Teelt, snoei en verzorging van fruitbomen, druiven, kleinfruit, noten en bijzondere fruitsoorten. Bijzondere tomaten.

maandag 10 december 2018

Zwarte vlier planten, snoeien en vermeerderen.

Foto 01: Winterstekken van zwarte vlier - Sambucus nigra

In september en oktober rijpen de zwarte, vitaminerijke bessen en de planten hebben nu al hun bladeren verloren.
Het kan interessant zijn van zelf vlierstruiken aan te planten in een grote tuin, zodat de bessen (beschermd met een vogelnet) volledig rijp kunnen geplukt worden.
Van de vlierbloesem kan je lekkere limonade maken.
Heel wat nuttige insecten overleven beter door de aanwezigheid van vlierstruiken in de omgeving van fruitbomen & kleinfruit. Zwarte vlier is een goede bankerplant voor nuttige insecten zoals lieveheersbeestjes en gaasvliegen.
Stevige en rechte vliertakken kan je gebruiken om in de zomer gesteltakken van jonge perenbomen uit te buigen.
Als het overdag vriest kan je beter niet planten of snoeien! In bevroren of besneeuwde grond kan je beter ook niet planten.

GROND.
De Sambucus nigra (zwarte vlier, inheemse vlier, Europese vlier) heeft een voorkeur voor een lichtvochtige, humusrijke en stikstofrijke gronden.
De grond mag neutraal ofwel kalkrijk zijn (pH 6 tot 7,5).
De beste groei bekom je op een goed gedraineerde, humusrijke leemgrond.

GRONDVOORBEREIDING.
Breng voor het planten voldoende organisch materiaal (compost, half verteerde stalmest) op de plantplaats.
Te natte grond kan je best ontwateren (draineren).
Indien drainage niet mogelijk is, dan kan je op verhoogde bedden planten.

BESTUIVING.
De meeste rassen zijn deels zelfbestuivend.
Door twee of meer verschillende vlierrassen kort bij elkaar aan te planten is er een betere (kruis)bestuiving en zal de bessenproductie toenemen.

PLANTEN.
Een hoog kleurstofgehalte hebben 'Skondol', 'Samye', 'Sampo', 'Mammut', 'Haidegg 25' (met hoog suikergehalte) en 'Haschberg'.
De teelt is mogelijk als struik, maar ook als stamvorm (boom).
De plantafstand van vlierplanten in de rij is 3 tot 4 (5) meter. (Sommige kenners planten vlierbomen op 2 x 3,6 m afstand).

Je kan ook winterstekken uitplanten op de definitieve plantplaats. Later dun je de planten uit zodat ze voldoende ruim uit elkaar staan.
In de natuur staan er op vele plaatsen vlierstruiken, maar die geven meestal vlierbessen met minder goede eigenschappen. (Groene besstelen, kleine bessen, ongelijke rijpheid, ...)

BLOEI.
In juni of juli. Met geurende, witte (eetbare) bloemen.

OOGST.
September-oktober.
Probeer rassen te gebruiken met donkerrode vruchtstelen bij rijpheid.
De groene delen bevatten toxische stoffen. Een ongelijke rijping is een probleem. Probeer enkel gekookt sap gebruiken.
Vlierbessenstruiken of bomen zijn ongeveer 15 jaar in productie.
De rijpe bessen zijn rijk aan vitaminen, sporenelementen en bio-actieve stoffen. Ze verhogen de lichaamsweerstand en werken bloedzuiverend.
Vliersap is zeer goed tegen griep en verkoudheden. Hoofdzakelijk gebruikt voor verwerking tot siroop, sap, confituur, soep, thee (bloesem), limonade en als natuurlijk kleurmiddel.
Vlierbessenextract ondersteunt het immuunsysteem en de afweer van het lichaam.

SNOEIEN.
Snoei elk jaar alle (meerjarige) takken die bessen hebben gedragen weg.
Je kan vlier ook als struik of als laagstam knotboom (takvrije stam van 50 cm) aanhouden. Je hebt dan elk jaar bloemsems en bessen om te oogsten.
Zie weblinks voor meer snoeitips.

Stevige en rechte vliertakken kan je gebruiken om gesteltakken van jonge perenbomen uit te buigen. Je hoeft dan geen hinderlijke touw te gebruiken bij het afbuigen. Zie bij uitbuigen perenbomen.
Een bundel of bussel vliertakken kan je in uw fruitbomen hangen als nestplaats voor oorwormen en/of gaasvliegen. Vooral in april en mei is dit erg nuttig!

VERMEERDERING.
Vlier is te vermeerderen door zaaien, winterstekken/houtstekken, zomerstekken, wortelstekken en afleggen of marcotteren.
Bij het zaaien gaan de typische kenmerken (besgrootte, bessenkleur, rijptijd, ...) verloren.
1) Houtstekken.
Herfststekken van sterke eenjarige twijgen die tijdens de maanden november-december gemaakt werden kunnen direct uitgeplant worden in volle grond.
De houtige herfststekken kunnen ook in plastiekfolie gewikkeld worden en in een koelcel (of een andere koele, donkere plaats) bewaard worden tot het voorjaar.
Winterstekken of houtstekken in rusttoestand met twee of meer internodiën kunnen genomen worden van sterkgroeiende, eenjarige twijgen.
De winterstekken kunnen ook in de vroege lente (maart) gemaakt worden en direct uitgeplant worden in volle grond.
De houtstekken worden zodanig in de grond geplaatst dat enkel de bovenste paar knoppen boven de grondoppervlakte komen.
2) Zomerstekken.
3) Wortelstekken.

