Bladverkleuringen bij tomatenplanten? (Lycopersicon esculentum)

Een abnormale bladverkleuring bij tomaten kan verschillende oorzaken hebben:
- Bladvlekkenziekte (schimmelziekte): een aantasting van de bladschimmel Fulvia fulva (syn. Cladosporium fulvum).
- Te koude of te natte grond
- Gebrek aan bepaalde voedingsstoffen: stikstof (N), fosfor (P), kalium (K), magnesium (Mg), mangaan (Mn), ...
- Een teveel aan bepaalde meststoffen: kalium, ...
- Een aantasting van geelblad of naaldblad: wordt veroorzaakt door tomatenmozaïekvirus.
- Een aantasting van de meeldauwschimmel (Oïdium lycopersicum): kleine witte vlekjes van enkele mm groot bovenop de bladeren.
- Te felle zon nadat de planten in de schaduw (binnenshuis) stonden kan bladverbranding geven.
- ...

Fosforgebrek komt vooral in het voorjaar voor als de grond nog te koud is. Er is dikwijls voldoende fosfor aanwezig, maar de planten kunnen het niet opnemen of vervoeren.
In een te zure grond komt gemakkelijk magnesiumgebrek voor. Magnesiumgebrek komt vooral op de jongste bladeren in de kop voor. Een overmate aan kalium kan ook de opname van magnesium blokkeren.
In het vroege voorjaar (februari) kan je wat kalk strooien over de grond om deze minder zuur te maken.
Afbeeldingen over gebrekziekten bij tomaten (Engelstalige tekst).

De belangrijkste schimmelziekten zijn tomatenplaag (Phythophtora infestans), bladvlekkenziekte en meeldauw.
Schimmelziekten bij tomaten visueel herkennen (Engelstalig).
Diverse plantenziekten en plagen.
Beeldenbank van ziekten en plagen bij tomaten (Nederlandstalig).
Geelbruine bladvlekken op de onderste bladeren.
Bladvlekkenziekte op tomatenbladeren - Fulvia fulva (syn. Cladosporium fulvum).

Warm en vochtig weer zijn ideaal voor infectie van de tomatenplaag (Phytophtora infestans).
Meer lezen over het voorkomen van tomatenplaag/aardappelplaag - Phytophtora infestans.
Niet alle tomatenrassen zijn even gevoelig voor gebreksziekten en/of schimmelziekten. Door meerdere tomatenrassen te planten kan u risico's op een totale oogstmislukking voorkomen! Probeer ook eens enkele heel vroegrijpende rassen te planten, deze geven meestal een prima oogst.
Meer lezen over bijzondere tomatenrassen die u zelf kan kweken.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen?
Schrijf Je Hier In Voor De Fruit-ABC Nieuwsbrief.

Zomersnoei bij fruitbomen en kleinfruit.

Een luchtig gesnoeide fruitboom of fruitstruik zal bij regenachtig weer sneller opdrogen en minder vatbaar zijn voor schimmelaantasting! Door zomersnoei te doen in een regenperiode is er minder gevaar op zonnebrand. Let op! druiventrossen in een kas/serre mogen niet rechtstreeks in de zon hangen!
In deze periode is er op vele fruitsoorten al een vruchtrui (= natuurlijke vruchtval) geweest.
Sommige vruchttakken dragen geen vruchten meer en kunnen nu reeds weggenomen worden.
Het wegnemen van overbodige takken kan gebeuren met de snoeischaar, takkenschaar of met een snoeizaag.
Een luchtig gesnoeide appelboom is minder vatbaar voor wollige bloedluis en is in de winter eenvoudiger te snoeien. Luchtig gesnoeide appel- en perenbomen zijn minder vatbaar voor de schurftschimmel die bij regenachtig weer schade aanbrengt.

Welke takken wegnemen bij fruitbomen?
- Wildopslag zo diep mogelijk wegnemen. Bij voorkeur uittrekken met de handen.
- Zijhout aan de stam dat lager dan 40 (50) cm staat.
- Te steil groeiende takken aan de harttak
- Verticaal groeiende rugtwijgen.
- Afhangende vruchttakken kunnen ingekort worden zodat er slechts enkele vruchtjes overblijven.
- Te lang vruchthout (zijhout) dat geen vruchten meer heeft.
- Buikhout (= vruchthout onder de gesteltakken dat geen licht krijgt)
- Talrijke sterke & steil groeiende scheuten die ontstaan zijn aan een weggesnoeide tak kunnen met de hand weggebroken worden.

Meer lezen over zomersnoei bij appel-, peren- en pruimenbomen.

Zomersnoei is erg nuttig na een tegenvallende vruchtzetting om de groeireactie op te vangen.
Men kan deze zomersnoei om de 2 weken herhalen, tot begin augustus.

