Teelt, snoei en verzorging van fruitbomen, druiven, kleinfruit, noten en bijzondere fruitsoorten. Bijzondere tomaten.

dinsdag 17 september 2019

Ziekten en plagen bij druiven (Vitis vinifera cv's).

De belangrijkste problemen die kunnen voorkomen op druiven zijn echte meeldauw, valse meeldauwschimmel, vruchtrot, druivenbladgalmijt, lamsteligheid en bladverkleuringen, ...
Niet alle vernoemde problemen komen voor op druivelaars! De grondvochtigheid, bemesting, standplaats en verzorging hebben een grote invloed op de algemene gezondheid van de planten.
Kies bij het aanplanten voor rassen die weinig vatbaar zijn voor schimmelziekten.
Een zonnige, warme en droge standplaats zorgt dat de druivenplant optimaal kan groeien en minder vatbaar is voor schimmels.

VEEL VOORKOMENDE SCHIMMELZIEKTEN.
Dit jaar (2019) is er bij enkele rassen schade aan bladeren en trossen van de echte meeldauwschimmel. Er is een groot verschil in vatbaarheid tussen verschillende rassen. Regelmatig preventief behandelen met spuitzwavel kan aantasting voorkomen.
Dit jaar (2019) werd voor het eerst de meeldauwtolerante druif 'Kalina' en 'Hecker' ook aangetast door echte meeldauw
Foto 01: echte meeldauw bij 'Hecker'.


Foto 02: vruchtrot bij 'Eugeen'. Een compacte tros met dicht op elkaar zittende bessen zijn meer vatbaar voor vruchtrot!

Plant bij voorkeur ziektetolerante druivenrassen in uw tuin! Niet alle druivenplanten die u kan kopen zijn ziektetolerant.
De belangrijkste schimmelziekten die kunnen voorkomen op de bladeren en bessen zijn echte- en valse meeldauw. Sommige (oudere) rassen van tafeldruiven en wijndruiven zijn erg vatbaar voor echte meeldauw en valse meeldauw.
Oudere druivenplanten in pot die u soms kan kopen zijn meestal erg vatbaar voor schimmels. Ze zijn meestal afkomstig van een oude wijndruivenplantage die gerooid werden.

SPINTMIJTEN.
De druivenbladgalmijt of pokkenmijt kan de bladeren wat ontsieren en de groei iets afremmen, maar die schade is meestal erg beperkt.
In de serre kan er ook bladval zijn tgv aantasting van rode spin.

ONGEWENSTE DIERLIJKE SCHADE.
- Rijpe druivenbessen kunnen aangevreten worden door oorwormen. In beschermende troszakjes kunnen oorwormen zitten die vreten aan de rijpe bessen en zo rotting veroorzaken. Controleer regelmatig de troszakjes om oorwormen en beschadigde & beschimmelde bessen te verwijderen.
- De witte pootloze larve van de taxuskever (gegroefde lapsnuitkever) vreet aan de wortels. Zwarte of bruin-zwarte kevers van ca. 10 mm lengte, vreten aan bladeren en scheuten. Vooral druiven die meerdere jaren in potten, kuipen en bakken staan worden aangetast.
- Soms komen er trosrupsen voor de schil van de bessen beschadigen, waarna rotting volgt. Bij de loshangende trossen is dit geen probleem.

WATEROVERLAST.
- Druiven verdragen beter droogte dan langdurig water aan de wortels. Langdurig natte voeten (= wortels) geeft wortelsterfte, bladvergeling en een slechte groei.
Tijdelijke wateroverlast kan u best zo snel mogelijk oplossen door afwateringsgrachten te maken.
- Veel regen (of te veel water geven) kan een vroegtijdige bladvergeling veroorzaken. Mogelijk is de grond te nat en/of zijn er noodzakelijke voedingsstoffen uitgespoeld. Zie weblink "bladvergeling" en "magnesiumgebrek".
- Als het veel regent dan kunnen bij sommige rassen de rijpe bessen barsten.
Gebarsten bessen gaan schimmelen en bij dicht op elkaar hangende bessen kan een ganse tros vernietigd worden.
Bij druivenrassen die losse trossen vormen is een gebarsten (en beschimmelde) bes geen probleem.
Druivenrassen met losse trossen zijn Birstaler Muscat, Katharina, Lidi, Muscat Bleu, Nelly en Palatina.
Druivenrassen met dicht op elkaar zittende bessen: Eugeen, Esther, Evita, Franziska, Kalina, Hecker en Sophie.

