Inheems- en uitheems fruit

Teelt, snoei en verzorging van fruitbomen, druiven, kleinfruit, noten en bijzondere fruitsoorten. Bijzondere tomaten.

maandag 11 november 2019

Plukken van mispels en mispelrecepten.

Na een lichte vorst worden de harde mispels zacht en lekker om te eten.
Door de nachtvorst vallen de mispels gemakkelijk af, zodat het nuttig kan zijn van ze vandaag te plukken!
Mispels zijn te verwerken tot jam, confituur, kroketten, puree en er is ook mispelwijn van te maken.



Mispelbomen en mispelstruiken zijn zeer gemakkelijke en decoratieve fruitbomen.
De wetenschappelijke naam is Mespilus germanica en ze behoren tot de groep pitfruit van de plantenfamilie Rosaceae (= Rozenfamilie).

BOOMKENMERKEN
Mispelbomen zijn nauw verwant aan perenbomen, kwee, lijsterbes en meidoorn.
Als onderstam wordt meestal kwee en meidoorn gebruikt, maar de voorkeur gaat naar een kweeonderstam. De vruchten zijn het lekkerste als de mispelboom op een kwee-onderstam staat!
Deze bijzonder decoratieve vruchtbomen (pitvruchten) verdienen ook een plaatsje in de siertuin!
De meeste mispelrassen zijn weinig vatbaar voor ziekten en plagen.
De opvallende witte bloemen verschijnen in mei en zijn weinig nachtvorstgevoelig.
Mispelbomen zijn zelfbestuivend en zijn meestal weinig vatbaar voor ziekten en plagen.
Enkel als de grond te nat is zijn er groeiproblemen.
Op sommige grondsoorten kan er in de zomer kaliumgebrek voorkomen. (Vooral op zandgrond).

PLANTTIPS.
Mispelbomen kan je planten op vochtige, matig voedselrijke grond in loofbossen, aan bosranden en in houtwallen.
Als decoratieve solitair past de mispelboom ook in een middelgrote en grote siertuin.
Op zandgrond en zandleemgronden kan je best bomen geënt op de onderstam kwee aanplanten. Ook bomen op meidoornonderstam zijn te gebruiken. De lekkerste vruchten bekom je van mispelbomen op een kwee-onderstam.
Op leemgrond en kleigrond kan je best bomen geënt op perenzaailingen gebruiken.
Laat geen onderbegroeiing toe bij mispelbomen. De beste groei bekom je op een zwart gehouden boomstrook.
Op zandgrond komt gemakkelijk kaliumgebrek (randjesziekte) voor.

OOGST.
Het verzamelen van de mispelvruchten kan eind oktober of begin november gebeuren. De vruchtgrootte is afhankelijk van het ras.
Bij voorkeur moet het al enkele nachten licht gevroren hebben, dan worden de vruchten gemakkelijker zacht (= eetrijp).
Wacht niet met plukken tot de meeste vruchten op de grond gevallen zijn. Valfruit beschimmelt gemakkelijk en die vruchten zijn niet eetbaar!
Sommige jaren is de bloei van mispelbomen later (2015) en dan is de pluk in het najaar ook later.
De lekkerste vruchten bekom je van bomen geënt op kwee en/of op perenzaailingen.
Bewaar de iets onrijp geoogste mispels op een koele plaats, met de bovenzijde (kelkblaadjes) naar beneden gericht.

GEBRUIK VAN DE VRUCHTEN.
De zachte mispels zijn rijk aan mineralen, tannine (looizuur) en voedingsvezels.
De opvallende mispelvruchten zijn bijzonder geschikt voor bloemsierkunst en voor het verwerken tot jam, confituur en gelei. Zie weblinks recepten voor mispelgelei, marmelade en opleggen op alcohol. Mispelrecepten (mispeljam, confituur, marmelade) en planttips voor mispelbomen - Mespilus germanica.
Op een frisse bewaarplaats zijn de vruchten meerdere maanden te bewaren.
Vruchten die van de grond verzameld werden zijn meestal geïnfecteerd met schimmels, waardoor de vruchten niet meer geschikt zijn voor verse consumptie.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM MISPELBOMEN - MESPILUS GERMANICA:
Mispelbomen planten in een houtwal of snoepbos.
Mispelrecepten (mispeljam, confituur, marmelade) en planttips voor mispelbomen - Mespilus germanica.
Mispelrecepten op vtm-TV: mispelkroketten, mispelpuree, mispel met appel en speculoos (Filmpjes).
Oude of vergeten fruitsoorten planten in de tuin.
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van mispelbomen (Mespilus germanica).

