Bacterieziekte op steenfruit.

Gomvorming op een tak na aantasting van bacteriebrand.

Bacteriebrand of Pseudomonas syringae pv. syringae, Pseudomonas syringae pv. mors-prunorum
Vooral de Prunus-soorten (pruimen, kersen, ...), maar ook andere planten zoals Magnolia, Cotoneaster, Hydrangea, Skimmia en Cornus kunnen aangetast worden.
INFECTIE:
Infectie in april-mei; infecteert zelden sekundair. Regenperiode tijdens de bladval en/of lentevorst bevorderd een infectie.
Bij kersenbomen gaat deze ziekte indringen via de bladlidtekens, die bij de bladval ontstaan. Bij de kwetspruimen zijn vooral wonden van de wintersnoei een ingangspoort van deze ziekte.
SYMPTOMEN:
Na de infectie in de herfst ontstaan er op de takken en stamschors ingezonken zwartrode vruchtlichamen die rijpen in april/mei, waarna er een gomvorming ontstaat. Bij een grote staminfectie sterft de boom volledig af. De bacterie sterft einde mei/begin juni in het hout af en is daar dan niet meer aantoonbaar. Vanaf einde mei kunnen bladinfecties met hagelschotgelijkende symptomen ontstaan.
Van alle steenfruitsoorten zijn vooral de kersen, kwetspruimen, myrobolaan (kerspruim) en de onderstam 'Fereley' heel vatbaar.
PREVENTIE:
- Voorkom ongunstige gronden: vorstkom, harde grondlagen, steenas, ...
- De boomsnoei moet direct na de oogst gebeuren en niet in de winter. De wonden genezen in de winter moeilijk.
- Tijdens de bladval kan er met schimmelwerende producten (fungiciden) behandeld worden.
Lees meer over " Ziekten en plagen op fruitbomen en kleinfruit".
Steenfruitsoorten zijn o.a. kersen, pruimen, abrikozen, perzik, amandel en nectarine.
Lees meer over de teelt van de verschillende steenfruitsoorten.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEENFRUITBOMEN:
Bacterieziekte op steenfruit (gomvorming).
Bloesem- en taksterfte (Monilia) bij kersen en pruimen.
Boorgaten bij steenfruitbomen van de ongelijke houtkever.
Plantenziekten en plagen bij steenfruit (Prunus-soorten).
Schade van de pruimenmot kan u nu beperken met de zgn. "seksferomonen"!
Snoeikalender van fruitsoorten.
Vruchtrot bij pruimen en kersen voorkomen.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Boorgaten bij steenfruitbomen door de ongelijke houtkever (Xyleborus dispar)

Boorgaatje van de ongelijke houtkever (Borkenkever).

Larve en volwassen kever van de ongelijke houtkever.

Ongelijke houtkever (Xyleborus dispar). (FR: Xylébore disparate, EN: European shot hole borer, DE: Ungleicher Holzbohrer)
De ongelijke houtkever is polyfaag en kan zowel pitfruitbomen (appel, peer, kwee) als steenfruitbomen aantasten. Bij het steenfruit worden vooral kwetspruimen, abrikozen en kersen het meest aangetast. Daarnaast worden ook tamme kastanje, platanen, Ginkgo, Gleditsia en Magnolia soms aangetast. Ook op de boomkwekerij worden de bomen soms al aangetast.
De donkerbruine tot zwarte glanzende kever behoort tot de groep van Borkenkevers. De mannelijke kever is ca 1,5 tot 2 mm, de vrouwelijke kever is 3 tot 3,5 mm lang. De kevers overwinteren in de oude gang in het hout. Bij een luchttemperatuur vanaf ca 18°C (april) zwermen de vrouwelijke kevers uit en boren zich in het hout van de meest verzwakte bomen (Soms worden ook andere bomen aangetast). In de boorgangen worden de eitjes afgezet. De larven leven van mycelium van de Ambrosia-schimmel die zich in de boorgangen ontwikkelt. Ze zijn ca 3 mm lang, witachtig en pootloos. In de broedgang gaan ze later verpoppen. Vanaf september vindt men in de boorgangen de nieuwe kevergeneratie. Na de bevruchting sterven de mannelijke kevers in het hout af en de vrouwelijke kevers verlaten in het voorjaar de oude boorgang en zoeken een nieuwe broedplaats op.
Bestrijding:
Een scheikundige bestrijding van de kever is tengevolge van de levenswijze bijna niet mogelijk. Sterk aangetaste bomen zullen gemarkeerd worden en in de winter gerooid en verbrand worden. (De kever overwintert immers in de boorgangen).
Op gevoelige plaatsen is er de mogelijkheid van de kevers te vangen met alcoholvallen. (Ca 8 vallen per ha). Deze vallen worden aan de rand van de aanplanting gehangen, zodat het aantal kevers gereduceerd wordt. Hang de alcoholvallen NIET in het midden van een aangetaste aanplanting en ook niet in een aanplanting waar geen ongelijke houtkever aanwezig is. De vrouwelijke kevers worden immers van een afstand tot ca 100 m ver gelokt naar de val. Alcoholvallen zijn in de handel te bekomen en als lokstof gebruikt men ethylalcohol in een verhouding van 1 deel ethylalcohol en 1 deel water. Bij hogere temperatuur vervluchtigd de vloeistof snel, zodat 2 tot 3 maal per week de vloeistof moet aangevuld worden. De vrouwelijke kevers worden door de vloeistof aangetrokken en kleven vast aan de rode lijmplaat.
Meer lezen over de ongelijke houtkever.
Op Prunus-soorten kunnen ook nog andere ziekten en plagen voorkomen.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Bodembedekking van vroegbloeiend steenfruit wegnemen!

