Walnoten/ okkernoten verzamelen en snoeien.

Dit jaar zijn de walnoten/okkernoten enkele weken later te verzamelen dan andere jaren. U kan beter geen noten afplukken, maar wacht tot ze op de grond gevallen zijn.
Verzamel de afgevallen noten in lage (houten) kistjes en laat ze nadrogen op een luchtige (warme) plaats. Als het niet regent kunnen ze overdag ook drogen op een zonnig terras. Goed gedroogde noten zijn bijna een jaar bewaarbaar.
Verzamel ook de beschimmelde (zieke) noten (+ de zieke bladeren) en vernietig deze, zodat herïnfectie volgend jaar voorkomen wordt.

Walnoten/okkernoten (Juglans regia) passen goed in middelgrote en grote tuinen omdat de bomen nogal groot worden.
Kies voor het aanplanten van een nieuwe boom een gezond, geënt walnotenras en plant op een lichtvochtige grond, dan kan u na 3 jaar reeds noten rapen/verzamelen. De maanden november en december zijn de beste maanden om bomen te planten.
Walnotenzaailingen worden heel groot, zijn pas laat vruchtbaar (na 10 jaar) en zijn soms vatbaar voor vervelende schimmelziekten. Aanbevolen walnotenrassen zijn o.a. Juglans regia 'Axel', 'Broadview', 'Buccaneer', Coenen, Drjanovski, Hansen, Nr. 16, Plovdivski, Proslavski, Rita, Rote Donaunuss (Rode Donaunoot), Saturn, Wonder von Monrepos.

Beperkt snoeien doet u best in september en niet in de winter. Volgens sommigen is juni de beste snoeimaand, maar dan verlies je wel de groene noten die op de boom staan.
Walnoten zijn rijk aan eiwitten en onverzadigde vetten; bron van vitamine B, vitamine E en foliumzuur.
Meer lezen over het snoeien van walnoten of okkernoten (Juglans regia).
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Kiwibessen met vitaminerijke bessen. (Minikiwi)

'Geneva' is een zeer vroeg rijpend ras.


Opkweek van jonge planten van de kiwibes.


Opvallende witte bloemen bij de Actinidia arguta.


'Issai' is een zelfbestuivende kiwibes die ook in grote potten kan groeien.


'Jumbo' is een zeer grote kiwibes.


'Ken's Red', kiwibessen met een opvallende rode blos.


Doorgesneden kiwibessen/minikiwi's op een bord.
Kiwibessen zijn sterkgroeiende klimplanten met zeer gezonde, lekkere bessen!
Breng meer kleur en smaak in uw tuin met een minder alledaagse fruitsoort, de kiwibes (Actinidia arguta). Deze zoete, groene bessen (minikiwi's, kiwibessen) rijpen vanaf half september gedurende een drietal weken. Kiwibessen zijn gemakkelijke klim- en leiplanten die wel enige steun vragen. Een pergola of een zonnige muur (schutting) met horizontale draden zijn zeer geschikt. Deze bijzondere fruitsoort moet bestoven worden door een mannelijke kiwibes. Er zijn ook zelfbestuivende kiwibessen die kleinere bessen geven.
Kiwibessen zijn zeer weinig vatbaar voor schimmelziekten, waardoor gewasbehandelingen meestal niet nodig zijn.
De groene haarloze bessen zijn rijk aan vitaminen, nuttige mineralen en antioxidanten.
Zeer vroeg rijpend (1/2 aug.) is 'Genova'.
'Jumbo' en 'Issai' (zelfbestuivend) zijn rond 15 september rijp. Planten in potten of kuipen rijpen iets vroeger dan deze in volle grond.
Laat de kiwibessen rijpen op de plant zelf! Eventueel kan u een opvangnet plaatsen om de rijpe (afvallende) bessen op te vangen.
Eetrijpe bessen zijn iets gerimpeld en voelen een beetje zacht aan.
Overrijpe bessen kunnen een afwijkende (alcoholische) smaak krijgen.

De kiwibes is een ideale kiwi voor ons Belgische klimaat. Het is een sierlijke klimplant met haarloze (gladde) vruchten. De rijpe vruchten worden met de schil gegeten.
De vruchten zijn zeer zoet en bevatten tweemaal zoveel vitamine-C als de gewone groene kiwi.
De vruchten rijpen vanaf begin september en een volwassen plan t kan 20 tot 30 kg lekkere bessen opleveren.

Een vroegtijdige bladvergeling en bladval kan veroorzaakt worden door spintmijten die aan de bladonderzijde sap opzuigen. Droog en warm weer is bevorderlijk voor de uitbreiding van spintmijten.
Meestal komen er weinig of geen ziekten en plagen voor bij kiwi's, tenzij het abnormaal lang droog blijft.