Eén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: Mespilus germanica, mispel, mispel recepten, mispelaar, recepten mispel, recepten mispels, confituur mispels, mispel confituur, mispel gelei, gelei mispel, jam mispels, mispel jam, mispeljam

vrijdag 8 november 2019

Kom Noten kraken (3de tentoonstelling en proeverij van noten)

Breng in het weekend van 9 en 10 november 2019 (vanaf 10u) een bezoek aan de tentoonstelling & proefdagen "Kom Noten Kraken".
Je kan er zeer verschillende rassen van okkernoten/walnoten, hazelnoten en tamme kastanje zien, proeven en beoordelen.
Zowel beroepsmensen als liefhebbers zijn welkom!

Welke informatie wordt er aangeboden?
1. Zeer veel (80) verschillende rassen van walnoten/okkernoten, hazelnoten en tamme kastanjes. Een aantal kan je zelf ook proeven en beoordelen.
2. Laat uw eigen noten keuren. Interessante kwaliteitskenmerken: noten die lekker smaken, vroeg en hoog productief, gezonde groei, opvallend van grootte of vorm, lang bewaarbaar en goed kraakbaar. Breng een staal mee en laat dit beoordelen.
3. Heb je vragen over de teelt en problemen (ziekten en plagen)? Men probeert hierop een antwoord te geven.
4. Een overzicht van verwerkingsmogelijkheden, de voedings- en de gezondheidsaspecten van noten.
5. Invloed van notenbomen op de plaatselijke biodiversiteit en de bodem.
6. Een overzicht en toelichting van plantmateriaal. Walnoot- en hazelnotenbomen zijn te koop. Je kan ook vernemen waar je een eigen interessante notenselectie kan laten kweken.
7. Eric Van der Plas stelt zijn nieuwe walnotenrassen voor, waaronder 'Komeet', 'Traveller', 'Broco' en 'Rode Motte'.
8. Een infostand over laat uitlopende walnotenrassen. Gezonde rassen die laat bloeien en hierdoor ongevoelig zijn voor lentenachtvorst.
9. Wedstrijd voor de grootste en zwaarste walnoot. Voor de zwaarste hazelnoot moet je 10 stuks meebrengen. Afsluiting op zondag om 15u. De prijs is een kleine walnoot- of hazelnootplant op naam in pot.
10. Verschillende typen van notenkrakers.
-
Organisatie: NWG, NNV en Groendekor. https://www.groendekor.be/activiteiten/53/notenweekend
Waar: Tuincentrum Groendekor, Bergensesteenweg 408, B-1600 Sint-Pieters-Leeuw, nabij Brussel.
Wanneer: zaterdag 9 november 2019 van 10 tot 17u30. Zondag 10 november 2019 van 10 tot 15u.
Toegang en parking: gratis

Vlierstruiken snoeien en vermeerderen door stekken.

Te slecht weer om buiten te werken? Dan kan je nu nuttig binnenwerk doen door stekken te maken van vlierstruiken!
In de maanden september en oktober werden er op vele plaatsen zwarte vlierbessen geplukt. Deze zwarte, vitaminerijke bessen zijn afkomstig van de gewone Europese vlier (= Sambucus nigra).
Het kan interessant zijn om vlierstruiken zelf te vermeerderen of om goede (aangekochte) vlierrassen aan te planten.
Aanbevolen vlierrassen zijn deze met een hoog kleurstofgehalte zoals o.a. 'Skondol', 'Samye', 'Sampo', 'Mammut' en 'Haschberg'.
Het ras 'Haidegg 25' heeft een opvallend hoog suikergehalte en is bijzonder geschikt voor wijnbereiding.
Foto 01: rijpe bessen van de inheemse zwarte vlier - Sambucus nigra (Europese vlier)
Foto 02: herfststekken van vlier
Een moestuinperceel van pastinaak, schorseneren, witloofwortels en wortels kan je afbakenen met vlierstekken om woelmuizen op afstand te houden. (Plantafstand 15-20 cm)
Foto 03: uitplanten van de stekken.
Foto 04: gewortelde stek

SNOEITIJD.
Vlierstruiken en vlierbomen kunnen gesnoeid worden vanaf november tot maart.
Snoei bij droog weer zodat de snoeiwonden snel opdrogen.
De dikste (stevige) vliertakken zijn geschikt om gesteltakken van perenbomen uit te buigen.
De dunnere takken kan je gebruiken om busseltjes van te maken, waarin volgend voorjaar oorwormen kunnen nestelen.
Meer snoei- en planttips van de gewone Europese vlier - Sambucus nigra.