Tot de groep van steenfruitbomen (= Prunus-soorten) behoren de zoete kers, zure kers (krieken), pruim, perzik, nectarine, amandel en abrikozen. Het zaad is omgeven door een harde steen, vandaar de naam steenfruit.
Meer lezen over de verschillende steenfruitsoorten (Prunus soorten).

Een typisch kenmerk van steenfruitbomen is dat ze vroeg in de lente al bloeien, waarbij de bloemen kunnen bevriezen. Op 19 maart 2012 waren de eerste bloemen van de Japanse pruimen al geopend in Oost-Vlaanderen.
De boomspiegel van fruitbomen moet tijdens de bloei vrij van begroeiing en mulch blijven.
Een zwarte (onkruidvrije), gesloten en vochtige grond kan 's nachts tot 3°C warmte uitstralen.
Als het maar licht vriest (vb. -2°C.), is die warmte uitstraling van de grond voldoende om geen vorstschade te hebben aan de bloemen.
Ligt er bijvoorbeeld hakselhout of strooisel onder de bomen dan kan bij een vorst van -2°C de meeste geopende bloemen bevriezen.
Verwijder daarom alle afdekmiddelen tot na de bloei.
Na de bloei mag de boomspiegel opnieuw afgedekt worden.
Meer lezen over het voorkomen van lentenachtvorstschade aan fruitbloesems.
NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM LENTENACHTVORST:
Schade van lentenachtvorst voorkomen bij vroegbloeiende fruitsoorten!
Bloei verlaten en minder schade van lentenachtvorst aan vroegbloeiende fruitbomen.
Bodembedekking bij vroegbloeiende steenfruitbomen wegnemen.
Onkruid bestrijden is lentenachtvorstschade voorkomen.
Verlaten van de bloei.
Meer lezen over de verzorging van fruitbomen in de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Amandelbomen bloeien zeer mooi en passen in de fruit- en siertuin!

Het is een zeer opvallende en mooie winter- of voorjaarsbloeier voor begin maart. Bij een lange winter kan de bloei ook later gebeuren.

De amandel Prunus dulcis 'Robijn' is een gezond groeiende amandelboom, die weinig vatbaar is voor de krulziekte.
Bloei: roze bloemen in maart. Meestal zelfbestuivend. Amandelbomen kunnen ook perzikbomen bestuiven.
Standplaats: zonnige, tamelijk droge, doorlatende en beschutte standplaats. Voorkeur voor neutrale tot licht alkalische grond.
Vruchten: lekkere en voedzame amandelnoten in september
Boomkenmerken: Gezonde boom met een groeihoogte van ongeveer 3 m. Geschikt voor laagstam en halfstam. 'Robijn' is weinig vatbaar voor de krulziekte. Bladeren, bloemen en takken gelijken op deze van een perzikboom.

Eet twee of drie amandelnoten per dag als preventie tegen sommige soorten van kanker en om een mooie, soepele huid te behouden.

Bij het planten in februari wordt soms aangeraden de lange twijgen op 1/3 snoeien. Hierdoor zou de hergroei beter verlopen.
Meer lezen over het planten en snoeien van amandelbomen (Prunus dulcis).
Sommige amandelbomen zijn net zoals perzik- en nectarinebomen vatbaar voor de krulziekte. In een latere blog leest u daar meer over.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Indeling van de fruitgewassen.

Voor het enten op onderstammen is het belangrijk de indeling in plantenfamilies (= botanische indeling) te kennen.
Sommige ziekten en plagen gaan ook gemakkelijk over op nauw verwante plantensoorten.
Voor de vruchtafwisseling kan u best rekening houden met de plantenfamilie.

De meest gebruikte indeling van de (inheemse)fruitgewassen gaat als volgt:
- Pitvruchten of pitfruit: appel, peer, kwee en mispel.
- Steenvruchten of steenfruit (Prunus-soorten): pruim, kwets, kers, mirabel (kroosjes), perzik en abrikoos
- Besvruchten: rode bes, witte bes, zwarte bes, blauwe bes, bosbes, kruisbes en druif.
- Nootvruchten: walnoot, hazelnoot en amandelnoot
- Schijnvruchten of verzamelvruchten: framboos, braam, taybes, Japanse wijnbes, moerbei en aardbei

Dikwijls spreekt men ook van houtig kleinfruit: trosbessen (witte, rode, zwarte), kruisbessen, blauwe bes, framboos, braam.