ZIEKTEN EN PLAGEN.
Bladluizen, vogelvraat en woelratten.
Tomatenringspotvirus (verspreid door aaltjes, paardenbloemen en in het wild groeiende vlierstruiken), diverse houtrupsen, stam- en twijgkankers, verwelkingsziekte en bladvlekkenziekte.

WEBLINKS IVM VLIER - SAMBUCUS NIGRA.
Aanbevolen plantafstanden voor ALLE fruitsoorten.
Goede en slechte buren voor fruitsoorten. Combinatieteelten van fruitbomen en kleinfruit.
Vlierstruiken planten, snoeien en vermeerderen.
Houtig kleinfruit en fruitstruiken te stekken in december.

Fruitsoorten vermeerderen door stekken (index-pagina).
Stekkalender voor alle fruitsoorten.
Weblinks i.v.m. het vermeerderen van planten.
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van zwarte vlier.

Een keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: vlier planten, planten Sambucus nigra, Sambucus nigra, elderberry, vlier stekken, stekken van vlier, winterstekken van vlier

vrijdag 7 december 2018

Vijgen kan je zelf stekken in december.

Zelf vijgen (Ficus carica) vermeerderen door stekken kan je NU doen! Na zware wintervorst wortelen de stekken niet goed, dus probeer deze week (of maand) nog te stekken!
Als de planten 's morgens bevroren staan kan je beter geen stekhout verzamelen!

De vijgenstruik is een fruitgewas dat tamelijk gemakkelijk te stekken is, mits een licht verwarmde kas of serre te hebben. (Je kan de potten ook binnenshuis plaatsen waar het ook warm is)
Stek enkel van vijgenstruiken of vijgenbomen die in ons klimaat vruchten geven! Sommige vijgenrassen geven in ons klimaat nooit eetbare vruchten.
Vijgenstruiken kan je ook vermeerderen door een tak in de grond af te leggen en dan aan te aarden. Takken die je nu aflegt kan je pas op het einde van 2019 verwijderen.
Met de snoeizaag kan je best een grote tak (2 tot 5 meter lang) onderaan wegzagen.

TIPS BIJ HET STEKKEN VAN VIJGEN.
Een grote tak kan je in kleine stukken zagen of knippen.
Elke stek is 10 tot 30 cm lang en heeft een stuk meerjarig hout onderaan. Aan dat meerjarig hout staat een stukje (ingekort) eenjarig hout.
Maak geen stekken van bevroren takken, want dergelijke stekken wortelen niet meer.
Gebruik als stekmateriaal meerjarig hout van 2 tot 7,5 cm dikte (2-7,5 cm doorsnede) en een lengte van 10-30 cm. (Snoeihout is hiervoor bruikbaar)
Heb je nu geen tijd of plaats om de stekken in kleinere potten te plaatsen, zet dan de gemaakte stekken in een grote pot en vul aan met vochtige stekgrond. In mei-juni kan je de stekken dan in potjes plaatsen om te laten wortelen. (Sommige kenners kuilen hun snoeihout in de serre om er in april stekken van te maken)

HET STEKEN VAN DE STEKKEN.
Vul grote zwarte plastieken potten (bij voorkeur ca 1-3 liter grootte) met handvochtige stekgrond (of zaaigrond) en plaats hierin 2 of 3 stekken. Druk licht aan zodat de stekken vast staan.
Je kan ook kleinere potten gebruiken, maar dan is de steklengte 8-15 cm en de stekdiameter 1,5-5 cm.

Stekken steken in zgn stekbakken en na het inwortelen oppotten geeft meestal geen goed resultaat. (Vijgen verdragen het verplanten niet goed)
De aanbevolen temperatuur om te bewortelen is 15-18°C. Sommige kenners stekken vijgen (in pot) in februari op bodemverwarming bij ca 20°C.

ZORGEN NA HET STEKKEN.
Plaats de potten met stekken in een licht verwarmde ruimte (12-18°C.).
Zodra de stekken blaadjes vertonen, moet je ze beschermen tegen uitdrogen door een (geperforeerde) plastiek zak over de stekken te doen. De bladeren ontstaan voor de stekken geworteld zijn!
Afhankelijk van de (bodem)temperatuur kan het 1 tot 3 maanden duren voor de stekken wortels vormen.
Na het bewortelen mag de temperatuur wat dalen. (5-12°)

Op dezelfde manier als vijgen kan je ook zwarte moerbei (Morus nigra) stekken. Ook hier heeft strenge wintervorst een slechte invloed op de beworteling.

VIJGENSTRUIKEN VERPLANTEN
Oudere vijgenstruiken (5 tot 10 jaar) kan je best in het voorjaar (begin maart) bij vorstvrij weer verplanten als de grond niet meer bevroren is.
Bij strenge wintervorst (van maart tot april) moet je de onderste delen van de struiken afdekken met droge bladeren en de stammen in jutte of vliesdoek inpakken.