SNOEIEN.
Probeer ongeveer 6 tot 8 stevige laagstaande éénjarige twijgen te behouden. Meerjarige takken verjongen door terug te snoeien.
Snoei de zwakke (korte) twijgen terug tot twee paar knoppen zodat er opnieuw sterke twijgen ontstaan.

Stevige, rechte takken kan je gebruiken om gesteltakken van jonge perenbomen uit te buigen.
Bij elkaar gebonden vliertakken (ca 30 cm lang) zijn aantrekkelijk voor sommige nuttige insecten.

VERMEERDEREN VAN DE INHEEMSE VLIER - SAMBUCUS NIGRA.
Vlierstruiken of vlierbomen zijn te vermeerderen door zaaien, winterstekken/houtstekken, zomerstekken, wortelstekken en afleggen of marcotteren.
Bij het zaaien gaan de typische kenmerken (besgrootte, bessenkleur, rijptijd, ...) verloren, zodat het vermeerderen door stekken de voorkeur heeft.
1) Houtstekken.
Herfststekken van sterke eenjarige twijgen die tijdens de maanden november-december gemaakt werden kunnen direct uitgeplant worden in volle grond.
De houtige herfststekken kunnen ook in plastiekfolie gewikkeld worden en in een koelcel (of een andere koele, donkere plaats) bewaard worden tot het voorjaar.

Winterstekken of houtstekken in rusttoestand met twee of meer internodiën kunnen genomen worden van sterkgroeiende, dikke eenjarige twijgen. (De steklengte is 18 tot 25 cm)
Deze stekken kunnen in de vroege lente (maart) gemaakt worden en direct uitgeplant worden in volle grond.
De houtstekken worden zodanig in de grond geplaatst dat enkel de bovenste paar knoppen boven de grondoppervlakte komen.
De voedselrijke grond waarop wordt uitgeplant moet humusrijk, voldoende luchtig en onkruidvrij zijn.

2) Zomerstekken van vlier.
Kruidachtige (zomer)stekken kan je nemen in de maanden juni of juli.
Gebruik hiervoor kruidachtige, half afgerijpte kopscheuten. De steklengte is ca 5 tot 8 (10) cm.
Plaats deze kruidachtige stekken (met bladeren) in lichtvochtige zaai- en stekgrond en druk de stekgrond rond de stekken licht aan.
Zorg voor een hoge luchtvochtigheid en bescherm de stekken tegen felle zon.

WOELMUIZEN AFWEREN MET VLIER.
Woelmuizen hebben een hekel aan de vlier.
Stop wat vliertwijgen of fijngemaakte vlierbladeren in de gangen.
Je kan ook een gier maken van vlierbladeren en die gier in de gangen gieten. Deze gierbehandeling moet je enkele keren herhalen.

PLANTEN.
Maak van een jonge vlierstruik een boom door slechts één rechte stam te laten groeien en door de onderste zijtakken te verwijderen.
Vlierbomen kan je planten op een afstand van 3,6 m tussen de rijen en 2 m in de rij. (2 x 3.6 m).

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM VLIER - SAMBUCUS NIGRA:
Fruitsoorten vermeerderen door stekken (index-pagina).
Planten van zwarte vlier in de tuin. Aanbevolen vlierrassen en planttips.
Stekkalender voor alle fruitsoorten.
Weblinks i.v.m. het vermeerderen van planten.
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van zwarte vlier.

Eén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: zwarte vlier, vlierbes, inheemse vlier, Sambucus nigra, elderberry, zwartevlier, zwarte vlierbessen, vlierbessen, Schwarzer Holunder, holunderbeere, elderberry, stekken van vlier

woensdag 6 november 2019

Fruitplanten stekken in november.

Het is nu de beste periode om vijgen en zwarte moerbei te vermeerderen d.m.v. stekken!