Soms gebruikt men een botanische indeling van de fruitgewassen. Volgt men deze botanische indeling dan horen de meeste fruitgewassen tot de familie van de Rozen (Rosaceae): pitvruchten (Malus, Pyrus Cydonia, Mespilus); steenvruchten (geslacht Prunus); schijnvruchten (geslacht Rubus en Fragaria).
De andere fruitgewassen horen tot verschillende andere plantenfamilies:
- Betulaceae - berkenfamilie: Corylus avellana- hazelaar
- Fagaceae - napjesdragers: Castanea sativa - tamme kastanje
- Juglandaceae - walnootfamilie: Juglans regia - okkernoot, walnoot
- Grossulariaceae - Bessenfamilie: Ribes rubrum - aalbes, kruisbes
- Vitaceae - wijnstokfamilie/ druivenfamilie: Vitis vinifera - druif
- Moraceae - Moerbeifamilie: Ficus carica (vijg) en Morus nigra (moerbei)

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM OCULEREN, CHIPBUDDEN EN ENTEN OP ONDERSTAMMEN:
Betere bestuiving door het oculeren (duo-boom, trio-boom).
Enthout of griffelhout knippen en koel bewaren.
Fruitbomen omenten met de kroongriffel.
Fruitsoorten te snoeien in januari (snoeikalender).
Geoculeerde onderstammen afknippen in maart.
Kiwi's enten is niet moeilijk.
Onderstammen voorbereiden op het oculeren.
Onderstamsoorten en te vermeerderen fruitsoorten.
Onderstammen zelf vermeerderen.
Oculeren, oogenten, chipbudding, enten en onderstamsoorten.
Perzikbomen vermeerderen door zaaien en oculeren.
Plakenten of copuleren van onderstammen.
Steenfruitbomen vermeerderen.
Tips voor het oculeren.
Verwantschap en plantenfamilie bij het enten.
Vroeger en meer vruchten met de juiste onderstam.
Winterentingen van onderstammen binnen toepassen.
Lees meer over verwantschap van fruitsoorten en plantenfamilie i.v.m. het enten.
Lees meer over de taxonomische indeling van de fruitsoorten in het plantenrijk.
Lees meer over de oorsprong en betekenis/verklaring van Latijnse plantennamen "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".
Groente- en Fruit Encyclopedie met snoeiinformatie van fruitbomen, druiven, noten en kleinfruit.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Plantenziekten op steenfruitbomen.

Foto 01: Prunus cerasus 'Kelleriis' - Zure kers, morel

Foto 02: Monilia laxa - bloesemmonilia bij zure kersen.

Goede groeiomstandigheden voorkomen veel problemen. Een slechte standplaats (te natte grond, slechte grondstructuur, concurrerende begroeiing, ...), een verkeerde rassenkeuze of verkeerde snoei kan sommige ziekten en plagen bevorderen. Snoei NIET in de winter aan uw steenfruitbomen!
Schimmelziekten die kunnen voorkomen:
- Bacterieziekte
- Loodglansschimmel
- Hagelschotziekte
- Bloesemmonilia (Monilia laxa)
- Krulziekte (Enkel op sommige perzik-, nectarine- en amandelbomen)
Plagen die soms voorkomen:
- Vruchten aangetaste door de pruimenmade en/of pruimenzaagwesp.
- Bladluizen
Onvruchtbare bomen. Bomen die geen vruchten geven kan verschillende oorzaken hebben:
- Sterk groeiende onderstammen (hoogstam) geven dikwijls pas na 10 jaar vruchten.
- Sterk groeiende rassen van pruimen zoals Reine Claude d'Oullins en Reine Claude Conducta geven laat en wisselvallig vruchten.
- De meeste rassen hebben stuifmeel van een ander gelijkbloeiend ras nodig. (Zie vorig blogbericht)
- Bomen in een vorstzak (laaggelegen perceel) geplant, waardoor de bloemen sneller afvriezen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEENFRUIT:
Steenvruchten of steenfruitbomen voor de tuin.
Bacterieziekte op steenfruitbomen.
Bodembedekking bij vroegbloeiend steenfruit heeft invloed op de lentenachtvorst.
Bestuiving bij steenfruitbomen is belangrijk.
Steenfruitbomen zelf vermeerderen.
Plantenziekten en plagen bij steenfruitbomen.
Sleedoorn (Prunus spinosa), een laatrijpende steenfruitsoort.
Snoeien van pruimenbomen van april tot september.
Verwantschap en familie bij het enten van steenfruitsoorten.
Snoeikalender voor alle fruitsoorten.
Rassenkeuze, planten, snoeien en verzorgen van steenfruit (Prunus-soorten).
Ziekten en plagen bij alle fruitsoorten.

Een goede oogst én rendement begint met een goede investering in informatie. Uitvoerige informatie over de rassenkeuze, teelt en verzorging van steenfruit kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie"(Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je NU in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Steenfruit in de fruittuin en bestuiving.

