Fruitmot bij appel en peer (appelmade en perenmade).

De fruitmot (appelmade, wormstekigheid) is een nachtvlinder die eitjes legt vanaf een avondtemperatuur van 15°C.
Vroeg in het voorjaar aangetaste vruchten worden noodrijp en vallen vroegtijdig af.
De boorgaatjes in de vrucht zitten dikwijls verstopt onder een daaraan vast gesponnen blad en zijn dus niet altijd zichtbaar.
Rond half juli komt de tweede generatie die opnieuw eitjes gaat afleggen. Deze aantasting komt voor op rijpend fruit, net vóór de pluk.

PREVENTIE
- Verzamel in juli alle aangetaste vruchten en vernietig deze door ze in een diepe put te begraven of geef ze aan de kippen.
- Hang in mei stenen potten met stro of geperforeerde zwarte zakjes gevuld met stro in uw fruitbomen. Oorwormen komen hierin nestelen en dit zijn natuurlijke vijanden van de fruitmot.
- Hang capsules met feromonen in uw appel- en perenbomen.

BESTRIJDING.
- De eerste generatie wordt tussen half mei en half juni bestreden met een (biologisch) insecticide.
- De tweede generatie wordt rond einde juli (of begin augustus) bestreden. Bij warm weer kan dit ook vroeger nodig zijn.
- Vanaf september kan de overwinterende fruitmot biologisch bestreden worden met aaltjes.

Behandel indien nodig 's avonds als de meeste rupsen actief zijn.
Meer lezen over de fruitmot, wormstekigheid of appel- en perenmade.

TIP.
Controleer uw fruitbomen of er geen takken kunnen afbreken onder het gewicht van de vruchten!
Ondersteun te zwaar beladen takken zodat ze niet kunnen afbreken. Ook een (laattijdige) vruchtdunning kan takbreuk nog voorkomen.
Voorkom extra infectie van de fruitmot en vruchtschimmels!! Verzamel alle verwijderde en afgevallen vruchten en vernietig ze.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ZIEKTEN EN PLAGEN OP APPELBOMEN:
Fruitmot of appelmade bij appels ook te voorkomen met insectenvallen/seksvallen en fruitmot-feromonen!
Preventie van ziekten en plagen op fruitbomen.
Schurftinfectie (schimmelziekte) op appel- en perenbomen.
Schuilplaatsen voor oorwormen maken. Op een natuurlijke manier bladluizen bestrijden.
Witziektepluimen op appelbomen en sierappels nu verwijderen.
Weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.
Wollige bloedluis op appelbomen kan overwinteren .
Ziekten en plagen bij appelbomen (kanker, bloedluis en schurft).
Vruchtboomkanker op appelbomen.
Bacterievuur op peren- en appelbomen herkennen en bestrijden.
Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor fruitbomen en kleinfruit.

GRATIS NIEUWSBRIEVEN MET TIPS ONTVANGEN?
Deze blogberichten ELKE DAG in uw mailbox? Schrijf je hier in om DAGELIJKS deze blogberichten met praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox te ontvangen. (U ontvangt een bevestigingsmail, welke moet bevestigd worden)
Twee keer per maand tips voor de fruittuin en bijzondere tomaten in uw mailbox? Schrijf je hier in om twee keer per maand de Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen. Deze GRATIS nieuwsbrief wordt de 1ste en 16de verstuurd.
Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder

Labels: plantenziekten, ziekten en plagen, fruitmot, appelmade, perenmade, wormstekigheid, nachtvlinder, fruitmot appel, fruitmot peer, wormstekigheid appel, Malus domestica, Pyrus communis

Zomerstekken van sleedoorn (Prunus spinosa).

Sleedoorn is eenvoudig te vermeerderen door zaaien en door wortelopslag. Mits wat extra aandacht is sleedoorn ook te stekken.
Het is nu een goede periode om sleedoorn of zwarte doorn (Prunus spinosa) te vermeerderen door middel van zomerstekken. Zomerstekken zijn kruidachtige stekken voorzien van enkele bladeren.

STEKTIPS.
De kruidachtige jonge scheuten kunnen einde juni - begin juli gestekt worden (= zomerstekken).
De steklengte is 5-8 cm en de onderste bladeren worden verwijderd.
Plaats de stekken in licht vochtige stekgrond (of zaaigrond) en druk de basis van de stekken licht aan. Er mogen geen bladeren aan de grond komen na het steken van de stekken.
Bescherm de kruidachtige stekken tegen uitdroging met groeidoek of plastiekfolie en voorkom een te hoge temperatuur (en verbranding) bij zonnig weer.
Regenachtig zomerweer met wat lagere temperatuur is gunstig voor een snelle wortelvorming.

