Tomatenplanten met bladvlekkenziekte - Fulvia fulva

De eerste symptomen van bladvlekkenziekte, geelbruine bladvlekken werden vandaag opgemerkt in de kas/serre.
Langdurig vochtig en fris weer zijn gunstig voor de ontwikkeling van deze bladschimmel.


De foto's zijn in een vorig teeltseizoen genomen.
Klik op de afbeelding om deze te vergroten!
De oorzaak is de bladvlekkenschimmel Fulvia fulva, syn. Cladosporium fulvum. (Eng.: Leaf mold)

KENMERKEN:
Op de tomatenbladeren (Lycopersicon esculentum) zijn geelbruine vlekken zichtbaar, die al snel afsterven.
Aan de onderkant van deze bladvlekken bevindt zich olijfgroen tot bruin gekleurd schimmelpluis.
Bladstelen, stengels en vruchten worden niet aangetast. Aan de onderzijde van het blad produceert de schimmel na enige tijd opnieuw vele sporen.
Bij een ernstige aantasting kan de productie gevoelig afnemen. Vruchten worden niet aangetast en zijn normaal te gebruiken.

LEVENSWIJZE:
Deze schimmel overwintert (vermoedelijk) als spore in de kasconstructie. De sporen kunnen onder droge omstandigheden na negen maanden nog kiemen.
Bij het kiemen spelen de luchtvochtigheid en de temperatuur een rol. Een hoge luchtvochtigheid is gunstig voor de uitbreiding van de schimmel. Als de temperatuur boven de 20°C komt, wordt het kiemen van de schimmelsporen geremd.
Een koel, vochtig klimaat met weinig luchtbeweging is het gunstigste voor de ontwikkeling van deze schimmel.

PREVENTIE:
Bij het begin van aantasting kan u best dagelijks de aangetaste bladeren wegsnijden of wegbreken. Laat de zieke bladeren niet in de omgeving liggen!
Zorg dat de planten 's morgens zo snel mogelijk kunnen opdrogen en voorkom druppelvorming op de bladeren. 's Morgens kan je de planten in een kas even droog schudden!
Voorkom dat de bladeren elkaar overgroeien en zorg voor een luchtig gewas.
Vermijd het nat worden van de bladeren. Let goed op bij het gieten en controleer regelmatig onder de geopende ramen. Geef enkel 's morgens water!
Verwijder alle bladeren onder de 1ste (onderste) vruchttros. Probeer bij die bladsnoei per keer niet meer dan 3 bladeren te verwijderen.
Kies bij het planten voor een ruime plantafstand en plant niet te kort bij het glas.
Ruim in de winter nauwkeurig alle bladresten op en reinig (ontsmet) goed de serre of tunnel.
Kies tomatenrassen die zoveel mogelijk tolerant zijn aan deze ziekte. Sommige F1-hybriden worden NIET aangetast door deze schimmelziekte. Oude tomatenrassen en oude hybriden worden meestal wel aangetast.

BESTRIJDING:
Voer een chemische bestrijding uit met erkende scheikundige producten. De gebruikte producten moeten afgewisseld worden om resistentie te voorkomen. Hou rekening met de veiligheidstermijn bij het gebruik van gewasbeschermingsproducten.

Verwarring is soms mogelijk met een aantasting door de tomatenplaag of aardappelplaag (Phytophtora infestans)
Behalve de hier besproken schimmelziekte (Fulvia fulva, syn. Cladosporium f.) kan er soms ook Septoria lycopersici voorkomen.
Deze Septoria-bladvlekkenschimmel veroorzaakt grijszwarte vlekjes (5-6 mm doorsnede).
-
Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM BIJZONDERE TOMATEN:
Abnormale bladverkleuringen op tomatenbladeren door een tekort aan Mg, Mn, K, P, ...)
Bladvlekkenziekte op tomatenbladeren (Fulvia fulva).
Fotoalbum bijzondere tomaten (2013).
Geen natte voeten (wortelkluit) voor tomatenplanten in potten en kuipen!
Gevaar voor aardappelplaag op tomaten! Warm en vochtig weer zijn ideaal voor infectie van de aardappelplaag (Phytophtora infestans)!
Neusrot op tomaten kan je voorkomen!
Overzicht van bijzondere tomatenrassen (zwarte, bruine, witte, gele, oranje, rode en groene tomaten. Stamtomaten, struiktomaten, roma en kerstomaten).
Speciale zelf te kweken en bijzondere tomatenrassen (raskenmerken A-M).
Tomaten vermeerderen door stekken is eenvoudig!
Veel bladeren toch toch weinig of geen bloemen aan uw tomatenplanten?
Veel bloemen en toch weinig vruchten aan uw tomatenplanten?
Zelftoppende of struikvormige tomaten niet dieven!
Groente- en fruit Encyclopedie met uitvoerige informatie over het zaaien, rassenkeuze, teelt en verzorging van tomaten. (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder)