Foto 01: Prunus avium - zoete kers

Foto 02: Prunus cerasus 'Noordkriek' - Zure kersen, kriekenboom

Foto 03: Prunus domestica 'Altesse Simple'-type - Blauwe kwetspruim

Foto 04: Prunus salicina 'June Blood' (syn. Kaapse) - Japanse pruim

Foto 05: Prunus armeniaca - abrikoos

Foto 06: Prunus persica - perzikvrucht

Foto 07: Prunus spinosa - sleedoorn, zwarte doorn
De eerste winterprik lijkt voorlopig voorbij te zijn, waardoor er opnieuw plannen om te planten kunnen gemaakt worden. Misschien eens overwegen om enkele steenfruitbomen te planten in uw tuin?
Steenfruit zijn alle vruchten die een pit met een harde schaal bevatten, zoals bij kersen, pruimen, abrikozen, amandel, nectarine, perzik en sleedoorn.
Een steenvrucht is een vlezige vrucht met een wand welke bestaat uit twee lagen, nl. een buitenste vlezige en een binnenste steenharde laag die het zaad omsluit.
Het eerste deel van de plantennaam is hier telkens Prunus.
Alle Prunus-soorten behoren tot de rozenfamilie (Rosaceae) en tot de onderfamilie steenfruitsoorten (Prunoideae).
Het zijn meestal bladverliezende, houtachtige bomen die zeer winterhard zijn. Ze bloeien meestal vroeger dan het pitfruit en zijn hierdoor gevoeliger voor schade aan de bloemen, waardoor een misoogst kan ontstaan.
Steenfruit kan u beter NIET snoeien in de winterperiode. Als snoeien toch echt nodig is, dan worden de grote wonden ingesmeerd met een wondhelend product dat schimmelinfectie kan voorkomen.
De meeste steenfruitsoorten verdragen geen natte gronden en verkiezen een zonnige standplaats zodat ze na regen snel kunnen opdrogen.
Meer lezen over de verschillende steenfruitsoorten, rassenkeuze en snoeitips (zoete en zure kersen, pruimen, abrikozen, amandel, nectarine, perzik en sleedoorn).

Meer lezen over de bestuiving van pruimen - Prunus domestica. Bestuivingstabel pruimenbomen en mirabelpruimen.

Meer lezen over de bestuiving van zoete kersen - Prunus avium (bestuivingstabel kersenbomen).

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEENFRUIT:
Steenvruchten of steenfruitbomen voor de tuin.
Bacterieziekte op steenfruitbomen.
Bodembedekking bij vroegbloeiend steenfruit heeft invloed op de lentenachtvorst.
Bestuiving bij steenfruitbomen is belangrijk.
Steenfruitbomen zelf vermeerderen.
Plantenziekten en plagen bij steenfruitbomen.
Sleedoorn (Prunus spinosa), een laatrijpende steenfruitsoort.
Snoeien van pruimenbomen van april tot september.
Verwantschap en familie bij het enten van steenfruitsoorten.
Snoeikalender voor alle fruitsoorten.
Optimale plantafstand voor appel- en perenbomen.
Vruchtrot - Monilia voorkomen.
Veredelen (enten, oculeren, chipbudden) van de steenfruitsoorten. Entcombinaties voor steenfruit.
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van alle fruitsoorten. (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Steenfruitbomen vermeerderen (Prunus-soorten) door stekken en enten.

Het vermeerderen van planten en fruitsoorten door middel van stekken heeft als voordeel dat alle eigenschappen van de moederplant behouden blijven. Bij het zaaien van die planten gaan die typische kenmerken meestal verloren.
Stekken is een methode van vegetatief of ongeslachtelijk vermeerderen.
Andere methoden van ongeslachtelijk vermeerderen zijn: enten, oculeren, scheuren en afleggen.
De onderstammen van pruimen en kersen worden meestal gestekt ofwel vermeerderd door afleggen.
Sommige fruitboomonderstammen worden vermeerderd door winterstekken om later geënt te worden met een bepaalde fruitcultivar.
Meer lezen over houtige planten vermeerderen door stekken.
Afleggen is een methode van vegetatieve vermeerdering, waarbij een tak zo in de grond gebogen wordt, dat zijn top weer boven de grond uitkomt. Het afleggen kan o.a. kers- en pruimonderstammen gedaan worden.
Meer lezen over fruitonderstammen vermeerderen door afleggen en marcotteren.
Op de onderstammen zal men een jaar later een ent of een oculatie van een bepaald ras plaatsen.
Voor beginners is het oculeren en de gewone plakgriffel het gemakkelijkste aan te leren.
Het oculeren wordt meestal in augustus gedaan, op onderstammen die goed groeien.
Winterentingen worden meestal in de maanden januari, februari en maart op losse onderstammen toegepast die nadien ingekuild of geplant worden. Het enthout voor deze entingen wordt in december of januari verzameld.
Meer lezen over vermeerderen door enten/griffelen.
Kent u alle steenfruitsoorten?
Denksportoefening: Kruiswoordraadsel over diverse steenfruitsoorten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen?
Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Zure kersen of kriekenbomen planten (Prunus cerasus).

Zure kersen of kriekenbomen (Prunus cerasus) behoren tot de groep steenfruit in de Rosaceae en passen ook goed in kleine tuinen. Zure kersen/ kriekenbomen kan u alleen planten, ze zijn immers zelfbestuivend!
Zure kersen/ morellen/ kriekenbomen -Prunus cerasus - zijn bij biologische fruittelers en fruit-liefhebbers zeer gemakkelijk te kweken op een beperkte plaats. Deze fruitbomen/ fruitstruiken blijven relatief klein. Kruisbestuiving is niet nodig, zodat één enkele fruitboom reeds zeer productief kan zijn.
Het beste planttijdstip is van oktober tot maart. De meest optimale boomgroei krijg je door te planten tussen oktober en december. Indien het na een vorstperiode opnieuw zachter weer is dan kan u terug bomen planten.
Kies bij voorkeur bomen die weinig vastbaar zijn voor bloesemmonilia en zorg dat de boom na regen snel kan opdrogen.
Meer lezen over het planten van zure kersen/ kriekenbomen (Prunus cerasus), bloei en bestuiving.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ZURE KERSEN:
Bacterieziekte op steenfruit (gomvorming).
Bloesem- en taksterfte (Monilia) bij zure kersen.
Plukken van zure kersen of krieken.
Snoeien van zure kersenbomen in juli.
Vruchtrot bij kersen.
Zure kersenbomen of kriekenbomen planten.
Zure kersenbomen of kriekenbomen zijn zelfbestuivend.
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van zure kersen.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Steenfruitbomen planten in de tuin (Vruchtbomen van steenfruit).