Neem voor alle zekerheid ook een aantal stekken zoals in dit blogbericht beschreven is.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM VIJGEN - FICUS CARICA:
Vijgen en hazelaars vermeerderen door afleggen of marcotteren.
Vorstbescherming voor vijgen geeft meer vruchten volgend jaar .
Vermeerderen van vijgen (Ficus carica) door stekken en afleggen.
Tips om vijgen te snoeien en te planten .


BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

Een keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: Ficus carica, vijgen, vermeerderen, stekken vijgen, stekken Ficus carica, vermeerderen van vijgen, Fig, vijgen stekken, stekken van vijgen

woensdag 5 december 2018

Fruitplanten stekken in december.

Enkele dagen vorst zijn goed om de planten in winterrust te brengen.

Raadpleeg de stekkalender voor het ideale stektijdstip! Fruitstekkalender. (Nieuw venster)


Gebruik een scherpe snoeischaar voor het maken van de stekken!

Voor het stekken van vijgen en zwarte moerbei zijn de twee eerste weken van december het meest geschikt! Neem enkel stekken van goed productieve rassen! Sommige rassen geven in ons klimaat geen vruchten.
Stekhout van vijgen kan je op een beschutte plaats (koude serre) inkuilen, om het in april uit te planten of in potten te steken.

TIPS BIJ HET STEKKEN.
Winterstekken of houtstekken maak je in de rustperiode van stevige eenjarige twijgen. Eventuele bladeren worden verwijderd.
Bij strenge vorst kan je beter geen stekhout knippen van de moederplanten.
Stekhout dat op voorhand verzameld werd kan verwerkt worden tot stekken. Zodra het overdag niet meer vriest, dan mag er wel stekmateriaal van de struiken gesnoeid worden.
Het stekhout kan je enkele dagen (vochtig) bewaren op een koele plaats.
Om de stekken te snijden kan je best een scherp mes of een scherpe snoeischaar gebruiken.
De steklengte is 20-25 cm. Knip de stekken juist onder en juist boven een knop recht af.
Grove/ruwe wonden kan je glad snijden met een scherp mes, zodat de wonden beter genezen.
Het vermeerderen van fruitsoorten of onderstammen door stekken wordt zoveel mogelijk in de juiste maand toegepast en is eenvoudig op te zoeken in de "Fruit ABC-Stekkalender".
Houtig kleinfruit, druiven en onderstammen vermeerder je eenvoudig door stekken. Ook vele sierstruiken kan je nu stekken.

ONDERSTAMMEN TE STEKKEN IN DECEMBER.
Kweeperen - Cydonia oblonga, een zwakgroeiende onderstam voor laagstam perenbomen, mispels en kweeperen.
kersonderstam 'Colt' (Prunus avium 'Colt'),
pruimonderstammen (Prunus domestica) 'Saint Julien A', Zwarte Myrobolaan en 'Brompton'.
gele alpenbes (Ribes aureum)
druifonderstammen (Vitis vinifera '5BB', 'SO4')
witte moerbei (Morus alba).

FRUITSOORTEN EN KLEINFRUIT TE STEKKEN IN DECEMBER.
# Fruitsoorten:
Kweeperen - Cydonia oblonga (fruitsoort), tafeldruiven & wijndruiven (Vitis vinifera), vijg (Ficus carica), witte- en zwarte moerbei (Morus alba & Morus nigra), mirabelpruimen, ...

# Houtig kleinfruit:
Jostabes (Ribes 'Jostaberry'), rode- en witte trosbessen (Ribes rubrum), zwarte trosbes/aalbes (Ribes nigrum), kruisbes/ stekelbes (Ribes uva-crispa) en zwarte vlier (Sambucus nigra)

# SIERHEESTERS OF SIERBOMEN MET EETBARE VRUCHTEN OF BESSEN TE STEKKEN IN DECEMBER.
Japanse sierkwee/dwergkwee (Chaenomeles japonica),
Gele alpenbes (Ribes aureum) --> goede onderstam voor stamvormen van trosbessen en kruisbessen.

WORTELSTEKKEN.
Ook te vermeerderen door wortelstekken: pruimonderstammen, kersonderstammen, (pawpaw), sierkwee, bramen, frambozen, kiwi en zwarte vlier. (Zie weblinks)

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEKKEN VAN PLANTEN:
Snoeien van fruitplanten in december.
Stekken van houtig kleinfruit en fruitonderstammen in november.
Stekken van fruitonderstammen. Vermeerderen van peer- en pruimonderstammen.
Kruisbessen - stekelbessen (Ribes uva-crispa) stekken.
Vijgen (Ficus carica) vermeerderen met stekken.
Stekken van planten in de fruitstekkalender.
Weblinks i.v.m. het vermeerderen van planten.
Werkwijze bij het stekken van diverse fruitsoorten.

Ook van de minder bekende wortelgroente yacon (appelwortel) kan je nog stengelstekken nemen mits er aan de stengels nog geen vorstschade is. Steklengte 8-20 cm; onderste bladeren verwijderen. Steek de stekken in potten gevuld met stekgrond op een tamelijke warme plaats (12-18°C). Beschermen met plastiek zakje of vliesdoek tegen uitdroging. De wortels ontstaan reeds na 2 weken.
Gewortelde stekken van de yacon (een wortel met appel/peer/meloen smaak) moet je op een vorstvrije (lichtrijke) plaats bewaren tot bij het uitplanten vanaf 15 mei. (Temperatuur 3-8°C)

De meeste fruitsoorten kunnen gewoon als winterstek in openlucht ingekuild worden.
Rode-, witte- en zwarte trosbessen wortelen erg gemakkelijk en mogen ook direct ter plaatse geplant worden.
Bij een te lage temperatuur is er geen beworteling. Je kunt daarom sommige soorten in een licht verwarmde kas/serre of binnenshuis stekken: vijgen, moerbei, druiven, ...