Meer lezen over kiwibessen/minikiwi's (Actinidia arguta).
Uitvoerige informatie over het de rassenkeuze, teelt en verzorging van kiwibessen kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Filmpje van de oogst van kiwibessen.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Druivenplanten zonder trossen of met weinig bessen?

Roze druif 'Lidi'

Eenjarige en tweejarige druivelaars geven meestal nog geen trossen. Driejarige planten kunnen mits optimale groei en voldoende dikke twijgen al enige trossen geven.
Het eerste en tweede jaar na het planten moet het wortelgestel zich nog aanpassen en kan je beter ook niet te veel trossen laten hangen.
Sommige lezers die al vijf tot tien jaar een druivelaar hebben staan hebben toch nog geen trossen gezien.
Oorzaken dat een druivenplant/druivelaar geen trossen geeft?
- Een slechte standplaats (Onvoldoende zon, te nat, ...)
- Verkeerde snoei. Heel productieve (oude) rassen kunnen in de winter op twee knoppen gesnoeid worden. De meeste nieuwe (ziektetolerante) druivenrassen moeten in de winter op vier tot acht knoppen gesnoeid worden.
- Geen aangepaste grondsoort. Druivelaars hebben een voorkeur voor tamelijk droge, iets kalkrijke grond.
- Onvoldoende voeding. Op zandgronden en zandleemgronden is het meestal nuttig van in februari-maart wat meststoffen te geven. Ook in potten en kuipen moeten de planten regelmatig voedsel krijgen.
- Verkeerd ras. Druivenrassen voor zuiderse landen doen het in ons klimaat dikwijls minder goed tenzij u ze in de kas/serre plant.
- Te ziektegevoelig ras. Schimmelaantastingen verstoren een normale groei en ook het geven van trossen. Vooral de oude druivenrassen zijn erg ziektegevoelig, terwijl de nieuwe druivenrassen meestal minder ziektegevoelig zijn.
- Onvoldoende groeiruimte.
- Concurrerende plantengroei nabij de druivenplanten.
- Schade van onkruidbestrijdingsmiddelen.

Oorzaken dat de trossen slecht ontwikkeld zijn?
- Sommige rassen zijn gevoelig voor misbloei tengevolge van regenachtig of koud weer. (Pitloze druivenrassen zijn gevoeliger voor misbloei en kan je beter in een kas/serre planten.)
- Minder goede standplaats tijdens de bloei: te natte of te koude grond, onvoldoende zon, ...
Meer lezen over tafeldruiven- en wijndruivenrassen en verzorging.
Uitvoerige informatie over het de rassenkeuze, teelt en verzorging van druiven kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Lekkere tafeldruiven in openlucht kweken.

Vitis vinifera 'Birstaler Muscat'


Vitis vinifera 'Ester'.


Vitis vinifera 'Eugeen'


Vitis vinifera 'Evita'


Vitis vinifera 'Franziska' Bijzonder grote tros. (Nog niet volledig rijp)


Vitis vinifera 'Ganita'. Bijzonder zoete druiven.


Vitis vinifera 'Hecker' (Verbeterde Vroege van der Laan)


Vitis vinifera 'Katharina' (Nog niet volledig rijp)


Vitis vinifera 'Lidi'


Vitis vinifera 'Muscat Bleu'.


Vitis vinifera 'Nelly'


Vitis vinifera 'Philipp'. Egelvormige bessen. Zeer laat rijpend.


Vitis vinifera 'Sophie'.
Lekkere tafeldruiven in openlucht kweken kan zonder bespuitingen en de vers geplukte druiventrossen smaken heerlijk!(Vitis vinifera)
Rijpe druiven voelen iets mals aan. De schilkleur is donkerblauw, roze of geel (geelgroen).
Druiventrossen worden best eetrijp geoogst. Meestal begint de oogst van vroege druiven in openlucht vanaf 15 augustus en eindigt einde oktober. Druiven die eetrijp worden aan de plant, zijn veel lekkerder dan onrijp geoogste druiven die in de winkel te bekomen zijn.
Pluk de druiven voorzichtig af, want de bessen worden gemakkelijk gekwetst. Oogst niet meer dan u kan op krijgen die dag!
Rijpe druiven smaken zoet en soms aromatisch.
Verse druiven zijn bijzonder geschikt voor vers gebruik en voor verwerking tot sap en wijn. Ook verwerking tot jam, confituur, fruitsla en gebak is mogelijk.