Steenfruit is de verzamelnaam van alle vruchten waarvan het zaad in een hard omhulsel zit: de steen.
Vruchtbomen van steenfruit zijn abrikozen, amandel, kersen, nectarine, perzik, pruimen en sleedoorn.
De Prunussoorten behoren allen tot de familie Rosaceae. Ze worden tot de groep "Steenfruit" of "vruchtbomen van steenfruit" gerekend.
Vruchtbomen van steenfruit zijn zeer winterhard en geven enkele jaren na het planten reeds een eerste oogst.

Bijna alle steenfruitsoorten worden normaal geënt op (zwakgroeiende) onderstammen. Enkel perzikbomen (Prunus persica) worden soms ook met goed resultaat gezaaid.
Zie "Perzikbomen & nectarine vermeerderen door zaaien en oculeren".

Krulziekte op de bladeren van perzik- en nectarinebomen is het belangrijkste probleem. Vooral de witvlezige perzikrassen zijn minder vatbaar voor de krulziekteschimmel.
http://www.houtwal.be/vakartikels/steenfruit/steenfruit_prunus_index.htm
Meer lezen over het planten van steenfruitbomen.

Behalve voor het enten of veredelen is de kennis van de plantengroep (steenfruit) ook belangrijk voor te weten ivm gevoeligheid voor insectenplagen, schimmelziekten, snoeiperiode, ...
De meeste steenfruitsoorten zijn gevoelig voor bloesemmonilia en de loodglansschimmel.
Een overzicht van de verschillende steenfruitsoorten.

Een minder bekende steenvrucht is de Cornus mas (= gele kornoelje, eetbare kornoelje), maar deze wordt meestal bij de groep "houtig kleinfruit" gerekend.
De Prunus dulcis (= amandel), wordt ook bij de groep verzamelvruchten/raapvruchten gerekend.
Meer lezen over de betekenis en oorsprong van plantennamen in het tuin- en plantenboek "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".
Andere groepen van eetbare gewassen zijn pitfruitbomen, houtig kleinfruit, warmteminnend of uitheems fruit en de verzamel- of raapvruchten.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEENFRUIT:
Steenvruchten of steenfruitbomen voor de tuin.
Bacterieziekte op steenfruitbomen.
Bodembedekking bij vroegbloeiend steenfruit heeft invloed op de lentenachtvorst.
Bestuiving bij steenfruitbomen is belangrijk.
Steenfruitbomen zelf vermeerderen.
Plantenziekten en plagen bij steenfruitbomen.
Sleedoorn (Prunus spinosa), een laatrijpende steenfruitsoort.
Snoeien van pruimenbomen van april tot september.
Verwantschap en familie bij het enten van steenfruitsoorten.
Snoeikalender voor alle fruitsoorten.
Groente- en Fruit Encyclopedie met teeltinformatie van alle fruitsoorten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Bacterieziekte op steenfruit. (Gomvorming).

Gomvorming op een tak na aantasting van bacteriebrand.

Bacteriebrand of Pseudomonas syringae pv. syringae, Pseudomonas syringae pv. mors-prunorum
Vooral de Prunus-soorten (pruimen, kersen, ...), maar ook andere planten zoals Magnolia, Cotoneaster, Hydrangea, Skimmia en Cornus kunnen aangetast worden.
INFECTIE:
Infectie in april-mei; infecteert zelden sekundair. Regenperiode tijdens de bladval en/of lentevorst bevorderd een infectie.
Bij kersenbomen gaat deze ziekte via de bladlidtekens, die bij de bladval ontstaan indringen. Bij de kwetspruimen zijn vooral wonden van de wintersnoei een ingangspoort van deze ziekte.
SYMPTOMEN:
Na de infectie in de herfst ontstaan er op de takken en stamschors ingezonken zwartrode vruchtlichamen die rijpen in april/mei, waarna er een gomvorming ontstaat. Bij een grote staminfectie sterft de boom volledig af. De bacterie sterft einde mei/begin juni in het hout af en is daar dan niet meer aantoonbaar. Vanaf einde mei kunnen bladinfecties met hagelschotgelijkende symptomen ontstaan.
Van alle steenfruitsoorten zijn vooral de kersen, kwetspruimen, myrobolaan (kerspruim) en de onderstam 'Fereley' heel vatbaar.
PREVENTIE:
- Voorkom ongunstige gronden: vorstkom, harde grondlagen, steenas, ...
- De boomsnoei moet direct na de oogst gebeuren en niet in de winter. De wonden genezen in de winter moeilijk.
- Tijdens de bladval kan er met schimmelwerende producten (fungiciden) behandeld worden.
Lees meer over " Ziekten en plagen op fruitbomen en kleinfruit".
Steenfruitsoorten zijn o.a. kersen, pruimen, abrikozen, perzik, amandel en nectarine.
Lees meer over de teelt van de verschillende steenfruitsoorten.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Boorgaten bij steenfruitbomen door de ongelijke houtkever (Xyleborus dispar)

Boorgaatje van de ongelijke houtkever (Borkenkever).

Larve en volwassen kever van de ongelijke houtkever.