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

Eén keer per maand praktische tips voor de fruittuin ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: plantenvermeerdering, stekkalender, planten vermeerderen, stekken in december, fruit stekkalender, fruit stekken december, fruitsoorten stekken december, winterstekken, houtstekken, december stekken

maandag 3 december 2018

Fruitsoorten in december snoeien.

Het is nu ideaal om zwakgroeiende appelbomen en zelfbestuivende kiwiplanten te snoeien. Een vroege wintersnoei stimuleert de groei en kan grotere vruchten geven.
Zwakgroeiende & productieve appelrassen die je in december mag snoeien zijn Alkmene, Discovery, Earligold, Elstar, Idared, James Grieve, Jonathan, Wealthy en Winston.
In de tekstlinks kan je een volledige (en grotere) versie vinden van deze snoeikalender. In de 9de druk van de groente en fruit encyclopedie kan je de volledige snoeikalender ook vinden.
KLIK OP DE AFBEELDING OM ZE GROTER TE MAKEN!

Tijdelijk is het minder koud weer, maar later komt er opnieuw wintervorst! Als het niet regent mag je al starten met de snoei van kleinfruit, druiven (in kas/serre), ...
Controleer uw appelbomen op de aanwezigheid van vruchtboomkanker. Kleine aantastingen kan je best direct verwijderen zodat de aantasting niet gaat uitbreiden.

Bij strenge dagvorst kan je beter niet snoeien. Wacht dan enkele dagen tot het opnieuw zachter wordt om te snoeien.
Een deskundige fruitsnoei wordt zoveel mogelijk in de juiste maand toegepast.
Bekijk nu de handige fruit-snoeikalender; een handig overzicht wanneer wat te snoeien. Eenvoudig op te zoeken in de "Fruit ABC-Snoeikalender". Is ook te raadplegen in de Groente- en Fruit Encyclopedie, 8ste (herziene)druk of 9de herdruk. Zie ook weblinks.

Een gewone (uitdunnings-)snoei kun je in december doen bij appelbomen (Malus domestica), kiwi's (Actinidia deliciosa), kiwibessen (Actinidia arguta), kweepeer/ kweeappelboom (Cydonia oblonga), vijg (Ficus carcia), passievrucht (Passieflora), braambessen (Rubus fruticosus), frambozen (Rubus idaeus), Japanse wijnbes (Rubus phoenicolasius), kruisbessen/stekelbessen (Ribes uva-crispa), rode & witte trosbessen (Ribes rubrum), taybessen (Rubus 'Tayberry'), zwarte moerbei (Morus nigra), zwarte trosbessen (Ribes nigrum), zwarte vlier (Sambucus nigra) en kas- of serredruiven (Vitis vinifera).

Steenfruitbomen (Prunus-soorten) zoals pruimen en kersen mag je nu NIET snoeien. Ook gewone walnoten/ okkernoten (Juglans regia) mag je nu NIET snoeien.
Kersen- en pruimenbomen die je toch in de winter snoeit, zijn erg vatbaar voor loodglansschimmel en bacterieziekte (Pseudomonas) waardoor ze kunnen afsterven.
Het aan te raden van alle verdroogde vruchten (mummies) in alle fruitbomen goed te verwijderen. Zij zijn een besmettingsbron voor het volgende groeiseizoen.
Snoei steeds op een droge dag zodat de wonden snel opdrogen en genezen.

Niet alle fruitsoorten worden op dezelfde wijze gesnoeid!
Zeer uitvoerige informatie over het snoeien kan je vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie". Het snoeien van elke fruitsoort wordt er uitgelegd aan de hand van tekeningen, geactualiseerde tekst en foto's. Zie weblinks!

Van sommige plantensoorten kan je het snoeihout bijhouden om hout- of winterstekken te maken. In een volgende blog hierover meer...

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM SNOEIEN:
Fruit ABC-nieuwsbrief van 1 december.
Lichtvangers in appel- en perenbomen NU verwijderen.
Appelbomen eenvoudig snoeien in de winter.
December fruitsnoei van fruitbomen, druiven en houtig kleinfruit.
Frambozen snoeien (Rubus idaeus).
Zwarte bessen/zwarte trosbes/zwarte aalbes (Ribes nigrum) snoeien.
Snoeikalender per maand voor fruitsoorten (fruitstruiken, fruitbomen, druiven en kleinfruit).
Wortelsnoei als groeiregeling en om meer vruchten te bekomen (Volledig artikel).


Volg eens een praktische snoeiles of voordracht ivm fruit deze maand!
De data en plaatsen van snoeilessen in Nederland en Vlaanderen staan in onze FruitABC-nieuwsbrief.

GRATIS NIEUWSBRIEF. Eén keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief. Zie voorbeeld bij 1 december!