GEBRUIK VAN SLEEDOORN.
Prunus spinosa (zwarte doorn, sleedoorn) is heel geschikt als vrij groeiende, ondoordringbare haag, houtwal of windsingel.
De blauwzwarte, berijpte, wrange bessen kunnen na de eerste vorst afgeplukt worden en zijn bijzonder geschikt voor verwerking.
Sleedoorn is een zeer doornige heester met zwarte takken en sneeuwwitte bloemen in maart-april die erg waardevol is voor bijen, vlinders en vogels.
Sleedoorn is ook bruikbaar als zwakgroeiende onderstam voor sterkgroeiende pruimenrassen.

NUTTIGE WEBLINKS IVM SLEEDOORN OF ZWARTE DOORN (Prunus spinosa):
Fruitbomen en fruitstruiken te stekken in juli.
Plantkundige kenmerken, planttips en teelt van sleedoorn of zwarte doorn (Prunus spinosa).
Sleedoorn, een laatrijpende steenvrucht.
"Groente- en Fruit Encyclopedie" met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van diverse steenfruitsoorten.

In het voorjaar worden de sleedoornstruiken gemakkelijk aangetast door rupsen van de spinselmot, maar een bestrijding is normaal niet nodig. Vogels ruimen de rupsen snel op!
Deze periode is ook ideaal om kiwibessen (Actinidia arguta) en aardbeien (Fragaria ananassa) te stekken.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: Prunus spinosa, slee, sleedoorn, spinosa, stekken vermeerderen, vermeerderen van sleedoorn, zwarte doorn, zwartedoorn, vermeerderen Prunus spinosa, Blackthorn, sloe berry, Schwarzdorn

Vruchtrot bij pruimen en kersen verwijderen.

Op dit ogenblik (juli 2014) zijn de pruimenrassen 'Opal' (foto), 'Sanctus Hubertus' en 'June Blood' (syn. Kaapse) rijp.

Door de regen van de laatste dagen zijn er in de pruimenbomen (Prunus domestica) en kersenbomen (Prunus avium) gebarsten én beschimmelde vruchten.
Verwijder zo spoedig mogelijk deze aangetaste vruchten, want deze zijn een bron van infecties voor de gezonde vruchten!

Foto: Monilia vruchtrot bij Sanctus Hubertus

OORZAKEN VAN MONILIA ROT?
- Kleine wondjes door het barsten van vruchten (Extreme regenval na langdurige droogte)
- Beschadiging door vogels.
- Beschadiging door hagel.
- Beschadiging door wespen.
- Laag tegen de grond hangende takken met vruchten worden snel aangetast.
- Op vruchttakken waar de vruchten niet gedund werden kan deze schimmel zeer snel uitbreiden.
- Besmettingsbronnen in de omgeving zijn andere vruchten met monilia, afgevallen vruchten en verdroogde vruchten van vorig jaar.

Laat de beschimmelde vruchten NIET onder de bomen liggen, want door het opspatten van regendruppels kunnen de schimmelsporen de vruchten onderaan de boom infecteren!
Dun tijdig de vruchten uit en doe regelmatig een nacontrole op aantasting.

Ook aangetaste takken van Monilia laxa (tak- en bloesemsterfte) worden wekelijks weggesnoeid.

Te dicht groeiende bomen die na regen langdurig nat blijven zijn meer vatbaar voor taksterfte en vruchtrot dan luchtige, open gesnoeide bomen. Lang gegroeide scheuten (zonder vruchten) kan u voor de helft inkorten.

Bij de niet-gedunde bomen is er meer aantasting dan bij de mooi uitgedunde pruimenbomen.
Verwijder zo spoedig mogelijk alle aantastingen en verdroogde vruchten (mummies) van vorig jaar!

Te dicht groeiende bomen die na regen langdurig nat blijven zijn meer vatbaar voor taksterfte en vruchtrot dan luchtige, open gesnoeide bomen. Lang gegroeide scheuten (zonder vruchten) kan u voor de helft inkorten.