Foto 01: Scheutstekken van kiwibessen/kiwiberry (Actinidia arguta).
Foto 02. Stekkalender voor fruitsoorten.
Het vermeerderen van fruitsoorten of onderstammen door stekken doe je zoveel mogelijk in de juiste maand en kan je op zoeken in de "Fruit ABC-Stekkalender". De aanbevolen steklengte is meestal 15 tot 25 (30) cm.
Houtig kleinfruit, druiven en onderstammen kan je eenvoudig vermeerderen door stekken. Ook de meeste sierstruiken kunnen nu gestekt worden.
Scheutstekken of zomerstekken neem je tijdens de groeiperiode en steek je in stekgrond/zaaigrond bij een hoge luchtvochtigheid en optimale temperatuur. (Meestal is er minimum 15°C. nodig.) Als er teveel zonlicht is dan moet je afschermen om verwelking en verbranding te voorkomen.

Winterstekken of houtstekken worden in de rustperiode, zonder bladeren genomen.

TE STEKKEN IN NOVEMBER
- Houtig kleinfruit:
kruisbes/ stekelbes (Ribes uva-crispa), frambozen (Rubus idaeus), blauwe bessen (Vaccinium corymbosum), jostabes (Ribes 'Jostaberry'), trosbessen (Ribes nigrum, Ribes rubrum), zwarte vlier (Sambucus nigra).
- Warmte minnende fruitsoorten:
vijg (Ficus carica), witte- en zwarte moerbei (Morus alba & Morus nigra). Bij voorkeur stekken van meerjarige takken rechtstreeks in potten plaatsen. (De aanbevolen potgrootte is 1 tot 2 liter)
Voor vijgen en moerbeien geeft het stekken in de maand november het beste resultaat. Nadat het gevroren heeft is beworteling moeilijker.

- Onderstammen:
kwee - Cydonia oblonga (peeronderstam voor laagstambomen), kersonderstam 'Colt' (Prunus avium 'Colt'), pruimonderstammen (Prunus domestica), gele alpenbes (Ribes aureum), mirabelpruimen, ...
Probeer van de onderstammen stekken te nemen voor er strenge nachtvorst is geweest.
- Klim- en leiplanten:
Kiwibessen/ kiwiberry (Actinidia arguta), passiebloem (passievrucht), ...
- Fruitsoorten voor de eetbare siertuin: aardbeiboom (Arbutus unedo), Japanse sierkwee/dwergkwee (Chaenomeles japonica), Japanse rozijnenboom (Hovenia dulcis), kweeperen - Cydonia oblonga (fruitsoort), Schaarbeekse Kriek, ...

STEKTIPS.
De aanbevolen steklengte is 15-25 cm. Van vijgen en zwarte moerbei kan je best stekken maken van meerjarige takken.
Sommige fruitsoorten kan je onder glas (kas) stekken, maar de meeste soorten kunnen ook gewoon als winterstek in openlucht ingekuild worden.
Indien je geen kas (serre) hebt dan kan je ook binnenshuis de stekken laten wortelen.
Vorstgevoelige kuipplanten zoals Passiflora (passievrucht) snoei je bij het binnenbrengen en het snoeihout kan je gebruiken als zomerstek.
Meer lezen over het stektijdstip in de stekkalender voor alle fruitsoorten.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEKKEN VAN PLANTEN:
Stekken van blauwe bessen (Vaccinium corymbosum).
Stekken van planten in de fruitstekkalender.
Weblinks i.v.m. het vermeerderen van planten.
Werkwijze bij het stekken van diverse fruitsoorten.

Het is niet altijd eenvoudig om cultuurplanten te vermeerderen door stekken. Soms zijn er andere vermeerderingsmethoden nodig zoals oculeren, enten of afleggen.
Hazelaars, bramen, taybessen, kruisbessen en Japanse wijnbes zijn eenvoudig te vermeerderen door middel van afleggen.

Eén keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: fruit stekkalender, kiwibes stekken, kleinfruit stekken, november stekken, scheutstekken, stekken fruitstruiken, stekken van kiwibes, stekken van kleinfruit, zomerstekken fruit, onderstammen stekken

maandag 4 november 2019

Fruit snoeien in november (fruitbomen en kleinfruitstruiken).