Twitter je mee? Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder

Labels: fruitbomen snoeien, fruitbomensnoei, fruitsnoei december, snoeien fruitbomen december, snoeien december, snoeikalender december, snoeien in december, fruit snoeien in december

zaterdag 1 december 2018

Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 1 december

KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!
Er is opnieuw een GRATIS Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 10 bladzijden met praktische fruitinformatie beschikbaar. Deze nieuwsbrief (pdf) is ook op smartphone en tablet pc te lezen.

Onderwerpen die in de nieuwsbrief van december:
SNOEIEN.
Te snoeien in december
Druiven in kas/serre snoeien.

VERMEERDERING.
Fruitonderstammen stekken.
Vijgen stekken in pot.

PLANTEN.
Appelbomen: bestuiving bij planten.
Fruithaag maken?
Kleinfruitsoorten voor elke tuin, klein of groot!

ONDERHOUD.
Vorstscheuren en vorstspleten bij fruitbomen voorkomen.

ALLERLEI.
Notenbomen (gewone walnoten) voor grote én kleine tuinen!
Onderwerpen in volgende nieuwsbrief.

Inhoudsoverzicht nieuwsbrieven 2018
.
Boekentips.

AGENDA.
Snoeilessen, plantlessen, workshops snoeien fruitbomen, praktische lessen snoeien van fruit, voordrachten ivm fruit telen, entlessen, tuinbeurzen, …
Volg eens een praktische snoeiles, entles of voordracht ivm fruit! Er zijn verschillende snoeicursussen & fruitlessen in Nederland en Vlaanderen. Data en plaatsen staan in onze TuinAgenda.
KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN (Knipsel uit de agenda)

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).

De FruitABC-nieuwsbrief verschijnt één keer per maand.
Maandelijks tips voor de fruittuin in uw mailbox? Schrijf je hier in om één keer per maand de GRATIS Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen.
In de nieuwsbrief van december vind je teelttips, snoeitips en vermeerderingstips voor alle fruitsoorten. Nieuwsbrief NU lezen

Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter https://twitter.com/gdekinder en/of op Facebook FB Liefhebbers van fruit & fruitteelt

labels: appelbestuiving, druiven snoei, vijgen stekken, vorstscheuren voorkomen, onderstammen stekken, walnoten planten, okkernoten planten, walnoten kleine tuinen, fruitnieuwsbrief

vrijdag 30 november 2018

Vorstscheuren bij bomen NU voorkomen!

Waarschijnlijk krijgen we in december enkele dagen wintervorst en je kan nu maatregelen nemen om barsten van de stam te voorkomen.




Door een sterke zonnestraling overdag en lage nachttemperaturen (vorst) die erop volgen, kunnen in de stam en dikke boomtakken sterke spanningen voorkomen waardoor ze scheuren (= vorstspleten).

Vorstscheuren kunnen bij sommige (fruit)boomsoorten ontstaan. Vooral jonge appelbomen, perenbomen, steenfruitsoorten (kersen & pruimen) en walnoten/okkernoten zijn erg gevoelig.
Fruitbomen op zwakgroeiende onderstammen zijn meer gevoelig.

OORZAKEN.
- Door een plotse en snelle temperatuurdaling, krimpt het spinthout veel sneller dan de binnenste houtdelen.
- Door te grote temperatuurverschillen kan de stam over een bepaalde lengte, vaak met een hevige knal openbarsten. Vorstscheuren kunnen optreden bij zware nachtvorst en zonnig weer overdag.
- Ook 's zomers kunnen sommige boomstammen barsten door extreem zonnig weer.

PREVENTIE.
De stam en de harttak worden preventief (op voorhand) hiertegen gewit of gekalkt. De witte kleur weerkaatst de winterzon, zodat de temperatuur overal gelijk blijft.
Een eerste behandeling kan in november gedaan worden. Een herhaling (2de x) kan in februari gedaan worden, omdat er dan veel zon kan zijn overdag.
Bomen met lichtgekleurde spiralen als wildafweermiddel zijn minder vatbaar.

PRODUCTEN.
- Stamafwitmiddel (= handelsproduct)
- Een ander zelf te maken afwitmiddel bestaat uit gedroogde koemest (125 g) of verse koemest (750 g), leem of klei (250 g), zeewierenkalk (1,25 kg) en water.

Het is raadzaam, voor het aanbrengen van het afwitmiddel, de schors af te schuren met een harde (stalen) borstel. Zo worden de schuilplaatsen voor schadelijke insecten en mijten ook opgeruimd.
Het stamafwitmiddel versterkt de schors en geeft een bescherming tegen zonnebrand & vorstscheuren.
In februari kan je dit product nog eens aanbrengen.
Sommige handelsproducten hebben ook wildafwerende eigenschappen, zodat vraatschade voorkomen wordt.

Tip! Maak na het afwitten van de stam een lijmband tegen de wintervlinder vast aan de boomstam.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM WINTERBESCHERMING:
Vorstscheuren bij bomen kan je nu voorkomen.
Fruitbomen beschermen tegen wildvraat.
Lijmbanden of rupsenlijm aanbrengen tegen de wintervlinder.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

Eén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: vorstscheuren, vorstspleten, vorschade fruitbomen, bastscheuren, zonnebrand, afwitmiddel vorstscheuren, afwitmiddel zonnebrand, stamafwitmiddel, stam afwitmiddel, Weissanstrich

woensdag 28 november 2018

Kweewortels (peeronderstam) beschermen tegen de vorst!