WEBLINKS.
Lees meer over vruchtrot (Monilia laxa) bij kersen en pruimen.
Barsten van vruchten na regen.
Dag van de kers en de kersenhappening in Bilzen en Borgloon op zondag 13 juli 2014.
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder)

GRATIS NIEUWSBRIEVEN MET TIPS ONTVANGEN?
Deze blogberichten ELKE DAG in uw mailbox? Schrijf je hier in om DAGELIJKS deze blogberichten met praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox te ontvangen. (U ontvangt een bevestigingsmail, welke moet bevestigd worden)
Twee keer per maand tips voor de fruittuin en bijzondere tomaten in uw mailbox? Schrijf je hier in om twee keer per maand de Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen. Deze GRATIS nieuwsbrief wordt de 1ste en 16de verstuurd.
Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder

Labels: vruchtrot, monilia, monilia kersen, monilia zure kers, monilia kers, vruchtrot kersen, vruchtrot pruimen, monilia vruchtrot

Zwarte trosbessen snoeien en oogsten (Ribes nigrum).

Foto 01: Uitzicht van een tak met rijpe zwarte bessen.

Foto 02: Snoei takken met rijpe, zwarte bessen af en pluk ze nadien af.

Foto 03: Uitzicht van pas gesnoeide zwarte trosbessen.
GEBRUIK.
Zwarte trosbessen zijn rijk aan vitamine-C, anti-oxydanten en aan pectine. De aromatische bessen zijn eveneens goed voor het geheugen.
Anti-oxidanten gaan de vorming van vrije radicalen tegen. (Vrije radicalen worden in de geneeskunde beschouwd als de belangrijkste veroorzakers van verouderingsziekten)
U hoeft geen extra "pectine" toe te voegen voor de confituur- of gelei-bereiding.
Ook de bladeren zijn bruikbaar voor thee (Zwarte bessenthee wordt gebruikt tegen jicht).
In het voorjaar worden de zwellende knoppen gebruikt in de gemmotherapie.
De oudere rassen hebben meestal een speciale smaak en worden daarom meestal gebruikt voor verwerking.
Sommige nieuwe rassen hebben een aangename smaak en zijn ook geschikt voor verse consumptie of toevoeging tot fruitsla en yoghurt. O.a. 'Bona', 'Big Ben', 'E.C.M.' en 'Ebony'.
Zwarte bessen kan je herkennen aan de bijzondere geur. Ook de knoppen en bladeren hebben deze opvallende geur.
De geoogste bessen kan u verwerken tot bijzonder gekleurd en aromatisch vruchtensap, siroop, jam/confituur, ...
De bessen van de nieuwere rassen kan u ook gebruiken voor verse consumptie.

SNOEI.
Goed gesnoeide zwarte bessen produceren veel en geven lange trossen die snel te plukken zijn. Struiken die niet of onvoldoende gesnoeid werden geven slechts kleine trossen die moeilijk te plukken zijn.

Zwarte trosbessen dragen het best op goed ontwikkeld eenjarig hout. Op het oudere hout zijn de trossen korter, de bessen kleiner en moeilijker te plukken.
Tijdens of na de oogst kan u alle takken die bessen dragen wegsnoeien.
Laat per struik ca 10 nieuwe (jonge) scheuten staan, deze bloeien en geven bessen het volgende jaar.

VERMEERDERING.
Zwarte trosbessen wortelen zeer gemakkelijk. U kan ze vermeerderen door winterstek en door zomerstekken.
Laag hangende takken kunnen ook wortelen als ze de grond raken. (= afleggen)

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ZWARTE BESSEN (Ribes nigrum):
Zwarte trosbes stekken, planten en snoeien.
Snoeien en vermeerdering van zwarte trosbessen of patersbessen - Ribes nigrum.
Zwarte trosbessen zijn goed voor het geheugen!
Groente- en Fruit Encyclopedie met planttips voor zwarte trosbessen. Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder.

Een kruising van zwarte bes en kruisbes is de jostabes. De bessen van de jostaberry zijn meestal groter dan deze van zwarte bessen. Het aantal bessen per tros is meestal beperkt tot 2 of 3 stuks. Jostabessen zijn zwart, iets groter dan zwarte bessen, maar ze hebben de smaak van kruisbessen.

Op de Open-tuindagen volgend weekend bij Marc Geens te Zomergem kan u diverse zwartebessenrassen zien én proeven! (Zie nieuwsbrief)

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: cassis, patersbessen, snoeien bessen, zwarte bes, zwarte bessen, zwarte jenevers, zwarte trosbes, planten zwarte bes, planten zwarte trosbes, Ribes nigrum

Taybessen of braambozen oogsten (Rubus 'Tayberry')

PLANTKENMERKEN.
Taybes is bekomen uit een kruising van braam en framboos.
De taybes/ tayberry (Rubus 'Tayberry') is een bijzonder productieve, bladverliezende, kleinfruitsoort die bijzonder geschikt is als leiplant in fruit- en siertuinen.
De witroze bloemen verschijnen in mei en zijn niet gevoelig voor de lentenachtvorst.
Mits een goede standplaats kan een jonge aangekochte plant in de vroege zomer bloeien en enkele maanden later reeds eetbare vruchten geven.
Gemakkelijk te telen fijn gestekelde plant voor volle zon.
De groeihoogte ca 150 cm.
Rubus 'Tayberry' is eenvoudig te vermeerderen met topafleggers in de maanden augustus en september.