Een deskundige fruitsnoei wordt zoveel mogelijk in de juiste maand toegepast.
Bekijk nu onze handige fruit-snoeikalender; een handig overzicht wanneer wat te snoeien. Eenvoudig op te zoeken in de "Fruit ABC-Snoeikalender".

Een gewone (uitdunnings-)snoei kan je in november doen bij krentenboompjes (Amelanchier lamarckii), kweepeer/kweeappelboom (Cydonia oblonga), vijg (Ficus carcia), passievrucht (Passieflora), braambessen (Rubus fruticosus), frambozen (Rubus idaeus), Japanse wijnbes (Rubus phoenicolasius), taybessen (Rubus 'Tayberry'), zwarte vlier (Sambucus nigra) en kas- of serredruiven (Vitis vinifera).
Steenfruitbomen (Prunus-soorten zoals pruimen- en kersenbomen) en walnotenbomen/okkernoten (Juglans regia) mag je nu NIET meer snoeien! Te laat snoeien van Prunus-soorten geeft meer gevaar op aantasting van schimmelziekten (bacteriekanker, loodglansziekte) en gomvorming.
Het is aan te raden alle verdroogde vruchten (mummies) in de bomen goed te verwijderen, want het zijn een besmettingsbron voor het volgende groeiseizoen.

Snoei altijd op een droge dag zodat de wonden snel opdrogen en genezen. Een wondbehandeling is meestal niet nodig, behalve bij de professionele fruitteelt.

Dode takken bij appel- en perenbomen zijn nu goed zichtbaar en kunnen eerst weggesnoeid worden. Verwijder de witziektetwijgen bij vatbare appelbomen en sierappelbomen, zodat er volgend groeiseizoen minder aantastingen zijn.

Je kan de wintersnoei van uw apppel- en perenbomen nu voorbereiden door 2 of 3 dikke, lichtverstorende takken bovenin de bomen weg te zagen. Zie "lichtvangers in appel- en perenbomen verwijderen".
Bij appelbomen moet je alle kankertakken verwijderen. Bladval komt hier het eerste voor waardoor ze beter herkenbaar zijn.

Bij te sterk groeiende (en onvruchtbare) kersen-, appel- en perenbomen kan je nog steeds wortelsnoei doen of laten doen. Wortelsnoei geeft in november weinig risico en kan gebeuren onder droge omstandigheden of bij lichte vorst. Er worden voor de winter terug nieuwe vezelwortels gemaakt. Zie weblink "wortelsnoei als groeiregeling".

Volg eens een praktische les in het snoeien van fruitbomen en fruitstruiken! Zie agenda in onze GRATIS nieuwsbrief!
Van sommige plantensoorten kan het snoeihout bijgehouden worden om herfststekken te maken. In een volgende blog hierover meer...

VOORKOM LETSELS & ONGEVALLEN. WERK VEILIG BIJ HET SNOEIEN!
- Snoei enkel bij droog weer. Tijdens regenachtig en winderig weer is er meer gevaar op ongevallen en dan genezen de snoeiwonden niet goed.
- Heb je geen ervaring met het snoeien van hoogstam- en halfstamfruitbomen, laat dit werk dan door een professionele vakman/vakvrouw uitvoeren.
- Let op bij het snoeien van op de ladder! Zorg ervoor dat er geen takken op jou of op de ladder kunnen vallen!
- Maak de ladder vast aan de boom zodat ze niet kan wegschuiven tijdens het snoeiwerk. Nog beter is dat je een ladder met "konische puntvoet" gebruikt die vast staat in de grond.
- Laat je bij het werken aan gevaarlijke bomen bijstaan door een 2de persoon die de veiligheid regelmatig controleert.
- Werk met een snoeigordel waaraan je uw snoeigerief kan vastmaken. Gebruik een veiligheidsharnas om in hoogstambomen te werken.
- Zorg ervoor dat tijdens het snoeien geen takken op jou kunnen vallen.
- Gebruik scherp snoeimateriaal en werk rustig.
- Voorkom overbelasting door te lang te snoeien.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM SNOEIEN:
Lichtvangers in appel- en perenbomen NU verwijderen.
Appelbomen: kankerbestrijding bij de snoei van appelbomen (januari)
November fruitsnoei van fruitbomen, druiven en houtig kleinfruit.
Snoeien van frambozen (Rubus idaeus).
Snoeien van zwarte bessen/zwarte trosbes/zwarte aalbes (Ribes nigrum).
Snoeikalender per maand voor fruitsoorten (fruitstruiken, fruitbomen, druiven en kleinfruit).
Wortelsnoei als groeiregeling en om meer vruchten te bekomen (Volledig artikel).