Als onderstam voor laagstam perenbomen (Pyrus communis cv's) wordt de iets vorstgevoelige kwee (Cydonia oblonga) gebruikt.
Het stilaan kouder, dus neem nu gepaste maatregelen!

KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!

Geef vorstgevoelige (kwee) onderstammen nu een bescherming tegen de strenge vorst!
De meeste laagstammen, struiken, snoeren en leivormen van peren, kweeperen en mispelbomen worden op de vorstgevoelige kwee geënt. Ook de wortels van een (laagstam) kweeperenboom kan je NU een vorstbescherming geven!
Ook ingekuilde kwee-onderstammen moet je beschermen tegen de wintervorst.

SOORTEN PEERONDERSTAMMEN.
Voor halfstam- en hoogstamperenbomen worden perenzaailingen gebruikt en deze zijn meestal ongevoelig voor de wintervorst. Ook de onderstam Pyrus 'Pyrodwarf' voor halfstam is ongevoelig voor wintervorst.
Voor tamelijk sterk groeiende laagstamperenbomen (Pyrus communis) wordt meestal de onderstam kwee (Cydonia oblonga 'Kwee A') gebruikt.
Voor zwakgroeiende laagstambomen gebruikt men de kweeonderstammen 'Kwee C', 'Kwee Adams' en 'Kwee Eline' (Q-Eline).
Volgens sommige bronnen zouden vooral perenbomen geënt op de onderstam 'Kwee C' vorstgevoelig zijn! De onderstam 'Kwee C' geeft de zwakste groei en de kleinste perenbomen.

BESCHERMMATERIAAL VOOR KWEE.
- Meestal zit na het planten van een laagstam perenboom de entplaats op 10 (20) cm boven de grond. Breng de bescherming aan tot net boven de entplaats.
Dek de boomspiegel (= strook grond rond de stam) af met gras, bladeren, champost of hakselhout.
Heb je geen passend beschermend materiaal ter beschikking? Dan kan je ook karton en groeidoek (vliesdoek) rond de stam aanbrengen.
Deze beschermende mulchlaag geeft een goede bescherming tegen de winterkoude die voorspeld wordt!

- In het voorjaar (april-mei) moet je de bescherming aan de stam wegnemen, om te voorkomen dat er wortels boven de entplaats worden gemaakt. ---> Ongewenste, sterke groei.
- Ingekuilde kweeonderstammen (en winterstekken) kun je beschermen door er 10 cm bladeren of champost rond te leggen.
- Ingekuilde kweeonderstammen kun je half/eind december binnenbrengen in een koele (vorstvrije) ruimte om ze in de maanden januari-maart te enten.
Voorkom uitdroging van kweewortels en kweestammetjes door ze in een emmer gevuld met vochtige potgrond te plaatsen.

TIP! Als je hakselhout of schors gebruikt op de boomstrook, dan kan je best regelmatig controleren op de aanwezigheid van muizen!

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM VORSTBESCHERMING:
Fruitbomen beschermen tegen wildvraat in een vorstperiode.
Vorstscheuren voorkomen bij fruitbomen.
Behalve kwee moet je ook vijgenplanten een bescherming geven tegen de winterkoude. Sommige nieuwe zwakgroeiende pruim-, perzik en kersonderstammen zijn ook vorstgevoelig en dien je net zoals kwee te beschermen.

Eén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: vorstbescherming peren, vorstbescherming kwee, vorstbeschutting, vorstschade perenboom, bevriezen peeronderstam, bevriezen kwee, Cydonia oblonga

maandag 26 november 2018

Tafeldruiven voor de kas of serre.

Foto 01 Kasdruif 'Ribier Muscat'

Foto 02 'Theresa'

Foto 03 'Philipp' (Niet volledig rijp)


Foto 04 'Boskoops Glory' (openluchtteelt)

Verwijder nu de verdroogde of beschimmelde trossen. Vernietig de trossen die aangetast zijn door rupsen (druiventrosrups).
Gezonde druiventrossen mogen nog blijven hangen, maar de verdroogde of beschimmelde bessen moet je verwijderen.
Gezonde druiventrossen kunnen op een vorstvrije plaats bewaard worden, mits de afgeknipte twijg (15 cm) in een fles water te steken.

DRUIVENRASSEN VOOR KASTEELT.
Gemakkelijke tafeldruiven voor kasteelt/serreteelt zijn o.a. 'Angela', 'Franziska', 'Katharina', 'Philipp', 'Royal', 'Sirius', 'Theresa' en 'Frankenthal'.
Pitloze druivenrassen voor kasteelt of serreteelt zijn o.a. 'Himrod', 'Jelena' en 'Perlette'.
Tafeldruivenrassen voor licht verwarmde kassen of serres en voor ervaren kwekers: 'Baidor', 'Golden Champion', 'Leopold III', 'Muscat d'Alexandrie' en 'Ribier'. Deze rassen zijn vatbaar voor meeldauw.

Meer lezen over bijzondere tafel- of dessertdruiven (Vitis vinifera). Zie weblinks.
In openlucht worden de nu laatste druiven geoogst.

Geënte druiven groeien meestal sterker en gezonder zodat ze minder hinder hebben van schimmel- en insectenaantastingen. Geënte druiven geven ook sneller een hoge productie dan de gestekte druivenplanten.
Zodra in de kas/serre de meeste bladeren afgevallen zijn kan je ALLE bladeren verzamelen en naar buiten brengen. Sommige bladschimmels overwinteren in de afgevallen bladeren en infecteren de nieuwe bladeren.