LAMSTELIGHEID.
Bij sommige rassen zijn er verkurkte (droge) steeltjes door lamsteligheid.
Dornfelder heeft in 2015 daar problemen mee. Mogelijk dat de abnormale droge zomer van 2015 mee de oorzaak is.
Ook bij sommige kasdruiven/serredruiven kunnen er problemen zijn met lamsteligheid.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ZIEKTEN EN PLAGEN OP DRUIVEN - VITIS VINIFERA:
Lekkere tafeldruiven in openlucht.
Lamsteligheid en verdroogde bessen.
Magnesiumgebrek (bladvergeling) behandelen.
Valse meeldauw (Peronospora) op druiven (nieuw venster).
Ziekten en plagen (overzichtstabel).
Groente- en Fruit Encyclopedie met info over teelt en verzorging van tafeldruiven en wijndruiven.

Geënte druiven groeien sterker en gezonder zodat ze minder hinder hebben van schimmel- en insectenaantastingen. Geënte druiven geven ook sneller een hoge productie dan de gestekte druivenplanten.
Voor de teelt van wijndruiven worden bijna alleen geënte druivenstokken gebruikt. (Onderstammen 5BB en SO4)

Eén keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: plantenziekten, druiven meeldauw, druiven oogsten, druiven valse meeldauw, druiventrossen oogsten, eetdruiven, tafeldruiven, vitis vinifera, plantenziekten, plantenziekten druiven, Vitis vinifera

woensdag 11 september 2019

Lekkere tafeldruiven in openlucht.

Door de zonnige en droge zomermaanden is de oogst van druiven meestal overvloedig!
Op dit ogenblik (september 2019) zijn de rassen 'Dornfelder', 'Eugeen', 'Hecker', 'Kalina', 'Muskat Bleu', 'Nelly', 'Palatina', 'Boskoops Glory' en 'Zala' rijp.
Nog niet rijp zijn Franciska, Katharina, Mars en Philip.

Foto 1: Vitis vinifera 'Birstaler Muscat'. Een vroegrijpend ras met losse trossen en opvallend weinig pitten.
Foto 2: Vitis vinifera 'Esther'.

Foto 3: Vitis vinifera 'Eugeen'

Foto 4: Vitis vinifera 'Evita'

Foto 5: Vitis vinifera 'Kalina'. Bijzonder zoete druiven.

Foto 6: Vitis vinifera 'Hecker' (is een verbeterde Vroege van der Laan)
Foto 7: Vitis vinifera 'Muscat Bleu'.

Foto 8: Vitis vinifera 'Nelly' (nog niet volledig rijp)
Foto 9: Sovereign Coronation, een blauwe, bijna pitloze druif met opvallend aroma.

Lekkere tafeldruiven in openlucht kweken kan (meestal) zonder bespuitingen en de vers geplukte druiventrossen smaken heerlijk!

PLANTTIPS.
Kies voor het aanplanten druivenrassen die niet of slechts weinig vatbaar voor echte- en valse meeldauw! NOTA: In 2019 is er bij sommige tolerante druivenrassen zoals Kalina en Hecker toch aantasting van meeldauw geweest. Vermoedelijk heeft het extreem warme zomerweer te maken met deze uitzonderlijke aantasting!
Plant steeds op een zonnige, warme standplaats!
Planten in volle grond geeft een betere groei en opbrengst dan planten in potten en bakken.
Vroegrijpende druivenrassen geven een grotere oogstzekerheid dan laatrijpende druiven. De vroegstrijpende druiven voor openlucht zijn Birstaler Muscat en Esther.
Hebt u veel plaats dan kan u vroege, middentijdse en laatrijpende druivenrassen planten.
Sommige van de vermelde tafeldruiven zijn ook te gebruiken voor de wijn- en sapbereiding.