Volg eens een praktische snoeiles om verschillende tips te zien die je gemakkelijk kan onthouden! Data en plaatsen kan je in onze maandelijkse fruitnieuwsbrief vinden. Vooraf inschrijven is meestal nodig.
Een keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Labels: fruitbomen snoeien, fruitbomensnoei, fruitsnoei november, snoeien fruitbomen november, snoeien november, snoeikalender november, snoeien in november, fruit snoeien in november

vrijdag 1 november 2019

Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 1 november: onderwerpen.

KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!
Er is opnieuw een GRATIS Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 6 bladzijden met praktische fruitinformatie beschikbaar. Deze nieuwsbrief (pdf) is ook op smartphone en tablet pc te lezen.

Onderwerpen die in de nieuwsbrief van november besproken worden:
SNOEIEN.
Fruitsoorten die je kan snoeien in november.
Lichtverstorende takken NU wegnemen.

VERMEERDERING.
Te stekken in november.

PLANTEN.
Plantafstanden voor fruitsoorten.
Plantplannen voor kleinfruit?

ONDERHOUD.
Kiwi’s plukken na de eerste vorst.

ALLERLEI.
Kom Noten Kraken op 9 en 10 november 2019 te Sint-Pieters-Leeuw! (Evenement)

AGENDA.
Lessen, workshops, voordrachten/lezingen ivm fruit, fruit tentoonstellingen & proefdagen van appels, peren en noten.
Volg eens een praktische snoeiles of voordracht ivm fruit! Er zijn verschillende snoeicursussen & fruitlessen in Nederland en Vlaanderen. Data en plaatsen staan in onze TuinAgenda.

KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN (Knipsel uit de agenda)

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).

De FruitABC-nieuwsbrief verschijnt één keer per maand.
Maandelijks tips voor de fruittuin in uw mailbox? Schrijf je hier in om één keer per maand de GRATIS Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen.
In de nieuwsbrief van november vind je teelttips, snoeitips en vermeerderingstips voor alle fruitsoorten.

Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter http://twitter.com/gdekinder en/of op Facebook FB Liefhebbers van fruit & fruitteelt
Een keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: kleinfruit, kiwi's, fruittuin, kiwi's plukken, valfruit opruimen, voordracht fruit

maandag 21 oktober 2019

Lijmbanden of rupsenlijm tegen de wintervlinder aanbrengen!

Als de nachttemperatuur rond het vriespunt zakt is het tijd om lijmbanden tegen de wintervlinder om de stam te plaatsen.
De vrouwelijke wintervlinders klimmen vanaf nu in fruitbomen om eitjes te leggen. Breng daarom lijmbanden aan om dit tegen te gaan!

De kleine wintervlinder (Operophtera brumata, familie Spanners) is een nachtvlinder waarvan de spanrupsen in de lente schade kunnen doen aan fruitbomen.
Bij appel-, peren-, pruimen- en kersenbomen kan er in het voorjaar veel vraatschade zijn.
Plantensoorten waarop de kleine wintervlinder vaak voorkomt zijn eiken (Quercus), haagbeuk (Carpinus betulus), wilg (Salix), populier (Populus) en es (Fraxinus). Op nabij groeiende fruitbomen kan er ook vraatschade zijn.

Vretende spanrupsen van de kleine wintervlinder in het voorjaar.

Lijmbanden aangebracht in oktober-november om de vrouwtjes te vangen.

Vogelhuisje voor de koolmees, die veel spanrupsen kan opruimen in het voorjaar.

Natuurlijke vijanden van de wintervlinder zijn o.a. de koolmezen, dwergvleermuizen, scharrelkippen (onder de fruitbomen) en de bonte vliegenvanger.

Tijdens de zomer zit deze motten in popstadium in de grond.
De vleugelloze vrouwtjes van de "kleine wintervlinder" gaan in de periode van de eerste nachtvorsten (oktober-november) langs de boomstam omhoog klimmen en haar eitjes leggen bij de eindknoppen van de takken.