Indien je voldoende plaats hebt in uw (zonnige) tuin dan kan je best vroege en middentijdse rassen planten.
Kies voor ziektetolerante druivenrassen te planten. De belangrijkste schimmelziekten zijn echte- en valse meeldauw.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM DRUIVEN - VITIS VINIFERA:
Bijzondere druivenrassen.
Tafeldruiven- & wijndruivenrassen en verzorging (Vitis vinifera).
Valse meeldauw (Peronospora) op druiven (nieuw venster).
Ziekten en plagen (overzichtstabel).
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van druiven.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

Volg mee de dagelijkse berichten en tips ivm druiven en fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Eén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: Vitis vinifera, Vitis druiven, tafeldruiven, eetdruiven, dessert druiven, kasdruiven, serre druiven, druiven kas, druiven voor serre, wijngaard druiven, tafeldruiven voor de kas

vrijdag 23 november 2018

Gewone kiwi's plukken (Actinidia deliciosa cv's).


Foto 01: zelfbestuivende kiwi 'Jenny' geeft talrijke kleine vruchten. Dit ras is meestal vroeger pluk- en eetrijp.
Foto 02: pluk bij voorkeur de vruchten zonder steel. De lange harde steel kan andere vruchten beschadigen.
Foto 03: leg enkele kiwi's bij rijpe appels om de rijping te versnellen.

Op sommige plaatsen heeft het reeds licht gevroren en dat kan je zien aan de bruine kiwibladeren. Het is dan tijd om uw kiwi's te plukken.
PLUKTIJD.
Probeer zo laat mogelijk te plukken zodat je een hoog suikergehalte bekomt in de kiwivruchten.
Pluk na de eerste lichte vorst, afhankelijk van het ras.
Meestal kan je plukken rond half november, maar begin december plukken kan ook als er geen strenge vorst is geweest.
Zowel de groene als de gele kiwi's kunnen nu geplukt worden. Vroege rassen die reeds zacht aanvoelen moet je direct afplukken.

PLUKTIPS.
Pluk de kiwi's zonder vruchtsteel en laat die stelen hangen aan de plant. Zo is het bij de snoei in januari gemakkelijk om te weten waar je moet snoeien.
Sommige rassen zijn vroeger rijp en voelen nu reeds zacht (mals) aan. Vroegrijpende kiwirassen kan je best direct plukken en gebruiken voor consumptie.
Zachte of eetrijpe vruchten zijn aantrekkelijk voor vogels en kan je best direct plukken.
Voorkom beurtjaren door de vruchten te laat te plukken.

BEWARING.
Na de pluk moeten de vruchten nog enkele weken of maanden narijpen, vooraleer ze eetrijp worden. (Uitgezonderd de vroege rassen, die zal je direct gebruiken voor consumptie).
De kiwivruchten zijn erg gevoelig voor het rijpingsgas ethyleen. TIP! Leg enkele onrijpe (harde) kiwi's bij rijpe appels zodat de kiwi's sneller zacht (en eetrijp) worden.
Bewaar geen rijpe (zachte) kiwivruchten samen met onrijpe (harde) kiwi's! Door het rijpingsgas gaan de onrijpe vruchten versneld rijp worden, wat meestal niet gewenst is. (De onrijpe kiwi's kan je 2 tot 4 maand bewaren als er geen rijpe vruchten in de omgeving liggen)

Meer lezen over het plukken van gewone (groene) behaarde kiwi's - Actinidia delicosa. Zie weblinks!

ZAAIEN VAN KIWI.
Goed rijpe kiwivruchten kan je een koudebehandeling geven om later te kunnen uitzaaien. Een koudebehandeling kan je geven door overrijpe vruchten enkele weken in de diepvries te steken.
Kiwizaailingen (en planten bekomen door wortelstekken) geven meestal na 8 tot 12 jaar bloemen en mits goede bestuiving ook vruchten.
Geënte kiwizaailingen geven na 2 of 3 jaar bloemen.

PLANTTIPS.
Kiwiplanten zijn bladverliezende klimheesters die meestal geleid worden langs horizontale draden.
Goed afgerijpte planten in pot kan je in november reeds planten.
Plantgoed van groene kiwi's en van gele kiwi's is op sommige plaatsen reeds beschikbaar.

SNOEIEN.
De wintersnoei van oudere kiwiplanten kan in december en januari gebeuren.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM KIWI - ACTINIDIA DELICIOSA:
Oudere kiwiplanten snoeien bij vorstvrij weer (december).
Plukken van gewone (groene) kiwi's - Actinidia deliciosa (volledig artikel).
Meer lezen over de vermeerdering en snoei van kiwi's.
Zaden laagstapelen geeft een betere kieming.

Eén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: Actinidia deliciosa, kiwi, chinese kruisbes, plukken van kiwi's, Chinese kruisbes plukken, kiwi plukken, kiwi's plukken, oogsten kiwi, kiwi oogsten, wanneer kiwi plukken

woensdag 21 november 2018

Wortelstekken van kiwi's, bramen en pruimonderstammen.