WANNEER TAFELDRUIVEN OOGSTEN?
Rijpe druiven voelen iets mals aan. De schilkleur is donkerblauw, roze of geel (geelgroen).
Druiventrossen worden best eetrijp geoogst. Indien u meerdere rassen van openluchtdruiven hebt dan kan u vanaf 15 augustus en tot einde oktober oogsten.
Overzicht van ziektetolerante tafeldruiven voor openluchtteelt.

OOGSTTIPS VOOR DRUIVEN.
Druiven die eetrijp worden aan de plant, zijn veel lekkerder dan onrijp geoogste druiven die in sommige winkels te bekomen zijn.
Pluk de druiven voorzichtig af, want de bessen worden gemakkelijk gekwetst.
Oogst niet meer dan u kan op krijgen één dag! Onrijp geoogste druiven worden NIET zoeter.
Rijpe druiven smaken zoet en soms aromatisch.

Druiven zijn eetrijp als:
- Het suikergehalte voldoende hoog is. (Bij rijpheid stijgt het suikergehalte)
- Het zuurgehalte voldoende gedaald is. (Bij rijpheid daalt het zuurgehalte)
- De schilkleur blauw, geelwit of roze is geworden (Afhankelijk van het ras)
- Het vruchtvlees voldoende elastisch is geworden.
- De pittenkleur is bruingeel.

BEWARING EN GEBRUIK.
Laat de geoogste druiven niet in de volle zon staan, zo blijven de smaak en het aroma het beste behouden.
Verse druiven zijn bijzonder geschikt voor vers gebruik en voor verwerking tot sap en wijn. Ook verwerking tot jam, confituur, fruitsla en gebak is mogelijk. Overtollige druiven kan je ook inmaken d.m.v. het Weckprincipe in suikersiroop. Wecken is lang uit de mode geweest maar kent toch een zekere revival (omdat geweckte voeding een betere smaak heeft dan diepgevroren en naderhand ontdooide producten. Misschien is wecken ook ecologischer dan diepvriezen...

AANBEVOLEN ZIEKTETOLERANTE DRUIVEN VOOR OPENLUCHTTEELT.
- Birstaler Muscat: geelwit. Matig grote, ronde zoete bessen met erg weinig pitten aan losse trossen. Middenseizoen (begin-midden september)
- Esther: Blauw, bijna pitloos. Matig tot grote knappende bessen. In één tros vind je grote en kleine bessen. Zeer vroeg rijp (midden augustus). De bladeren hebben een mooie rode herfstkleur.
- Eugeen: witgeel. Matig grote bessen. Middenseizoen. Zeer productief.
- Evita: Geel, bijna pitloos. Matig grote bessen met een fijne muskaatsmaak. Middenseizoen (begin/midden sept.)
- Franziska: Geel. Meestal zeer grote, dichte trossen. Middenseizoen (midden -einde sept.)
- Kalina: Roze. Kleine tot matig grote bessen. Tamelijk vroeg rijp (Einde aug.) [In 2019 aangetast door echte meeldauw]
- Hecker: geelwit. Matig grote tot grote bessen. Middenseizoen (rond midden september). Tafel- en wijndruif. [In 2019 aangetast door echte meeldauw]
- Katharina: Roze. Matig tot grote bessen aan losse trossen. Laat rijp (Begin okt.). Rode scheuttoppen.
- Lidi: roodblauw. Matig grote tot grote bessen. Middenseizoen (begin tot midden september). Matig productief.
- Muscat Bleu: Blauw. Matig grote tot grote knappende bessen aan losse trossen; tamelijk grote, soms storende pitten. Met lekkere muskaatsmaak. Tamelijk vroeg rijp (Begin/half sept.)
- Nelly: Blauwroze of roze. Matig grote bessen aan losse trossen. Tamelijk vroeg rijp (Midden sept.)
- Palatina: geel, matig grote bessen met muskaatsmaak. Tamelijk vroeg rijp (Midden sept.)
- Primavera: tamelijk klein. Witte schil. Zeer vroeg rijp. (Begin augustus)
- Reliance: matig grote, aromatische bessen. Met frambozen/aardbeien (foxy) smaak. Roodroze aan de zonnekant. Kleine, maar goed gevulde trossen.
- Sophie: Witgroen. Matig grote tot grote bessen. Tamelijk vroeg rijp (midden sept.)
- Souvereign Coronation: magig grote aromatische blauwe bessen; bijna pitloos. Met foxy smaak. Sterke groei en tamelijk grote trossen.
- Zalagyonge: witgeel. Kleine tot matig grote zoete bessen. Bijna pitloos. Vroeg rijpend ras. (einde augustus).

