaste en overtollige bladeren moeten onmiddellijk worden verwijderd en de luchtcirculatie rond de planten moet worden verbeterd door ze meer ruimte te geven en onkruid of bodembedekkers goed te verwijderen.
- In kassen/ serres helpt ventileren (luchten). Er mag niet over de plant gegoten worden! Tracht in de kas bij het water geven de druivenbladeren NIET nat te maken. Indien het gewas 's morgens nat staat tijdig luchten, zodat het zo vlug mogelijk kan opdrogen. Voorkom dat de druivenbessen tegen het glas komen door de twijgen met druiventrossen aan draden te binden.
- Zorg voor een luchtig gewas dat snel kan opdrogen --> overtollige scheuten wegbreken, okselscheuten (dieven) wegbreken, ...
- Snoei de onderste takken weg zodat de onderste 50 (70) cm goed vrij komt te staan en minder last krijgt van opspattend regenwater.
- In het najaar de afgevallen druivenbladeren goed opruimen, want de schimmel overwintert hierin. Gooi de zieke bladeren niet op de composthoop, maar voer ze af naar een containerpark of in een GFT-container.
- De afgebladerde schors in de winter goed opruimen.
- Gebruik preventieve bespuitingen met schimmelwerende producten en herhaal deze bij aanhoudend regenachtig weer. Behandelen vanaf een erwtgrootte tot 2 à 4 (6) weken voor de oogst (Afhankelijk van het gebruikte product). Gebruik enkel producten die erkend zijn voor gebruik op druivelaars!
- Kies bij het aanplanten voor ziektetolerante druivenrassen.
Meer lezen over valse meeldauw bij druiven (Peronospora viticola).

De symptomen van valse meeldauw (Peronospora) kunnen verward worden met die van echte meeldauw (Oidium). Bij echte meeldauw zit de schimmel op de bovenzijde van het blad en barsten de druiven open.
Lees meer over echte meeldauw bij druiven.

Behalve echte en valse meeldauw kunnen er ook nog andere problemen voorkomen. Lees meer over ziekten, plagen en gebrekziekten bij druiven.

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te herkennen. Weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Druiven-okselscheuten inkorten of verwijderen?

Innijpen van de okselscheuten op één blad. (Onderaan de twijgen)


Rode bladverkleuring bij 'Ester'. Laat de okselscheuten dan wat langer groeien.


'Ester', een blauwe vroege druif die nu begint te kleuren.

Dieven of zijscheuten verwijderen mag nu gebeuren om een meer ordelijk uitzicht en een luchtiger gewas te geven. Ook kan de druivelaar (Vitis vinifera) sneller opdrogen na regen zodat er minder gevaar is voor infectie of uitbreiding van Valse meeldauw (Peronospora). Sommige oudere rassen zoals o.a. 'Boskoops Glory' en 'Vroege van der Laan' zijn vatbaar voor valse meeldauw!

Het is ook nuttig omdat hiermee de wintersnoei veel gemakkelijker wordt en je kan de planten op een beperkte ruimte laten groeien. Bij het rijpen van de trossen is het ook gemakkelijker om ze met netten te beschermen tegen vogelvraat. Als de trossen minder verstopt zitten onder de bladeren, dan kunnen ze na regen ook sneller opdrogen, wat ze minder vatbaar maakt voor Botrytis (grijze schimmel)aantasting.

Let echter op: de onderste drie zijscheuten zal men meestal innijpen op 1 blad. De hogerstaande dieven mogen volledig weg.
Indien men de onderste zijcheuten toch volledig verwijderd, is er kans dat de "hoofdknop" - waarop men wil terugsnoeien de volgende winter - vroegtijdig uitloopt. Deze is dan verloren voor het volgende groeiseizoen. De groei wordt dan minder compact en tevens wordt het minder overzichtelijk om de wintersnoei vlot toe te passen.

Probeer het verwijderen van de okselscheuten (dieven) te spreiden over twee weken zodat de groei niet volledig stilvalt. Indien de groei stilvalt dan dikken de bessen onvoldoende en is er meer gevaar voor zonnebrand. Teveel zomersnoei doen is nadelig voor de kleuring en de smaak van de bessen.
Indien er een slechte bladstand (rood- of geelverkleuring) dan kan men de okselscheuten beter wat langer laten groeien om de fotosynthese over te nemen.
Meer lezen over het behandelen van okselscheuten bij druiven.

Het huidige regenachtig en warm weer is gevaarlijk voor het ontstaan van valse meeldauw. Lees meer over valse meeldauw bij druiven.
Valse meeldauw (Peronospora) kan soms verwart worden met echte meeldauw (Oidium). Lees meer over echte meeldauw bij druiven.
Bladvergeling of chlorose bij druiven komt vaak voor. Meer lezen over bladvergeling bij druiven.
Druivenbladgalmijt of pokkenmijt kan voor een ernstige groeiremming zorgen. Meer lezen over het voorkomen van de druivenbladgalmijt.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.