Ongelijke houtkever (Xyleborus dispar). (FR: Xylébore disparate, EN: European shot hole borer, DE: Ungleicher Holzbohrer)
De ongelijke houtkever is polyfaag en kan zowel pitfruitbomen (appel, peer, kwee) als steenfruitbomen aantasten. Bij het steenfruit worden vooral kwetspruimen, abrikozen en kersen het meest aangetast. Daarnaast worden ook tamme kastanje, platanen, Ginkgo, Gleditsia en Magnolia soms aangetast. Ook op de boomkwekerij worden de bomen soms al aangetast.
De donkerbruine tot zwarte glanzende kever behoort tot de groep van Borkenkevers. De mannelijke kever is ca 1,5 tot 2 mm, de vrouwelijke kever is 3 tot 3,5 mm lang. De kevers overwinteren in de oude gang in het hout. Bij een luchttemperatuur vanaf ca 18°C (april) zwermen de vrouwelijke kevers uit en boren zich in het hout van de meest verzwakte bomen (Soms worden ook andere bomen aangetast). In de boorgangen worden de eitjes afgezet. De larven leven van mycelium van de Ambrosia-schimmel die zich in de boorgangen ontwikkelt. Ze zijn ca 3 mm lang, witachtig en pootloos. In de broedgang gaan ze later verpoppen. Vanaf september vindt men in de boorgangen de nieuwe kevergeneratie. Na de bevruchting sterven de mannelijke kevers in het hout af en de vrouwelijke kevers verlaten in het voorjaar de oude boorgang en zoeken een nieuwe broedplaats op.
Bestrijding:
Een scheikundige bestrijding van de kever is tengevolge van de levenswijze bijna niet mogelijk. Sterk aangetaste bomen zullen gemarkeerd worden en in de winter gerooid en verbrand worden. (De kever overwintert immers in de boorgangen).
Op gevoelige plaatsen is er de mogelijkheid van de kevers te vangen met alcoholvallen. (Ca 8 vallen per ha). Deze vallen worden aan de rand van de aanplanting gehangen, zodat het aantal kevers gereduceerd wordt. Hang de alcoholvallen NIET in het midden van een aangetaste aanplanting en ook niet in een aanplanting waar geen ongelijke houtkever aanwezig is. De vrouwelijke kevers worden immers van een afstand tot ca 100 m ver gelokt naar de val. Alcoholvallen zijn in de handel te bekomen en als lokstof gebruikt men ethylalcohol in een verhouding van 1 deel ethylalcohol en 1 deel water. Bij hogere temperatuur vervluchtigd de vloeistof snel, zodat 2 tot 3 maal per week de vloeistof moet aangevuld worden. De vrouwelijke kevers worden door de vloeistof aangetrokken en kleven vast aan de rode lijmplaat.
Meer lezen over de ongelijke houtkever.
Op Prunus-soorten kunnen ook nog andere ziekten en plagen voorkomen.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Bodembedekking van vroegbloeiend steenfruit wegnemen!

Tot de groep van steenfruitbomen (= Prunus-soorten) behoren de zoete kers, zure kers (krieken), pruim, perzik, nectarine, amandel en abrikozen. Het zaad is omgeven door een harde steen, vandaar de naam steenfruit.
Meer lezen over de verschillende steenfruitsoorten (Prunus soorten).

Een typisch kenmerk van steenfruitbomen is dat ze vroeg in de lente al bloeien, waarbij de bloemen kunnen bevriezen. Op 16 maart 2011 waren de eerste bloemen van de Japanse pruimen al geopend in Oost-Vlaanderen. De nectarines bloeien reeds vanaf 22 maart 2011.
De boomspiegel van fruitbomen moet tijdens de bloei vrij van begroeiing en mulch blijven.
Een zwarte (onkruidvrije), gesloten en vochtige grond kan 's nachts tot 3°C warmte uitstralen.
Als het maar licht vriest (vb. -2°C.), is die warmte uitstraling van de grond voldoende om geen vorstschade te hebben aan de bloemen.
Ligt er hakselhout of strooisel onder de bomen bij een vorst van -2°C, dan kunnen de meeste geopende bloemen bevriezen.
Verwijder daarom alle afdekmiddelen tot na de bloei.
Na de bloei mag de boomspiegel (= zwart gehouden boomstrook) opnieuw afgedekt worden.
Meer lezen over het voorkomen van lentenachtvorstschade aan fruitbloesems.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen?
Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Amandelbomen bloeien zeer mooi en passen in de fruit- en siertuin!

Het is een zeer opvallende en mooie winter- of voorjaarsbloeier voor begin maart. Bij een lange winter kan de bloei ook later gebeuren.

De amandel Prunus dulcis 'Robijn' is een gezond groeiende amandelboom, die weinig vatbaar is voor de krulziekte.
Bloei: roze bloemen in maart. Meestal zelfbestuivend. Amandelbomen kunnen ook perzikbomen bestuiven.
Standplaats: zonnige, tamelijk droge, doorlatende en beschutte standplaats. Voorkeur voor neutrale tot licht alkalische grond.
Vruchten: lekkere en voedzame amandelnoten in september
Boomkenmerken: Gezonde boom met een groeihoogte van ongeveer 3 m. Geschikt voor laagstam en halfstam. Weinig vatbaar voor de krulziekte. Bladeren, bloemen en takken gelijken op deze van een perzikboom.

Eet twee of drie amandelnoten per dag als preventie tegen sommige soorten van kanker en om een mooie, soepele huid te behouden.

Bij het planten in februari wordt soms aangeraden de lange twijgen op 1/3 snoeien. Hierdoor zou de hergroei beter verlopen.
Meer lezen over het planten en snoeien van amandelbomen (Prunus dulcis).
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Indeling van de fruitgewassen.