OOGST.
De bijzonder smakelijke, zoetzure vruchten welke we rond begin of half juli aantreffen, zijn meestal niet te bekomen in de gewone fruitwinkels.
Tayberry/taybessen hebben dieprode, grote en zeer lekkere vruchten die gelijken op reuzeframbozen.
Meer lezen over taybessen - Rubus 'Tayberry'.
Uitvoerige informatie over het snoei, rassenkeuze, teelt en verzorging van bramen & taybessen kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder)
Momenteel zijn er op zandgrond ook frambozen, kruisbessen (Worcesterberry) en blauwe bessen 'Reka' te oogsten.

SNOEIEN.
Snoeien direct na de oogst ofwel in maart.
Zijn de taybessen/tayberry's allemaal geoogst dan kan u ze best snoeien.
Snoei alle takken die bessen hebben gedragen volledig weg.
De jonge (ditjarige) scheuten kan je een beetje uitdunnen en waaiervormig omhoog binden.
De snoei gelijkt op deze van braambessen.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: braamboos, braambozen, tayberry, Taybes, taybessen, taybes, tayberrie, braamframboos, braamhybride, Rubus 'Tayberry'

Vroegrijpende tomaten in kas of serre.

Door het opvallend warme voorjaar kan er in de kas/serre reeds geplukt worden!
Vroeg planten en vroegrijpende rassen geeft nu reeds bijzondere smaken, kleuren en vormen!
Vroegrijpende tomaten hebben slechts 60 tot 70 dagen nodig vanaf planten tot oogsten!

Foto 01: Amazone Chocolate

Foto 02: Aviro Rood

Foto 03: Black Cherry

Foto 04: Black and Red Boar

Foto 05: Gregory Altai

Foto 06: Jujube Cherry

Foto 07: Nadja

Foto 8: Rosalita

Foto 9: Snowberry

Foto 10: Sun Gold (F1)

Foto 11: Cherokee Chocolate
KLIK OP DE AFBEELDINGEN OM DEZE GROTER TE MAKEN!

Vroegrijpende tomaten geven nu reeds hun eerste rijpe vruchten. Het zijn meestal cocktailtomaten of kleine vleestomaten.
Vroegrijpend zijn o.a. 'Black and Red Boar', 'Black Krim', 'Black Cherry', 'Glacier', 'Gregory Altai', 'Jujube Cherry, ''Nadja', 'Rosalita', 'Sweetie' en 'Sprite' (roma-kerstomaat).
Een aantal tomatenrassen zijn hier nog niet rijp. Laatrijpende tomatenrassen: Blueberry, Brandywine Red, Coeur de Boeuf, Earl's Faux, Haru Urara, Herman's Yellow, Kellog's Breakfast, Old Wyandotte, Orange Queen. Russie, San Marzano, Tardio Muchamiel,

Om de rijping te bevorderen kan er onder de tros een beetje blad geplukt worden.
Verwijder (of verkort) ook regelmatig bladeren die de grond raken.
Bladeren boven de tros mogen (iets) ingekort worden om een luchtiger gewas te bekomen.
Een luchtig gewas is minder vatbaar voor schimmels en de rijping wordt iets bevorderd.
Ook bemesten met een kaliumrijke meststof is gunstig om de rijping te bevorderen.

Water geven doet u best 's morgens, zodat de plant droog de nacht in kan gaan.
Bladeren die langdurig nat blijven, worden gemakkelijker aangetast door schimmelziekten (Phytophtora/plaag, bladvlekkenziekte, ...).
Meer lezen over bijzondere tomatenrassen (zwarte, bruine, witte, gele, oranje, rode en groene tomaten).

De meeste tomatenrassen hebben 70-100 dagen nodig vanaf bloei tot rijpe vrucht. Vroegrijpende tomaten hebben slechts 60-70 dagen nodig en zijn dus opvallend vroeger te oogsten. De meeste hybriden zijn laatrijpend en hebben 80 tot 100 dagen (of meer) nodig vanaf planten tot oogsten.

Voor een optimale oogstspreiding kan u in de kas/serre laatrijpende rassen combineren met enkele vroegrijpende tomatenrassen.
Laatrijpende rassen zijn o.a. 'Brandywine Red', 'Earls Faux', 'Erdie's Family Oxheart', 'Herman's Yellow' en 'Orange King'.