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM DRUIVEN - VITIS VINIFERA:
Bijzondere druivenrassen.
Druiventrossen rijpen onvoldoende of kleuren niet goed?
Tafeldruiven- & wijndruivenrassen en verzorging (Vitis vinifera).
Teeltwerkzaamheden bij druiven.
Valse meeldauw (Peronospora) op druiven (nieuw venster).
Ziekten en plagen (overzichtstabel).
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van druiven.

Indien je voldoende plaats hebt in uw (zonnige) tuin dan kan je best vroege en middentijdse rassen planten. Kies voor ziektetolerante druivenrassen te planten. De belangrijkste schimmelziekten zijn echte- en valse meeldauw.
Probeer in deze periode diverse druivenrassen te proeven zodat u de juiste rassen kan kiezen om te planten!
Deze avond (do 20 sept. 2018, 19u30) kan je bij Tuinhier Ingelmunster (nabij Roeselare, prov. W.Vl.) een voordracht over druiventeelt (binnen en buiten) volgen. Je kan er ook enkele lekkere buitendruiven proeven!

Eén keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: druiventrossen oogsten, eetdruiven, tafeldruiven, dessert druiven, vitis vinifera, plantenziekten, Vitis vinifera, druiven liefhebbers, druivenrassen, druiven openlucht

dinsdag 10 september 2019

Productieve late pruimenrassen

Op dit moment zijn er nog pruimen te plukken van de rassen Warwickshire Drooper, Saint Catharine en Elena.


'Warwickshire Drooper', een laatrijpende gele pruim die meestal zeer productief is.



'Victoria' (syn. Queen Victoria, Reine Victoria), een zeer productieve koninginnepruim. Bijna jaarlijks verzekerd van aantrekkelijke vruchten!

Zeer laatrijpende blauwe pruimen 'Elena'
Steengoed met steenfruit! Bij sommige fruitliefhebbers valt de oogst van de pruimen tegen terwijl bij op andere plaatsen takken afbraken onder het gewicht van de talrijke vruchten.