Teeltinformatie van tomaten en andere groenten lezen op plantaardig.com.
Twee keer per maand nieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf Je Hier In Voor De Fruit-ABC Nieuwsbrief.
labels: bladvlekkenziekte tomaten, bladvlekkenziekte, Fulvia fulva, Cladosporium fulva, bladvlekken tomaten, geelbruine bladvlekken tomaten, Lycopersicon esculentum

Zwarte vlierstruiken vermeerderen met zomerstekken.

Op vele plaatsen staat de inheemse zwarte vlier (Sambucus nigra) nu in bloei en de bloemen kan u voor diverse drankjes & desserts gebruiken!
In het najaar zijn de rijpe (zwarte) vlierbessen heel geschikt om te verwerken tot sap, siroop en voor wijnbereiding.
Op vlierstruiken kunnen heel wat nuttige insecten leven die de schadelijke insecten onder controle kunnen houden.
Duimdikke twijgen kan u gebruiken om gesteltakken van perenbomen uit te buigen.
Van dunnere twijgen kan u een bussel/bundel maken en in de fruitbomen hangen als nestplaats voor solitaire (metsel)bijen, gaasvliegen en oorwormen.

STEKTIJD VAN ZWARTE VLIER (Sambucus nigra).
Zomerstekken (met bladeren) kan u nemen in de maanden juni en juli.
Vermeerdering is ook mogelijk door middel van winterstekken, scheuren en enten.

ZOMERSTEKKEN VAN ZWARTE VLIER
Kruidachtige (zomer)stekken in de maanden juni of juli om vlierstruiken/vlierbomen te vermeerderen.
Gebruik hiervoor kruidachtige, half afgerijpte kopscheuten.
De steklengte is ca 5 tot 8 cm.
Snij of knip de stek net onder een blad recht af en verwijder de onderste bladeren (ca 1/2 van de stek ontbladeren).
Plaats de stekken ongeveer 2 cm diep in een lichtvochtige, steriele (nieuwe) stekgrond en druk de stekken iets aan.
Bescherm de stekken tegen het uitdrogen (en tegen felle zon) met groeidoek, plastiek of ander lichtdoorlatend materiaal. Regelmatig de stekken benevelen voorkomt verwelking.
Probeer de temperatuur op 12 tot 18°C te houden. Indien de temperatuur lager is, zal de bewortelingstijd langer worden.
Beworteling kan u verwachten na 4 tot 6 weken en dan worden de gewortelde stekken afzonderlijk opgepot.

WEBLINKS IVM VLIER - SAMBUCUS NIGRA.
Fruitsoorten vermeerderen door stekken (index-pagina).
Limonade van vlierbloesem maken (recept).
Snoeien en stekken van zwarte vlierstruiken (Sambucus nigra).
Stekkalender voor alle fruitsoorten.
Weblinks i.v.m. het vermeerderen van planten.
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van zwarte vlier.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: vlier planten, planten Sambucus nigra, Sambucus nigra, elderberry, vlier stekken, stekken van vlier, zomerstekken van vlier, zomerstekken vlier

Afstervende trosbessentakken en bessenglasvlinder?

Afbeelding 01:
A. Ivoorkleurige houtrups met bruine kop in de stam en oudere takken.
B. Weinig opvallende vlinder (metaalblauw-zwart) met doorzichtige vleugels en drie of vier gele ringen op het achterlijf. De grootte is ca 10-12 mm.
C. Vlinder op zoek naar snoeiwonden.


Afbeelding 02: Witte trosbessen met afgestorven takken na aantasting door de bessenglasvlinder.


Afbeelding 03: Driehoekige lijmval met feromooncapsule en enkele bessenglasvlinders.
KLIK OP DE AFBEELDING OF FOTO OM DEZE GROTER TE MAKEN!