In het voorjaar, zodra de eerste bladeren verschijnen, komen de spanrupsen uit de eieren. De kleine spanrupsen vreten in het voorjaar aan de jonge bladeren en soms ook aan de bloemknoppen.

PREVENTIE:
- Verwijder vooraf alle hoog opgroeiende begroeiing, want langs daar kunnen die insecten ook omhoog kruipen.
- Maak de boomstam onderaan goed proper met een harde (stalen) borstel en wrijf alle loszittende schorsdeeltjes weg. De plaats waar een lijmband of rupsenlijm moet komen zou goed proper moeten zijn.
Maak vervolgens op de boomstam een boomlijmband vast. Door begin oktober lijmbanden (20-25 cm breedte) rond de stam aan te brengen kan je vele vrouwelijke wintervlinders opruimen.
Einde januari verwijder en verbrand je de lijmbanden. Breng de lijmbanden op een hoogte van 1-1,5 meter boven de grond aan (halfstam en hoogstam) en moeten minimaal 20-25 cm breed zijn. Bij laagstambomen worden de lijmbanden net onder de zijtakken vastgemaakt (ca 60 cm boven de grond).
Er bestaat ook rupsenlijm die je kan opwarmen in een warmwaterbad en daarna met een schilderskwast rond de stam kan uitstrijken. Probeer dit werkje op een tamelijk warme dag te doen, dan is deze lijm beter uit te strijken.
Door lijmbanden net onder de onderste gesteltakken vast te maken kan je het opklimmen van de vrouwelijke wintervlinders voorkomen.
Op een milieuvriendelijke manier kan je grote vraatschade in het voorjaar voorkomen.
- Hang begin oktober speciale feromoonvallen (+ lokstof) in uw fruitbomen op om de mannelijke wintervlinders te vangen.
- Plaats nestkasten voor vleermuizen nabij uw fruitaanplanting. Vleermuizen eten zeer veel insecten zoals o.a. wintervlinder, fruitmot (motten), meikevers, muggen, perenbladvlo, wantsen. Vleermuizen doen nooit schade aan fruit. Voor vlaanderen zijn de gewone dwergvleermuis, de rosse vleermuis (of vroegvlieger) en de laatvlieger interessant.
Een vleermuizenkast kan op minstens 3 meter hoogte op een paal, tegen een boom of gevel geplaatst worden. De kasten komen op een zuid-, zuidoost of zuidwest kant. Het materiaal voor een nestkast is bijvoorkeur gemaakt van houtbeton (= mengsel van houtvezel en beton).
In de aanvliegroute (ca 6 m) mogen er geen hindernissen van takken en bomen zijn. Ook mogen er geen lichtbronnen in de nabijheid zijn. De nestkasten worden tenlaatste in maart geplaatst, zodat je nu de tijd hebt om nestkasten te maken of aan te kopen!
Meer info op http://www.vivara.be/ (Geef in het zoekvenster op "vleermuizen"). Infobron maandlbad "Belgische fruitrevue" van oktober 2015 met artikel "Waarom nestkasten voor vleermuizen plaatsen" door Francis Flusu.
TIP.
Probeer eens een voordracht of lezing ivm fruit en/of het herkennen van ziekten en plagen bij te wonen! Data en onderwerpen kan je lezen in onze FruitABC-nieuwsbrief.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM PLANTENZIEKTEN OP DE WINTERVLINDER:
Afgevreten bladeren, bloemen en vruchten door de wintervlinder (mei).
Wintervlinder met spanrupsen die in het voorjaar veel schade kunnen doen aan fruitbomen
Struiken en hagen planten om ziekten en plagen te voorkomen.
Ziekten en plagen op fruitbomen en houtig kleinfruit
Preventie van ziekten en plagen op fruitbomen.
Schuilplaatsen voor oorwormen maken. Natuurlijk bladluizen en andere plagen bestrijden.
Weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.
Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor appelbomen en kleinfruit

REGELMATIG GRATIS TIPS ONTVANGEN?
Eén keer per maand praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Volg de berichten en praktische tips voor de fruittuin op twitter! http://twitter.com/gdekinder
FB groep "liefhebbers van fruit en fruitteelt" met dagelijkse tips.

Labels: wintervlinder, kleine wintervlinder, Operophtera brumata, spanrups, spanners, spanrupsen, biologische bestrijding wintervlinder, lijmbanden, lijmbanden fruitbomen, lijmbanden wintervlinder