Een tegenvallende oogst kan verschillende oorzaken hebben:
- Een laat productief en sterkgroeiend ras aangeplant
- Geen of onvoldoende bestuiving van een ander pruimenras in de omgeving. U kan nu nog een 2de of 3de pruimenras op uw pruimenboom oculeren.
- Slecht weer tijdens de bloei (regen of vorst)
- Te sterke groei door verkeerde snoei of te sterke bemesting
- Veel schade door wespen of vogels
- Veel uitval door "wormpjes" of maden van de pruimenmade en pruimenzaagwesp
- Veel vruchtrot (Moniliaschimmel).
De laatrijpende pruimenrassen 'Victoria' (syn. 'Reine Victoria', 'Queen Victoria') en 'Warwickshire Drooper' rijpen einde augustus - begin september.
Het zijn beide zelfbestuivende pruimenrassen die GEEN extra bestuiver nodig hebben.
Een nadeel van deze rassen is dat deze bomen meestal té productief zijn en veel dunwerk vragen. Ook moeten deze bomen op een zonnige standplaats staan. In Nederland kan de rijping van Warwickshire Drooper mogelijk te laat komen.
'Victoria' is bij de meeste boomkwekers gemakkelijk te bekomen. 'Warwickshire Drooper' is vermoedelijk moeilijk te vinden.
Andere interessante late pruimenrassen zijn o.a. 'Altesse Simple'-typen (Blauwe kwetspruimen zoals o.a. Elena en Hanita) en 'Sainte Catharine' (geel)

Gebruik van de vruchten:
- Mits goed gedund: eetpruimen voor verse consumptie. Ook zeer geschikt om te verwerken tot confituur/ jam.
- Indien niet of onvoldoende gedund: verwerking tot confituur/ jam.
De onrijpe vruchten zijn zeer geschikt om te verwerken tot confituur!
De stenen zitten goed los in de vruchten, waardoor ze gemakkelijk te gebruiken zijn voor confituur (jam) of om in te vriezen.
Kijk uit bij de pluk van pruimen, want de wespen lusten ook wel zoete vruchten! Verwijder ook alle beschadigde en beschimmelde vruchten.

Meer lezen over pruimenrassen, pruimenbomen, snoei, bestuiving en verzorging.
Snoei 'Victoria'-pruimenbomen zo weinig mogelijk en nooit in de winter! De bomen zijn erg gevoelig voor de loodglansschimmel als ze in de winter worden gesnoeid.
Afgebroken takken en steilgroeiende takken of twijgen kunnen best direct na de oogst verwijderd worden.
Meer lezen over het snoeien van fruitbomen en fruitsoorten.

NUTTIGE WEBLINKS IVM PRUIMENBOMEN (Prunus domestica):
Snoeien en uitbuigen van pruimenbomen (volledig artikel)!
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met uitvoerige snoeitips voor pruimenbomen.

Volg de dagelijkse berichten en tips ivm bijzondere tomaten en fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Eén keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de GRATIS Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: late pruimen, laatrijpende pruimen, victoria pruimen, Warwickshire Drooper, laatrijpende kwetspruimen, Prunus domestica

vrijdag 6 september 2019

Doordragende aardbeien nu planten (Fragaria x ananassa cv's)!

Regenachtig weer en vochtige grond is ideaal om aardbeien uit te planten!
Doordragende aardbeien (= dagneutrale aardbeien) dragen meerdere keren per jaar bloemen en vruchten. Mits een goede verzorging kan je van doordragers drie keer oogsten per jaar.
Het tweede jaar na het planten geven aardbeiplanten meer kleine vruchten.

Aardbeien planten op waterdoorlatende zwarte folie voorkomt onkruidgroei en voorkomt bevuiling van de vruchten.


Emmerteelt met doordragende of dagneutrale planten.


Doordragende aardbei 'Mara des Bois' (Mijn persoonlijke favoriet)
KLIK OP DE FOTO'S OM DEZE GROTER TE MAKEN!

Aardbeiplanten mogen niet langer dan twee jaar op hetzelfde perceel staan. Oudere planten geven veel kleine vruchten en worden meer aangetast door schimmels en insecten (o.a. taxuskever).
Doordragende of dagneutrale rassen (o.a. 'Mara des Bois', 'Rapella', 'Selva' en 'Ostara') plant je begin september ofwel in maart en april.
Vroeg planten (juli & augustus) kan in het najaar al een eerste oogst geven.
Bij doordragers die je in het voorjaar plant kan je best de eerste bloemen verwijderen om een goede beworteling te krijgen.