Er zijn meerdere interessante druivenrassen voor openluchtteelt:
- 'Birstaler Muscat': geelwit. Matig grote, ronde bessen aan losse trossen. Middenseizoen (begin-midden september)
- 'Ester': Blauw, bijna pitloos. Matig tot grote bessen. Zeer vroeg rijp (midden augustus). Bladeren hebben een mooie rode herfstkleur.
- 'Eugeen': witgeel. Matig grote bessen. Middenseizoen.
- 'Evita': Geel, bijna pitloos. Matig grote bessen. Middenseizoen (midden sept.)
- 'Franziska': Geel. Meestal zeer grote, dichte trossen. Middenseizoen (midden -einde sept.)
- 'Ganita': Roze. Kleine tot matig grote bessen. Tamelijk vroeg rijp (Einde aug.)
- 'Hecker': geelwit. Matig grote tot grote bessen. Middenseizoen (rond midden september). Tafel- en wijndruif.
- 'Katharina': Roze. Matig tot grote bessen aan losse trossen. Laat rijp (Begin okt.). Rode scheuttoppen.
- 'Lidi': roodblauw. Matig grote tot grote bessen. Middenseizoen (begin tot midden september).
- 'Muscat Bleu': Blauw. Matig grote bessen aan losse trossen. Tamelijk vroeg rijp (Begin sept.)
- 'Nelly': Blauwroze. Matig grote bessen aan losse trossen. Tamelijk vroeg rijp (Midden sept.)
- 'Philipp': Blauwe matig grote bessen. Egelvormige sierlijke tros. Laat tot zeer laat rijp (Begin - midden okt.)
- 'Primavera': tamelijk klein. Witte schil. Zeer vroeg rijp. (Begin augustus)
- 'Sophie': Witgroen. Matig grote tot grote bessen. Tamelijk vroeg rijp (Begin sept.)

Kies voor het aanplanten druivenrassen die niet of slechts weinig vatbaar voor echte- en valse meeldauw! Plant steeds op een zonnige, warme standplaats!

Druiven zijn rijp als:
- Het suikergehalte voldoende hoog is. (Bij rijpheid stijgt het suikergehalte)
- Het zuurgehalte voldoende gedaald is. (Bij rijpheid daalt het zuurgehalte)
- De schilkleur blauw, geelwit of roze is geworden (Afhankelijk van het ras)
- Het vruchtvlees voldoende elastisch is geworden.
- De pittenkleur is bruingeel.
Laat de geoogste druiven niet in de volle zon staan. Zo blijven smaak en aroma het beste behouden.

Meer lezen over tafeldruiven- en wijndruivenrassen en verzorging.
Uitvoerige informatie over het de rassenkeuze, teelt en verzorging van druiven kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Ziekten en plagen bij druiven.

Plant bij voorkeur ziektetolerante druivenrassen in uw tuin! Niet alle druivenplanten die je kan kopen zijn ziektetolerant.
De belangrijkste schimmelziekten die kunnen voorkomen op de bladeren en bessen zijn echte- en valse meeldauw.
Oudere druivenplanten in pot die u soms kan kopen zijn dikwijls erg vatbaar voor schimmels. Ze zijn meestal afkomstig van een oude wijndruivenplantage die gerooid werden.

De druivenbladgalmijt kan soms de bladeren wat ontsieren, maar die schade is meestal erg beperkt.
Een zeer zonnige en warme standplaats zorgt dat de druivenplant optimaal kan groeien en minder vatbaar is voor schimmels.
Druiven verdragen beter droogte dan langdurig water aan de wortels. Langdurig natte voeten (= wortels) geeft wortelsterfte, bladvergeling en een slechte groei.
Rijpe druivenbessen kunnen aangevreten worden door oorwormen. In beschermende troszakjes kunnen oorwormen zitten die vreten aan de rijpe bessen en zo rotting veroorzaken. Controleer regelmatig de troszakjes om oorwormen en beschadigde & beschimmelde bessen te verwijderen.
Als het veel regent dan kunnen bij sommige druivenrassen de rijpe bessen barsten. Gebarsten bessen gaan schimmelen en bij dicht op elkaar hangende bessen kan zo een ganse tros vernietigd worden. Bij druivenrassen die losse trossen vormen is een gebarsten (en beschimmelde) bes geen probleem. Druivenrassen met losse trossen zijn Birstaler Muscat, Katharina, Lidi, Muscat Bleu en Nelly. Druivenrassen met dicht op elkaar zittende bessen: Eugeen, Esther, Evita, Franziska, Ganita, Hecker en Sophie.