VATBARE PLANTEN:
Rode-, witte- en roze trosbessen - aalbessen (Ribes rubrum).
Kruisbessen of stekelbessen (Ribes uva-crispa).
Zwarte trosbessen (Ribes nigrum).
Ook de sierheester Euonymus (kardinaalsmuts) wordt gemakkelijk aangetast!

OORZAAK:
Houtrupsen van de bessenglasvlinder (Synanthedon tipuliformis) maken gangen in het hout.

ZIEKTEBEELD:
De "houtrupsen" maken boorgangen in oudere takken en in de stam. Verwelkende bessentakken in de maanden mei, juni en juli.

TIJDSTIP SCHADE:
Meestal vliegen deze dagvlinders vanaf half mei tot einde juli. Dit jaar werden de eerste (dag)vlinders pas vanaf 11 juni 2012 opgemerkt.
Door middel van lijmvallen en feromonen kan de aanwezigheid van de bessenglasvlinder waargenomen worden.
De eerste vlinders verschijnen als de eerste bessen rood kleuren. Er worden eieren op de snoeistompjes afgezet en de larven boren zich in het merg.

PREVENTIEMAATREGELEN:
Bessenstruiken laat in het voorjaar snoeien. Probeer de snoeiwonden goed af te dekken. Het snoeihout goed opruimen en verbranden.
Indien u NU takken opmerkt die afsterven of waarvan de bladeren verwelken, snoei deze dan zo laag mogelijk terug.
Aangetaste takken laat u niet in de omgeving van de bessen liggen maar verwijdert u best. (Bij voorkeur direct verbranden ofwel afvoeren naar het containerpark).

Op natte grond kunnen er gelijkaardige ziekteverschijnselen zijn, na aantasting door bepaalde schimmels.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ZIEKTEN EN PLAGEN OP TROSBESSEN:
Overzicht van diverse ziekten en plagen bij trosbessen en kruisbessen (Ribes-soorten).
Vraatschade aan de bladeren van kruisbessen.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf Je Hier In Voor De Fruit-ABC Nieuwsbrief.
Labels: Ribes rubrum, Ribes uva-crispa, bessenglasvlinder, houtrups trosbessen, trosbessen taksterfte, taksterfte trosbessen, Ribes taksterfte, houtrupsen Ribes, jenevers taksterfte

Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 15 juni: onderwerpen.

KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!
Vandaag werd opnieuw een Fruit-ABC-Nieuwsbrief met praktische fruit- en tomateninformatie van 8 pagina's verstuurd. Deze GRATIS nieuwsbrief (pdf) is ook op smartphone en tablet pc te lezen!
Volledige nieuwsbrief ook lezen? Schrijf u dan in via de link onderaan dit bericht...
Onderwerpen die in de nieuwsbrief van 15 juni besproken worden:
Fruitbomen, druiven en kleinfruit snoeien & stekken in juni
Appels aangetast door appelzaagwesp.
Appel- en perenvruchtjes uitdunnen.
Blauwe bessenbladeren met bladvergeling.
Druivenscheuten aanbinden vlg. Guyot. (= Horizontale legger aan draden).
Frambozen plukken op uw terras.
Vogelschade voorkomen bij rijpend fruit.
Tomatenplanten met bladverkleuringen
Tomatenplanten met veel bloemen en toch weinig vruchten?
Wateroverlast bij planten in pot voorkomen.
Tips om water te geven aan potplanten op terras of balkon (tomaten, vijgen, kiwibes, herfstframbozen, ..)
Walnotenbladeren: pokken door de walnootgalmijt/okkernootviltmijt.
Zonnebrand op bladeren en vruchten voorkomen.
Zomersnoei bij zoete kersenbomen.
Boekentips.
TuinAgenda: workshop zomersnoei, workshop vruchtdunnen, workshop oculeren, tuinbeurzen, opendeur-dagen, fruitinfo, ....

De (vorige) Fruit ABC nieuwsbrief van 1 juni kan u HIER downloaden.