De meest gebruikte indeling van de (inheemse)fruitgewassen gaat als volgt:
- Pitvruchten of pitfruit: appel, peer, kwee en mispel.
- Steenvruchten of steenfruit (Prunus-soorten): pruim, kwets, kers, mirabel (kroosjes), perzik en abrikoos
- Besvruchten: rode bes, witte bes, zwarte bes, blauwe bes, bosbes, kruisbes en druif.
- Nootvruchten: walnoot, hazelnoot en amandelnoot
- Schijnvruchten of verzamelvruchten: framboos, braam, taybes, Japanse wijnbes, moerbei en aardbei

Dikwijls spreekt men ook van houtig kleinfruit: trosbessen (witte, rode, zwarte), kruisbessen, blauwe bes, framboos, braam.

Soms gebruikt men een botanische indeling van de fruitgewassen. Volgt men deze botanische indeling dan horen de meeste fruitgewassen tot de familie van de Rozen (Rosaceae): pitvruchten (Malus, Pyrus Cydonia, Mespilus); steenvruchten (geslacht Prunus); schijnvruchten (geslacht Rubus en Fragaria).
De andere fruitgewassen horen tot verschillende andere plantenfamilies:
- Betulaceae - berkenfamilie: Corylus - hazelaar
- Fagaceae - napjesdragers: Castanea - tamme kastanje
- Juglandaceae - walnootfamilie: Juglans - okkernoot, walnoot
- Grossulariaceae - Bessenfamilie: Ribes - aalbes, kruisbes
- Vitaceae - wijnstokfamilie/ druivenfamilie: Vitis - druif
- Moraceae - Moerbeifamilie: Ficus (vijg) en Morus (moerbei)

Lees meer over verwantschap van fruitsoorten en plantenfamilie i.v.m. het enten.
Lees meer over de taxonomische indeling van de fruitsoorten in het plantenrijk.
Lees meer over de oorsprong en betekenis/verklaring van Latijnse plantennamen "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Plantenziekten op steenfruitbomen.

Prunus cerasus 'Kelleriis' - Zure kers, morel


Monilia laxa - bloesemmonilia bij zure kersen.

Goede groeiomstandigheden voorkomen veel problemen! Een slechte standplaats (te natte grond, slechte grondstructuur, concurrerende begroeiing, ...), een verkeerde rassenkeuze of verkeerde snoei kan sommige ziekten en plagen bevorderen. Snoei NIET in de winter aan uw steenfruitbomen!
Schimmelziekten die kunnen voorkomen:
- Bacterieziekte
- Loodglansschimmel
- Hagelschotziekte
- Bloesemmonilia (Monilia laxa)
- Krulziekte (Enkel op sommige perzik-, nectarine- en amandelbomen)

Plagen die soms voorkomen:
- Vruchten aangetaste door de pruimenmade en/of pruimenzaagwesp.
- Bladluizen

Onvruchtbare bomen. Bomen die geen vruchten geven kan verschillende oorzaken hebben:
- Sterk groeiende onderstammen (hoogstam) geven dikwijls pas na 10 jaar vruchten.
- Sterk groeiende rassen van pruimen zoals Reine Claude d'Oullins en Reine Claude Conducta geven laat en wisselvallig vruchten.
- De meeste rassen hebben stuifmeel van een ander gelijkbloeiend ras nodig. (Zie vorig blogbericht)
- Bomen in een vorstzak (laaggelegen perceel) geplant, waardoor de bloemen sneller afvriezen.

Lees meer over de rassenkeuze, planten, snoeien en verzorgen van steenfruit (Prunus-soorten).

Lees meer over ziekten en plagen bij alle fruitsoorten.

Een goede oogst én rendement begint met een goede investering in informatie. Uitvoerige informatie over de rassenkeuze, teelt en verzorging van steenfruit kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie"(Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je NU in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Steenfruit en bestuiving in de fruittuin.

Prunus avium - zoete kers


Prunus cerasus 'Noordkriek' - Zure kersen, kriekenboom


Prunus domestica 'Altesse Simple'-type - Blauwe kwetspruim


Prunus salicina 'June Blood' (syn. Kaapse) - Japanse pruim


Prunus armeniaca - abrikoos


Prunus persica - perzikvrucht


Prunus spinosa - sleedoorn, zwarte doorn
De eerste winterprik lijkt voorlopig voorbij te zijn, waardoor er opnieuw geplant kan worden. Misschien eens overwegen om enkele steenfruitbomen te planten in uw tuin?
Steenfruit zijn alle vruchten die een pit met een harde schaal bevatten, zoals bij kersen, pruimen, abrikozen, amandel, nectarine, perzik en sleedoorn.
Een steenvrucht is een vlezige vrucht met een wand welke bestaat uit twee lagen, nl. een buitenste vlezige en een binnenste steenharde laag die het zaad omsluit.
Het eerste deel van de plantennaam is hier telkens Prunus.
Alle Prunus-soorten behoren tot de rozenfamilie (Rosaceae) en tot de onderfamilie steenfruitsoorten (Prunoideae).
Het zijn meestal bladverliezende, houtachtige bomen die zeer winterhard zijn. Ze bloeien meestal vroeger dan het pitfruit en zijn hierdoor gevoeliger voor schade aan de bloemen, waardoor een misoogst kan ontstaan.
Steenfruit kan u beter NIET snoeien in de winterperiode. Als snoeien toch echt nodig is, dan worden de grote wonden ingesmeerd met een wondhelend product dat schimmelinfectie kan voorkomen.
De meeste steenfruitsoorten verdragen geen natte gronden en verkiezen een zonnige standplaats zodat ze na regen snel kunnen opdrogen.
Meer lezen over de verschillende steenfruitsoorten, rassenkeuze en snoeitips (zoete en zure kersen, pruimen, abrikozen, amandel, nectarine, perzik en sleedoorn).