De vroegrijpende rassen van rode- en witte trosbessen (aalbessen/jenevers)- Ribes rubrum zijn nu rijp. Zomersnoei laat de bessen sneller opdrogen bij regen en voorkomt dat de (bijna) rijpe bessen gaan beschimmelen.
Bij witte- en rode trosbessen kan je ook zomersnoei doen:
- Zijscheuten die lager dan 30 cm boven de grond staan kan je volledig verwijderen.
- Hoger staande zijscheutjes worden op ca 10 cm ingesnoeid/ingenepen.
- De jonge scheut van de verlengenis (= uiteinde van de tak) wordt NIET ingesnoeid.
- Zijtakken die tegen de grond hangen kunnen ook teruggesnoeid ofwel omhoog gebonden worden.

Bij struiken van zwarte trosbessen (patersbessen, zwarte jenevers) - Ribes nigrum die reeds rijp zijn kan je nu de takken die veel rijpe bessen dragen wegsnoeien en vervolgens afplukken.

Druivenplanten zijn bij regenachtig weer meer vatbaar voor valse meeldauw(schimmel). Verwijder de meeste overtollige scheuten zodat je een luchtig gewas bekomt. (Zie blog over zomersnoei bij druiven)
Zie ook "Fruit-snoeikalender"

Uitvoerige informatie over het snoei, rassenkeuze, teelt en verzorging van fruitsoorten kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Bijmesten met kalium op lichte gronden.

Kalium zorgt in de plant voor de stevigheid. De vruchten worden steviger en smakelijker. Een teveel aan kalium kan magnesium- en kalkgebrek veroorzaken.
Kalium beheerst de wateropname en ontwatering van de plant, bevordert de stevigheid van de plant en het afrijpings- en afhardingsproces voor de winter. Tomaten kleuren en smaken beter als ze voldoende kalium krijgen.
Na zware regenval kan er op sommige gronden een verlies aan voedingsstoffen zijn. Op lichte grond (zandgrond) is er meer uitspoeling van mineralen en moet meer bemest worden dan op zware grond (kleigrond). Ook kalium (K) spoelt gemakkelijk door en kan zorgen voor bruine bladranden of zelfs bladval.
Op gronden waar regelmatig compost en mulch wordt gebruikt is er minder uitspoeling van voedingsstoffen (mineralen).
Op klei- en leemgronden is er geen gevaar op uitspoeling van voedingsstoffen en hoeft er niet bijgemest te worden.
Gevoelig voor kaliumgebrek zijn o.a. tomaten, rode trosbessen, witte trosbessen, kruisbessen, druiven en mispelbomen.
Opgepast echter voor een teveel aan kalium want dat kan magnesiumgebrek veroorzaken!
Patentkali en houtas bevatten veel kalium.
Meer lezen over bemesten van fruitstruiken en fruitbomen.

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Eerste kruisbessen of stekelbessen oogsten? (Ribes uva-crispa)

De vroegst rijpe kruisbessen of stekelbessen (Ribes uva-crispa) zijn 'Risulfa' en 'Xenia'.
'Xenia' (foto 1) heeft matig grote, roodbruine bessen. De takken hebben opvallend weinig stekels.
'Risulfa' (foto 2) heeft vrij dikke, gele en zoete bessen die snel aanrijpen.
'Hinnonmaeki' is iets later rijp. De 'Hinnonmacki Geel' heeft gele gladde bessen die middelgroot zijn. De 'Hinnonmacki Rood' heeft rode, gladde bessen.

'Invicta' (foto 3) heeft matig grote groengele, licht behaarde, zoete bessen en is normaal gestekeld.
Op zandgronden zijn de kruisbessen vroeger oogstbaar dan op zwaardere gronden.
Onrijpe kruisbessen bevatten veel pectine en zijn bijzonder geschikt om te verwerken tot confituur of jam.
Meer lezen over kruisbessen/stekelbessen (Ribes uva-crispa).
Kruisbessen zijn er in vroege en late rassen. Dit jaar (2011) zijn de kruisbessen enkele weken vroeger rijp dan andere jaren. Zie tabel met overzicht.

(KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN)
Zin om te proeven? Breng dan een bezoekje aan de 'Proef'tuin van Marc Geens waar je al die rassen kan bekomen.
Opentuindag in de kruisbessen-'proeftuin' van Marc Geens te Zomergem. Op zaterdag en zondag 9 en 10 juli 2011 staan de tuindeuren weer open en dit telkens vanaf 9u30 tot 17 uur. Meer info: www.proeftuin.info
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Veel schade van de appelzaagwesp op appelbomen!

Afbeelding:
Foto 1:
A: volwassen wesp, B: Eitje afgelegd in het vruchtbeginsel (zaagsnede), C: Eitje groeit uit tot larve, D: larve (bastaardrups) komt uit de boorgang en beschadigd nog andere vruchten ("Overloper"), E: Boorgang naar de pitten, F en G: Onder de schil wordt een boorgang gemaakt die later verkurkt
Foto 2:
Verkurkte boorgang die later zichtbaar blijft.
Foto 3:
Witte kruisval (met lijm) om tijdens de bloei de volwassen zaagwespen te vangen.
Foto 4:
Vochtig boorsel naast de boorgang.