De FruitABC-nieuwsbrief verschijnt twee maal per maand. In de nieuwsbrief van 15 juni vindt u teelttips, snoeitips en vermeerderingstips voor fruitsoorten.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden in uw mailbox ontvangen? Schrijf je NU in voor deze Fruit-ABC nieuwsbrief.
Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder

labels: appelzaagwesp, vruchtdunnen appel, blauwe bessen, vogelschade fruit, tomatenbladeren verkleuringen, water geven, bladpokken walnoten, zonnebrand voorkomen, zomersnoei zoete kersen

Zomersnoei bij druiven geeft grotere en zoetere bessen.

Zomersnoei is een nuttig werkje bij druiven (Vitis vinifera)
Overtollige scheuten verwijderen geeft grotere en beter gekleurde bessen!
Uit de 2 of 3 ogen/ knoppen, die men tijdens de wintersnoei behield, en eventueel uit de onderogen, ontstaan 3 - 4 druivenscheuten.
Daarvan behouden we er normaal slechts één scheut! Het enkel zetten ("op 1 zetten"), zal men zo vroeg mogelijk trachten te doen. Weliswaar kunnen we dit maar doen nadat we nagekeken hebben, welke de beste druivenscheut met de zwaarste druiventros is.
We doen het echter zo vlug mogelijk omdat in het beginstadium deze scheuten zich voeden met het zetmeel en de voedingsstoffen die in het oude hout van het jaar tevoren werden opgeslagen.

In openlucht kan dit werkje rond einde mei of begin juni gebeuren. In de kas (serre) zal dit werk vroeger gebeuren.

Vlak voor de bloei van de druiven snoeien we de scheut in op 4 - 5 (7) bladeren, waardoor de voedingsstoffen beter naar de druiventros kunnen. Hierdoor krijgen we een betere afspening van de trossen.
Momenteel staan hier (15 juni 2014) de meeste druivenrassen in bloei en door de uitdunningssnoei is er een betere windbestuiving mogelijk.
De druivenscheuten bij de snoeimethode Guyot groeien nu zeer hard en worden best regelmatig aangebonden om te voorkomen dat ze met hevige wind (onweer) zouden afbreken.
Kies een zonnige dag uit om de scheuten aan te binden, dan breken er minder scheuten af!
Luchtig uitgedunde druivenscheuten drogen na regen sneller op en zijn minder vatbaar voor de valse meeldauwschimmel. Zie weblinks!
Meer lezen over de zomersnoei bij druiven.
De belangrijkste ziekten en plagen bij druiven zijn echte meeldauw, valse meeldauw, druivenbladgalmijt (pokkenziekte) en bladverkleuring.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM SNOEIEN VAN DRUIVEN - VITIS VINIFERA:
Druivenbladgalmijt of pokkenziekte op druiven voorkomen.
Echte meeldauw of witziekte (Oidium) op druiven voorkomen.
Valse meeldauw op druivenbladeren bij regenweer.
Uitdunnen en aanbinden van jonge druivenscheuten.
Weinig of geen druiventrossen dit jaar?
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van druiven.

Zijn er aan uw druivelaars (druivenplanten) nog geen bladeren of scheuten merkbaar? Mogelijk is de grond te nat en te koud. Pitloze druivenrassen kunnen meer problemen geven dan de gewone druivenrassen (met pitten). Druiven houden niet van een natte grond!
Druiven houden niet van te natte grond!

GRATIS NIEUWSBRIEVEN MET TIPS ONTVANGEN?
Deze blogberichten ELKE DAG in uw mailbox? Schrijf je hier in om DAGELIJKS de blogberichten met praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox te ontvangen.
Twee keer per maand tips voor de fruittuin en bijzondere tomaten in uw mailbox? Schrijf je hier in om twee keer per maand de nieuwsbrief te ontvangen.
Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder

Labels: druiven zomersnoei, zomersnoei druiven, zomersnoei Vitis, zomersnoei Vitis vinifera, aanbinden druivenscheuten, druiven Guyot snoei

Vogelschade voorkomen bij rijpend fruit!

De aardbeien rijpen nu goed. Trosbessen, herfstframbozen en kersen beginnen rijp te worden, dus hoog tijd om vogelbescherming te voorzien!
Foto's:
Aardbeien 'Mara des Bois'
Namaak-roofvogel die met de wind kan bewegen. ("Starbird")
Vogelnetten over blauwe bessen.

Zodra kersen en bessen iets rood beginnen te kleuren moeten ze beschermd worden.
Het beste resultaat geven vogelnetten die de ganse boom of struik beschermen.
Een korte tijd helpen soms ook de volgende afschrikmiddelen: ballonnen in verschillende kleuren, cd's die draaien in de wind, een kunstvogel (namaakroofvogel) aan een touw en afschrikkende geluiden van roofvogels.