Meer lezen over de bestuiving van pruimen - Prunus domestica. Bestuivingstabel pruimenbomen en mirabelpruimen.

Meer lezen over de bestuiving van zoete kersen - Prunus avium (bestuivingstabel kersenbomen).

Uitvoerige informatie over de rassenkeuze, bestuivingstabellen, teelt en verzorging van steenfruit kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Steenfruit vermeerderen (Prunus-soorten) door stekken en enten.

Het vermeerderen van planten en fruitsoorten door middel van stekken heeft als voordeel dat alle eigenschappen van de moederplant behouden blijven. Bij het zaaien van die planten gaan die typische kenmerken meestal verloren.
Stekken is een methode van vegetatief of ongeslachtelijk vermeerderen.
Andere methoden van ongeslachtelijk vermeerderen zijn: enten, oculeren, scheuren en afleggen.
De onderstammen van pruimen en kersen worden meestal gestekt ofwel vermeerderd door afleggen.
Sommige fruitboomonderstammen worden vermeerderd door winterstekken om later geënt te worden met een bepaalde fruitcultivar.
Meer lezen over houtige planten vermeerderen door stekken.
Afleggen is een methode van vegetatieve vermeerdering, waarbij een tak zo in de grond gebogen wordt, dat zijn top weer boven de grond uitkomt. Het afleggen kan o.a. kers- en pruimonderstammen gedaan worden.
Meer lezen over fruitonderstammen vermeerderen door afleggen.
Op de onderstammen zal men een jaar later een ent of een oculatie van een bepaald ras plaatsen.
Voor beginners is het oculeren en de gewone plakgriffel het gemakkelijkste aan te leren.
Het oculeren wordt meestal in augustus gedaan, op onderstammen die goed groeien.
Winterentingen worden meestal in de maanden januari, februari en maart op losse onderstammen toegepast die nadien ingekuild of geplant worden. Het enthout voor deze entingen wordt in december of januari verzameld.
Meer lezen over planten vermeerderen door enten/griffelen.
Kent u alle steenfruitsoorten?
Kruiswoordraadsel over diverse steenfruitsoorten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Zure kersen of kriekenbomen planten (Prunus cerasus).

Zure kersen of kriekenbomen (Prunus cerasus) behoren tot de groep steenfruit in de Rosaceae en passen ook goed in kleine tuinen. Zure kersen/ kriekenbomen kan u alleen planten, ze zijn immers zelfbestuivend!
Zure kersen/ morellen/ kriekenbomen -Prunus cerasus - zijn bij biologische fruittelers en fruit-liefhebbers zeer gemakkelijk te kweken op een beperkte plaats. Deze fruitbomen/ fruitstruiken blijven relatief klein. Kruisbestuiving is niet nodig, zodat één enkele fruitboom reeds zeer productief kan zijn.
Zure kersen (morellen) kunnen ook in de schaduw of halfschaduw groeien. Met een standplaats in de zon zijn de vruchten wel zoeter.
Voor verwerking is een wat zuurdere smaak geen probleem.

Het beste planttijdstip is van oktober tot maart. De meest optimale boomgroei krijg je door te planten tussen oktober en december. Indien het na een vorstperiode opnieuw zachter weer is dan kan u terug bomen planten.
Kies bij voorkeur bomen die weinig vastbaar zijn voor bloesemmonilia en zorg dat de boom na regen snel kan opdrogen.
Meer lezen over het planten van zure kersen/ kriekenbomen (Prunus cerasus), bloei en bestuiving.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Steenfruitbomen planten in de tuin.

Steenfruit is de verzamelnaam van alle vruchten waarvan het zaad in een hard omhulsel zit: de steen. Voorbeelden van steenfruit zijn pruimen en kersen.
De Prunussoorten behoren allen tot de familie Rosaceae. Ze worden tot de groep "Steenfruit" gerekend. Ze zijn zeer winterhard en geven enkele jaren na het planten reeds een eerste oogst.
Bijna alle steenfruitsoorten worden normaal geënt op zwakgroeiende onderstammen. Enkel perzikbomen (Prunus persica) worden soms ook met goed resultaat gezaaid. Zie "Perzikbomen & nectarine vermeerderen door zaaien en oculeren". Krulziekte op de bladeren van perzik- en nectarinebomen is het belangrijkste probleem. Vooral de witvlezige perzikrassen zijn minder vatbaar voor de krulziekteschimmel.
Meer lezen over het planten van steenfruit (Prunus soorten).
Behalve voor het enten of veredelen is de kennis van de plantengroep (steenfruit) ook belangrijk voor te weten ivm gevoeligheid voor schimmelziekten, snoeiperiode, ...
De meeste steenfruitsoorten zijn gevoelig voor bloesemmonilia en de loodglansschimmel.
Een overzicht van de verschillende steenfruitsoorten.
Meer lezen over de betekenis en oorsprong van plantennamen in het tuin- en plantenboek "ABC van het plantenlatijn. Betekenis van botanische namen".
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.