Momenteel is er bij sommige appelbomen (Malus domestica) veel schade van de appelzaagwesp (Hoplocampa testudinea).
De larve overwintert in een cocon in de grond vanaf juli tot einde maart. Tussen half maart en einde april verpopt de larve. Volwassen insecten vanaf half april tot einde mei die eitjes afzetten in de bloemen.
Bij aangetaste vruchten komt er vochtige (plakkerige) pulp naar buiten in juni. Een doorgesneden vrucht vertoont een vuilwitte bastaardrups. De larve verhuist twee tot drie maal naar een onaangetaste vrucht, de zogenaamde "overlopers". De larve heeft een opvallend sterke geur. Uitgeholde vruchten vallen af.
In de zomer of herfst ziet men vruchten met opvallende zaagwesp-ringen.
Sommige jaren kan de schade zo groot zijn, dan er nauwelijks wat overblijft om te oogsten.

Preventie:
- Tijdens de bloei kan men witte kruisvallen met lijm omhoog hangen om de volwassen zaagwesp te lokken. Het resultaat hiervan is wisselvallig tot goed.
- Pluk de eerste aangetaste vruchten (einde mei-begin juni), zo voorkomt u dat de larven andere vruchten aantasten. Geef de vruchten aan de kippen of composteer ze. Verzamel de aangetaste vruchten in een emmer en laat er enkele dagen water in staan.
- Trek natuurlijke vijanden aan zoals mezen en voorzie broedgelegenheid voor vogels: hagen, houtwallen en nestkastjes.
- Laat poppen op de grond uitdrogen. Dat gaat sneller als u regelmatig schoffelt. Ook krielkippen laten scharrelen onder de bomen zou helpen.
Meer lezen over de teelt van appelbomen (Malus domestica).

Uitvoerige informatie over het snoei, rassenkeuze, teelt en verzorging van appelbomen kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Schurftgevaar bij gevoelige appelrassen! (herhaling van 31 mei)

Zelfs al worden de appel- en perenbomen vakkundig gesnoeid en lijken ze normaal te groeien toch kunnen er jaarlijks opnieuw kurkachtige vlekjes op de appels en peren komen.
Kurkplekjes op fruit zijn een gevolg van schimmelaantasting.
Veel regen tijdens de groei bevorderd de aantasting. Appelschurft - Venturia inaequalis en perenschurft - Venturia pirina.
Sommige appel- en perenrassen zijn meer vatbaar dan andere. De meeste sierappels zijn erg vatbaar voor schurft en zorgen voor extra infectie bij de gewone appels. Gebruik daarom geen sierappel (siermalus) als bestuiver voor gewone eetappels. In sierappelbomen blijven ook veel mummies hangen en deze zorgen voor meer uitbreiding van "blackrot" bij de gewone appelbomen.

Door nu zomersnoei te doen en overbodig vruchthout (zonder vruchten) te verwijderen ontstaat een luchtige boom die sneller kan opdrogen na regen. Bomen die snel opdrogen zijn minder vatbaar voor de schurftschimmel.
Meer lezen over appel- en perenschurft op uw fruitbomen.

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op fruitsoorten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruitbomen, druiven en kleinfruit.

Gevaar voor de plaag op tomaten en aardappelen! (Phytophtora infestans)

Tomaten en aardappelen zijn erg vatbaar voor de gevreesde tomatenplaag/ aardappelplaag (Phytophtora infestans). Vochtig en warm weer is ideaal voor een uitbreiding van deze schimmelziekte.

Tips om uitbreiding te voorkomen:
- Plant op een ruime afstand van elkaar
- Goede (droge) groeiomstandigheden voorkomen veel problemen. Probeer een regenbescherming te voorzien.
- Giet zoveel mogelijk 's morgens en probeer nooit op de bladeren te gieten
- Verwijder bladeren die de grond raken of die het water geven bemoeilijken
- Zorg voor een luchtig gewas dat snel kan opdrogen: dieven tijdig verwijderen, bladsnoei, ...
- Geef niet teveel stikstofmeststoffen want dan worden de planten meer vatbaar voor schimmels. Kaliummeststof zorgt voor kloeke, gezondere planten.
- Werk nooit in een nat gewas, want dan worden ze gemakkelijk geïnfecteerd.
- Verwijder zo snel mogelijk verdacht uitziende bladeren of planten. Ontsmet nadien uw handen en mes.
- Gooi geen zieke plantendelen op de compost
- Zorg voor een goede vruchtafwisseling (1 keer tomaten om de 4 jaar).
- Plant geen tomaten nabij plaaggevoelige aardappels
- Iets minder plaaggevoelig zijn de rassen 'De Berao', 'Fantasio', 'Ferline', 'Juliet', 'Legend', 'Tigrella', 'Sweetie', 'Pipo', 'Peron' en ...
- Tomaten in openlucht die geen regenbescherming hebben kan je best om de 7-10 dagen preventief behandelen met een schimmelwerend product.

Meer lezen over bijzondere tomatenrassen (zwarte, bruine, witte, gele, oranje, rode en groene tomaten).
Meer informatie over de tomatenteelt op groenteninfo http://www.plantaardig.com/

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.