De "Bird Chaser" zijn afschrikkende ballonnen in 3 kleuren (wit, zwart en geel). Deze ballonnen moet je om de week afwisselend ophangen, om gewenning te voorkomen.
Laagblijvende fruitsoorten (aardbeien, trosbessen) kan u ook beschermen met zwart naaigaren (zwart transparent garen/ visdraad in nylon of polyester, doorsnede 0,25mm) te spannen op de aanvliegroute.

Afschrikkende natuurlijke vogelgeluiden om rijpe vruchten te beschermen.
Tip! Roofvogelgeluiden beluisteren.

Kattenlokkende planten (Katvriendelijke planten). Door katten te lokken naar een kersenboom kunnen vogels ook afgeschrikt worden.
Bruikbaar zijn o.a. Nepeta cataria (kattenkruid), Nepeta faassenii, Valeriana officinalis (Valeriaan), Actinidia kolomikta (kattenkiwi), Teucrium marum (gamander) en Thymus (tijm).
Maai het gras naast rijpend kleinfruit niet te kort af, want dan is er meer vogelschade.

Meer lezen over de preventie van vogelschade.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf Je Hier In Voor De Fruit-ABC Nieuwsbrief.
Labels: preventie vogelschade, vogelschade, vogelschade voorkomen, ziekten en plagen, plantenziekten

Wildopslag verwijderen bij fruitbomen!

Er zijn twee soorten van fruitbomen, nl. pitfruitbomen (appel, peer, kwee, mispel) en steenfruitbomen (kers, pruim, perzik en abrikoos) en deze worden allemaal vermeerderd door enten op een onderstam.

Om een optimale groei van fruitbomen te bekomen moet wildopslag regelmatig verwijderd worden. Ook tijdens een regenperiode kan u de wilde scheuten van de onderstam verwijderen.
De beste periode om deze ongewenste wildgroei te verwijderen is tussen mei en september.

Wildopslag ontstaat bij veredelde/ geënte fruitbomen onder de entplaats (entknobbel) en is te herkennen aan de lichtgroene schors en de kleinere bladeren. Soms kan er ook wildopslag vanuit de wortels ontstaan (nr 2 op foto).
De entplaats of entknobbel moet steeds boven de grond blijven. Zit de entplaats bij een jonge fruitboom toch onder de grond? In de maand november kan je die boom hoger planten, zodat de entplaats 10 tot 30 cm boven de grond komt te zitten.

Wildopslag kan ook op de wortels ontstaan. Probeer zo weinig mogelijk wortels te beschadigen, want anders komen er nog meer onderstammen te groeien!
Door wildopslag regelmatig te verwijderen voorkomt men een groeiverzwakking. Het tijdig verwijderen van wildopslag voorkomt ook de uitbreiding van sommige plagen & schimmelziekten.

Knip de ongewenste scheuten en twijgen voldoende diep weg, zodat hergroei voorkomen wordt.
Wildopslag kan je best zo diep mogelijk wegnemen door het met de handen weg te trekken of af te scheuren.

Indien het geënte ras afgestorven is, dan kan u een stevige (verticaal groeiende) scheut van de onderstam behouden om opnieuw te oculeren in augustus.
U kunt ook de wilde scheuten van de onderstam met een stuk wortel tijdens een regenachtige dag verplanten. Snoei na het planten die onderstam terug tot ca 10 (15) cm boven de grond om de verdamping (en verwelking) te voorkomen. Goed aandrukken en nog even aangieten. Dergelijke onderstammen kan u in augustus oculeren met een ander fruitras.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM WILDOPSLAG EN ONDERSTAMMEN:
Fruitonderstammen vermeerderen kan u zelf ook!
Geoculeerde onderstammen afknippen.
Onderstamsoorten en te vermeerderen fruitsoorten
Verwantschap en familie bij het enten. Fruitonderstammen en te enten fruitsoorten
Vroeger vruchten met de juiste onderstam.
Wildopslag bij fruitbomen wegnemen!

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: wildopslag, wildopslag verwijderen, wild verwijderen, wilde scheuten, onderstam scheuten, wild onderstam, onderstamsoorten