PLANTTIPS.
In de rij mogen ze op 25-35 cm geplant worden.
Tussen de rijen kan je een afstand van 50-60 cm nemen.
Door ruim te planten kunnen de aardbeiplanten na regen sneller opdrogen, zodat ze minder vatbaar worden voor schimmelziekten.
Plant niet te diep. De wortels komen net onder de grondoppervlakte en het hart (groeipunt) moet zeker boven de grond blijven. Druk de grond rond de wortels wat aan zodat de plant vast zit in de grond.

Aardbeien kan je ook planten in emmers. Plant vier tot vijf planten per 10 liter pot. Plaats de planten langs de rand een beetje schuin zodat het hart van de plant naar de buitenzijde gericht is.
Zorg voor een goede ontwatering, want te natte grond geeft wortelschimmels!
Als voorteelt zijn courgettes, sla, zomerprei en struikbonen (stamslabonen) geschikt.

Kenmerken van doordragende aardbeien?
DOORDRAGERS OF DOORDRAGENDE AARDBEIPLANTEN (dagneutrale planten).
Deze geven meerdere keren per jaar bloemen en vruchten.
Planten in september ofwel in het voorjaar (maart).
Bij het planten in het voorjaar kan je best de bloemstengels wegnemen tot 15 mei om een goede hergroei én dikkere vruchten te bekomen.
Vruchten vanaf begin juli tot begin september. (Een latere oogst is ook mogelijk, maar dan zijn de vruchten minder zoet)
Vanaf juli tot half augustus de bloemstengels met nog 2-3 kleine (resterende) vruchtjes wegknippen --> doet nieuwe bloemstengels ontstaan.
Doordragende rassen zijn o.a. Charlotte, Cirafine, Mara des Bois, Portola, Rapella en Selva. (Ostara is ook een doordrager, maar die geeft talrijk kleine en te zachte vruchten. De vruchten van Selva zijn meestal te hard en onvoldoende lekker). Portola is een nieuw ras met talrijke stevige, grote en lekkere vruchten.
Planten die reeds twee jaar in potten en bakken staan kan je in september verpotten in nieuwe potgrond. Controleer de planten op aanwezigheid van taxuskever!

AARDBEIPLANTEN VERMEERDEREN DOOR SCHEUREN.
Indien je geen uitlopers hebt en toch de planten wil verjongen en verplanten dan kan je ze ook scheuren of delen. O.a. 'Mara des Bois' geeft sommige jaren geen uitlopers.
Haal enkele planten uit de grond met zoveel mogelijk wortels. Daarna de plant in verschillende kleine stukken verdelen (= scheuren), waarbij elk stuk nog wortels moet hebben.
Verwijder alle bloemen, vruchten en slechte bladeren en pot de planten afzonderlijk op. Gebruik stekgrond of potgrond met heel weinig meststoffen.
Zet de opgepotte planten in de schaduw en besproei ze dagelijks tot ze niet meer verwelken. Je kan de planten ook afdekken met groeidoek of krantenpapier. Meestal zijn de scheurlingen op 7-10 dagen goed ingeworteld en dan kan je ze terplaatse uitplanten.
Doordragende aardbeien kan je begin/half september en in maart ook nog planten, zonder productieverlies. Bij het planten in maart is een regelmatige watergifte erg belangrijk!

OVERZICHT VAN DE OOGSTTIJD.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUIT- en MOESTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM AARDBEIEN.
Eenmaaldragende aardbeien planten van 1 tot 20 augustus.
Vraatschade van de taxuskever.
10 tips voor een geslaagde aardbeiteelt in de moestuin (GroentenInfo- Luc Dedeene)
Meer teeltinformatie van fruit en bijzondere tomaten kan je lezen op de twitterpagina van Guy De Kinder
Meer lezen over aardbeien in de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder)

Planten in pot giet je voor het planten goed nat of laat je in een waterbad volzuigen. Druk na het planten rond de potkluit de grond aan en geef voldoende water.
Omwille van de slechte vruchtkwaliteit kan ik geen 'Ostara' (doordrager) aanraden. (Erg kleine en te zachte vruchten bij Ostara)

Labels: aardbeien planten, doordragende aardbeien, dagneutrale aardbeien, dagneutrale aardbeien, planten aardbeien, aardbeien in emmers planten, Fragaria x ananassa, Fragaria ananassa

woensdag 4 september 2019

Hazelnoten met wormpjes van de hazelnootboorder?