Niet alle opgesomde problemen komen voor op uw druivelaars. De grondvochtigheid, bemesting, standplaats en verzorging hebben een grote invloed op de algemene gezondheid van de planten.
Een overzicht van mogelijk voorkomende problemen:
- Lamsteligheid en verdroogde (zure) bessen.
- Zonnebrand en besverbranding.
- Vogelvraat en wespenvraat (druiventrosbescherming).
- Valse meeldauw (Peronospora) bij regenachtig weer.
- Echte meeldauw bij druiven (Oidium) bij droog en warm weer.
- Bladvergeling of rode bladeren bij druiven.
- Vraatschade van de taxuskever (gegroefde lapsnuitkever) aan druiven in potten en kuipen.
- Druivenbladgalmijt of pokkenziekte op druivenbladeren.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Druiventrossen rijpen onvoldoende of kleuren niet goed?

Vitis vinifera 'Philipp'.
KLIK OP DE FOTO OM DEZE GROTER TE MAKEN!

Druiventrossen die normaal begin september mooi blauw kleuren, kleuren soms onvoldoende blauw. Witte druivenrassen blijven soms te zuur.
Verschillende oorzaken van een slechte rijping zijn mogelijk:
- Een te groot aantal trossen per plant.
- Een slechte standplaats
- Een te laat rijpend ras
- Geen geschikt druivenras voor openlucht
- Te veel zomersnoei gedaan. (Laat minimum 2 tot 4 gezonde bladeren voorbij de tros staan)
- Onvoldoende zon in augustus en/of september.

Hoe behandelen?
- Verwijder nu nog een aantal kleine en misvormde trossen. Op een volwassen plant (+5 jaar) kan je beter niet meer dan 20 (25) trossen laten staan. Op jongere planten moet dat veel minder zijn.
- Doe trossnoei bij de grootste trossen. De schouders (links en rechts) kunnen met een fijne schaar weggeknipt worden.
- Laat rijpende druivenrassen kan je nog krenten. De bessen van de trossen worden met een fijne schaar uitgedund, zodat er ca 1/2 overblijven. Controleer ook regelmatig de bijna rijpe trossen op beginnende schimmelaantasting en op beschadiging door oorwormen.
- Laat een aantal okselscheuten staan om meer blad en fotosynthese te krijgen.
- Verwijder concurrerende begroeiing zodat er meer zon op de druivelaar komt
- Indien de trossen volledig in de schaduw hangen, dan kan je enkele bladeren verwijderen zodat de trossen een beetje rechtstreeks zonlicht krijgen en de trossen sneller kunnen opdrogen.
Let op! In de kas/serre mogen de trossen niet teveel rechtstreekse zon krijgen!
- Druivelaars/druivenplanten die nog in pot staan kan je een meer zonnige standplaats geven. De beste standplaats is aan een zuidenmuur, waar de planten een ganse dag zon krijgen. Ook geschikt voor vroege en middentijdse rassen is een oostenmuur.

Laatrijpende rassen zoals 'Philipp' en 'Theresa' moeten een zeer zonnige en warme standplaats hebben opdat de bessen goed zouden rijpen.
In een later blogbericht kan u meer lezen over geschikte (ziektetolerante) druiven voor openlucht.
Meer lezen over tafeldruiven- en wijndruivenrassen en verzorging.
Uitvoerige informatie over het de rassenkeuze, teelt en verzorging van druiven kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Herfststekken van kruisbessen (stekelbessen).

Hielstek bij kruisbessen.

Wnterstekken van kruisbessen op zwarte plastiek uitgeplant.

Rode kruisbessen (Ribes uva-crispa)

Bij de snoei van kruisbessen (Ribes uva-crispa) wordt ruim de helft van het aanwezige hout verwijderd. Uit het snoeihout kan men vele stekken knippen.
Het stekken van kruisbessen kan in augustus - september ofwel in november gebeuren.
Bij voorkeur worden er hielstekken/ voetstekken genomen, daar de beworteling hier veel beter is dan bij gewone stekken. Goede hielstekken zijn ca 30 cm lang, hebben onderaan een voetje van meerjarig hout en worden bovenaan boven een knop afgeknipt.
Gebruik voor de gewone stekken zeer stevige, lange houtachtige, eenjarige twijgen De steklengte is ca 30 cm. Bovenaan wordt de stek net boven een knop afgeknipt.
De stekken wortelen meestal gemakkelijk. Eventuele aanwezige bladeren worden best verwijderd, daar ze later toch afvallen.
Deze herfststekken kunnen rechtstreeks in potten met stekgrond gestoken worden. Steek telkens een drietal stekken in één pot en druk aan de stekbasis goed aan.
Bewortelingshormonen of groeistoffen (Rhizopon) zijn meestal niet nodig.
Zie ook stekkalender fruitsoorten voor het stekken van andere fruitsoorten.
Meer lezen over het vermeerderen van kruisbessen (afleggen, stekken, enten)
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.