NATEELT OF TWEEDE TEELT VAN TOMATEN IN POT?
Hebt u enkel vroegrijpende tomatenrassen in uw kas/serre dan kan u een nateelt van tomaten in pot overwegen, zodat u ook in september en oktober een mooie oogst bekomt.
Hiervoor kan u de okselscheuten (dieven) stekken in stekgrond en na beworteling oppotten in voedselrijke potgrond. Zie weblink "Tomatenplanten vermeerderen door stekken!

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM BIJZONDERE TOMATEN.
Bladvlekkenziekte op tomaten.
Abnormale bladverkleuringen op tomatenbladeren?
Fotoalbum bijzondere tomaten (2014).
Fotoalbum bijzondere tomaten (2013).
Geen natte voeten voor tomaten in potten en kuipen!
Gevaar voor aardappelplaag op tomaten! Warm en vochtig weer zijn ideaal voor infectie van de aardappelplaag (Phytophtora infestans)!
Neusrot op tomaten kan je voorkomen!
Overzicht van bijzondere tomatenrassen (zwarte, bruine, witte, gele, oranje, rode en groene tomaten. Stamtomaten, struiktomaten, roma en kerstomaten).
Speciale zelf te kweken en bijzondere tomatenrassen (raskenmerken A-M).
Tomatenplanten eenvoudig vermeerderen door stekken
Zelftoppende of struikvormige tomaten niet dieven!
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van tomaten en andere groenten.

GRATIS NIEUWSBRIEVEN MET TIPS ONTVANGEN?
Deze blogberichten ELKE DAG in uw mailbox? Schrijf je hier in om DAGELIJKS deze blogberichten met praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox te ontvangen. (U ontvangt een bevestigingsmail, welke moet bevestigd worden)
Twee keer per maand tips voor de fruittuin en bijzondere tomaten in uw mailbox? Schrijf je hier in om twee keer per maand de Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen. Deze GRATIS nieuwsbrief wordt de 1ste en 16de verstuurd.
Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder

labels: vroeg rijpe tomaten, vroege tomaten, vroegrijpe tomaten, Nadja tomaat, Glacier tomaat, Jujube kerstomaat, vroege serre tomaten, vroegrijpende kastomaten

Zure kersen of krieken oogsten. (Prunus cerasus)

Foto 01: Zure kersen zijn ook geschikt als leivorm. (Foto "Museumtuin te Gaasbeek")
Zure kersen/ morellen/ kriekenbomen -Prunus cerasus - zijn bij biologische fruittelers en fruit-liefhebbers zeer gemakkelijk te kweken op een beperkte plaats.
Deze fruitbomen/ fruitstruiken blijven relatief klein. Kruisbestuiving is meestal niet nodig, zodat één enkele fruitboom reeds zeer productief kan zijn.
De bekendste rassen zijn 'Kelleriis nr 16' en 'Noordkriek' die beiden zelfbestuivend en vroeg productief zijn.
Op lichte grond (zandgrond) zijn zure kersen opvallend vroeger rijp dan op zware of natte gronden.

Foto 02: Zure kersen zijn erg productief!
Afhankelijk van de grondsoort kunnen sommige rassen al vanaf 25 juni rijpen.
De vruchten kunnen zonder steel geplukt worden, maar bewaren dan minder lang.
Vogelbescherming is nodig als je zelf wil genieten van de rijpe vruchten.
De rijpe vruchten zijn bijzonder geschikt om te verwerken tot jam, confituur of om in te vriezen. Ook voor taartbeleg zijn zure kersen bijzonder geschikt!
Na de oogst kunnen de bomen best gesnoeid worden. Snoei de bomen op een droge, zonnige dag zodat de wonden snel genezen. Snoei niet bij extreem warm weer!

'Noordkrieken' zijn erg vatbaar voor bloesemsterfte tijdens de bloei. 'Kelleriis' is minder vatbaar voor Monilia -bloesemsterfte.
Een kruising van zoete en zure kersen zijn de meikersen. (Zoetzure smaak)

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM KERSENBOMEN:
Bloesem- en taksterfte (Monilia) bij zure kersen.
Planttips voor zure kersenbomen.
Snoeitips voor zure kersenbomen.
Zure kersen of krieken oogsten.
Zwakgroeiende kersenonderstammen en laagblijvende zoete kersenbomen (Soorten onderstammen).
Uitvoerige informatie over het planten en verzorgen van zure kersenbomen kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: krieken oogsten, krieken plukken, Prunus cerasus, zure kersen oogsten, zure kersen plukken, plukken van zure kersen