Het is nu bijna de periode om hazelnoten te verzamelen. Plaatselijk kan er (soms veel) schade voorkomen van de hazelnootboorder.
De hazelnootboorder (hazelnootmade) heeft als wetenschappelijke naam Balaninus nucum, synoniem Curculio nucum.

Foto 01: gezonde hazelnoten.

Foto 02: made van de hazelnootboorder in een aangetaste noot.

Foto 03: gaatjes met een diameter van 2 mm in afgevallen hazelnoten.

ZIEKTEBEELD:
De bruine kever (6-9 mm) zet een eitje af in de jonge hazelnoten (half mei - juni). De witte bruinkoppige larven vreten de vruchten hol (Zie foto 02) . Wormstekige noten vallen vroegtijdig af (Foto 03).
De larven overwinteren twee tot drie jaar in de grond tussen de wortels van de struiken op een diepte van 10-15 cm.
De hazelnootboorder heeft een voorkeur voor de dunschalige rassen van de hazelnoot, dikschalige hazelnoten zijn minder vatbaar.
Een besmetting met de snuitkever kan worden vastgesteld door de typische uitgangen van de hazelnoten, die te herkennen zijn als ronde gaatjes met een diameter van 1,5 tot 2 millimeter.

BESCHADIGINGSPLAATS:
Larven vreten aan de vruchten (nootjes). De kevers vreten aan de bladeren en de bloeiwijze in mei.

TIJDSTIP VAN VEROORZAKEN SCHADE:
Meestal tussen half mei en juni.

VOORKOMEN VAN SCHADE:
De overwintering vindt plaats onder de struiken (in de grond). Verzamel en vernietig de aangetaste (afgevallen) noten.
Laat kippen scharrelen onder de struiken.
Op lange termijn is de schade te beperken door het gebruik van bepaalde soorten van aaltjes/nematoden (Heterorhabditis bacteriophora). Breng de aaltjes in de bodem op het moment dat de larven in hun noot op de grond zijn gevallen (juli).
Minder gevoelige rassen zijn 'Halle'sche Riesen' en 'Merveille de Bollwiller'.
Natuurlijke vijanden zijn spinnen, sluipwespen, spitsmuizen en sommige vogels. (Hang nestkastjes)

GEVOELIGE RASSEN:
Vooral de dunschalige rassen zoals o.a. 'Pearson's Prolific', 'Gunslebert', 'Butler', 'Impératrice Eugénie' en 'Lange Spaanse'.

NOTA.
De fruitmot (appelmade, perenmade) kan ook schade veroorzaken bij noten (hazelaar, walnoten).
Het verschil tussen een aantasting door de fruitmot en van de hazelnootboorder is moeilijk te zien.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM HAZELAARS:
Hazelaar en hazelnoten in diverse wereldtalen.
Hazelnoten of bosnootjes verzamelen (Corylus avellana).
Kruisbestuiving bij het aanplanten van hazelaars geeft meer noten.
Verschillende soorten noten visueel herkennen (denksport).
Ziekten en plagen bij hazelaars & hazelnoten.
Ziekten en plagen bij diverse fruitsoorten.
Meer lezen over hazelnoten (index overzicht noten).
Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor hazelnoten en andere fruitsoorten

Hazelaars zijn normaal grote struiken, maar met een gepaste snoei kan je van een jonge vertakte hazelaar ook een stamboompje maken.