Wortelstekken zijn kleine wortelstukjes die van een grote moederplant gesneden worden en opgepot of geplant worden. De wortelstukjes maken nieuwe worteltjes, stengels en bladeren aan.
Foto 01: pot met wortelstek. 1. Pot met drainage opening. 2. Potscherven 3. Schuin aangesneden wortelstek 4. Luchtige stekgrond 5. Zand of perlite.
Foto 02: knip met een scherpe snoeischaar de wortels in stukken. Zie overzicht van plantensoorten verder!

Foto 03: wortelstek van kersonderstam (Op de bekomen onderstam kan je volgend jaar zoete- of zure kersen enten)
Foto 04: stekkalender fruitsoorten. Raadpleeg de online stekkalender voor de volledige kalender.

Eenvoudig planten vermeerderen door wortelstekken. Sommige planten hebben op hun wortels slapende knoppen. Als je een stuk wortel afsnijdt, dan kunnen hierop scheuten ontstaan.
Wortelstekken afkomstig van jonge moederplanten geven de sterkste groei.
TIJDSTIP.
- In de herfst (november - december) voor planten die weinig schimmelgevoelig zijn.
- In het voorjaar (februari - maart) voor planten die schimmelgevoelig zijn.

WAT NODIG?
- Wortels afkomstig van jonge planten. De aanbevolen worteldikte is 0,5 tot 1,8 cm.
- Scherp mes of snoeischaar.
- Propere potten of stekkist.
- Nieuwe luchtige zaai- of stekgrond. Het steksubstraat (stekgrond) moet zeer luchtig zijn, omdat de wortelstek veel lucht (zuurstof) nodig heeft.
- Zand of perlite.
- Koude (vorstvrije) kas/serre ofwel een zaaibed in volle grond.

WERKWIJZE
- Verwijder alle aarde van de wortels. Eventueel kan je de wortels proper maken met water.
- Knip de wortels in stukken (stekken), op een lengte van 5 tot 10 (15) cm. Gebruik bij voorkeur de uiteinden van de wortels, deze groeien het sterkste. Knip de stekken bovenaan recht af en onderaan schuin. (De bovenkant van de stek is het worteldeel dat het dichtste bij de plantbasis stond)
- Leg onderin de pot enkele potscherven en vul de pot op met matig vochtige, luchtige stekgrond.
Steek de wortelstekken verticaal in potten gevuld met luchtige stekgrond. Probeer ca 2,5 cm gietrand te behouden.
- Plaats de wortelstekken op een onderlinge afstand van 2,5 tot 5 cm van elkaar in de grond.
De schuine zijde van de stek zit beneden in de potten. De rechte kant van de stekken komt ca 0,5 cm boven de grondoppervlakte.
Dek de grondoppervlakte af met 0,5 tot 1 cm zand of perlite, zodat de wortelstekken niet meer zichtbaar zijn.
Plaats de pot met wortelstekken op een plaats waar het minstens 10°C is.
- Bij schimmelgevoelige wortelstekken kan je de snijwonde (snoeiwonde) enkele uren laten opdrogen voor je ze in de grond steekt.
- Eventueel kan je ook de wortelstekken in maart in een fijn gelegde tuingrond (zaaibed) op een diepte van ca 2 cm leggen. De grond moet tot op een diepte van 15 cm goed doorlaatbaar zijn.

NAZORGEN.
- Probeer bij de opgepotte wortelstekken die in de kas/serre staan de bodemtemperatuur niet lager dan 10°C te laten dalen.
- Planten die in de herfst gestekt werden kan je in mei oppotten.
- Voorkom dat de stekgrond te nat wordt, want dan kunnen de stekken schimmelen.
- Gewortelde stekken van fruitboomonderstammen kunnen in het voorjaar geënt worden.

PLANTENSOORTEN TE VERMEERDEREN DOOR WORTELSTEKKEN
- Fruitsoorten:
Chaenomeles (sierkwee), Ficus carica (vijg), Hippophae (duindoorn), Passiflora incarnata (passievrucht, passiebloem), Prunus spinosa (sleedoorn), Rubus idaeus (frambozen), Rubus (braam, taybes, wijnbes), Sambucus nigra (zwarte vlier),
- Onderstammen:
Actinidia deliciosa (gewone kiwi), Prunus avium (zoete kersonderstam), Prunus insititia 'St Julien A' (pruimonderstam),
- Vaste planten en sierheesters:
Sommige vaste planten (Oosterse papaper, phlox, anemoon, mierikswortel, ...) en sierheesters kan je ook vermeerderen door wortelstekken.
Bij de yacon/ appelwortel (= bijzondere wortelgroente) kan je in maart de broedknollen scheuren en na opdrogen afzonderlijk oppotten. Bewaar tot maart de broedknollen bij ± 4-6 °C, afgedekt met turf, zand of aarde om uitdroging tegen te gaan

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM WORTELSTEKKEN:
Index vermeerderen van planten door stekken.
Planten vermeerderen door wortelstekken (www.houtwal.be). (Opent in nieuwe venster)
Stekkalender voor alle fruitsoorten. (Opent in nieuwe venster)
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van alle fruitsoorten.

Volg de dagelijkse berichten en tips ivm fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Eén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: wortelstek, wortelstekken, stekken wortels, wortels stekken, wortelstekken fruit, wortelstekken kiwi, wortelstekken onderstammen, wortelstekken bramen, wortelstekken frambozen, bouture de racine, root cutting, Wurzelschnittling