Volg de dagelijkse berichten en tips ivm bijzondere tomaten en fruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Maandelijks praktische fruittips in uw mailbox ontvangen? Schrijf je NU in voor deze Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: hazelnootboorder, hazelnootmade, Balaninus nucum, hazelnoten met boorgaatjes, Corylus avellana, insecten hazelnoten

Fruitsoorten te stekken in september

Uit het snoeihout van sommige fruitsoorten kan je stekken knippen om deze te vermeerderen! Wacht niet te lang met stekken want er is dagelijks minder zonlicht en dan duurt het langer voor je wortels bekomt!

Foto 01: zomerstek van ongestekelde bramen
Het vermeerderen van fruitsoorten of onderstammen door zomerstekken doe je zoveel mogelijk in de juiste maand en kan je opzoeken in de "Fruit ABC-Stekkalender".

De meeste soorten houtig kleinfruit, druiven en onderstammen kan je vermeerderen door stekken. Bramen en kruisbessen zijn het gemakkelijkste om te stekken.

Scheutstekken of zomerstekken worden tijdens de groeiperiode afgenomen en meestal in stekgrond gestoken bij een hoge luchtvochtigheid en optimale temperatuur.

Als er teveel zonlicht is dan moet er afgeschermd worden om verwelking en verbranding te voorkomen.
Regenweer is ideaal om te stekken, maar met zonnig weer is stekken ook mogelijk mits af te schermen met schermdoek, vliesdoek of krantenpapier.
Te stekken in september:
gele kornoelje (Cornus mas), moerbei, passiebloem, driebladige (wilde) citroen, braambes, kruisbes, Japanse wijnbes, taybes, kiwibes (Actinidia arguta) en blauwe bes.
Foto 02: Een stukje van de stekkalender voor fruitsoorten.
Probeer de temperatuur 's nachts hoger dan 10°C te houden, zodat de stekken snel wortelen.

Gestekte fruitboomonderstammen (kwee, pruimonderstammen) kan je nog steeds oculeren of oogenten. Zie weblink "Oculeren van onderstammen".

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEKKEN VAN PLANTEN:
Fruitsoorten te snoeien in september.
Oculeren of oogenten van onderstammen (appel, peer, pruim, kers, perzik).
Planten vermeerderen d.m.v. zomerstekken (basisinformatie).
Stekken van blauwe bessen (Vaccinium corymbosum).
Stekken van bramen (Rubus fruticosus).

Stekken van kiwibessen - kiwiberry (Actinidia arguta).
Stekken van kruisbessen - stekelbessen (Ribes uva-crispa).
Stekken van planten in de fruitstekkalender.
Weblinks i.v.m. het vermeerderen van planten.
Werkwijze bij het stekken van diverse fruitsoorten.

Het is niet altijd eenvoudig om cultuurplanten te vermeerderen door stekken.
Soms zijn er andere vermeerderingsmethoden nodig zoals oculeren, chipbudden, enten of afleggen.

Bramen, taybessen en Japanse wijnbes kan je eenvoudig te vermeerderen door middel van topafleggen. Toppen van scheuten die nu tegen de grond hangen zijn in het voorjaar geworteld.

Maandelijks praktische tips voor de fruittuin ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: druivelaar stekken, fruitsoorten stekken, stekken in september, zomerstek september, planten vermeerderen, stekken september, stekkalender september, fruitsoorten stekken september

maandag 2 september 2019

Fruitplanten te snoeien in september.

Door te snoeien bekom je een boom of struik die jong en groeikrachtig blijft. Fruitbomen en kleinfruitstruiken zijn minder vatbaar voor schimmels als ze regelmatig gesnoeid worden.
Ook zijn de vruchten of bessen groter en gemakkelijker te plukken in een gesnoeide boom of struik!
Door NU te snoeien krijgen de overblijvende twijgen meer licht waardoor er sterkere bloemknoppen ontstaan.
Steenfruitbomen (kers, pruim, perzik en abrikoos) die snoei nodig hebben kan je best NU snoeien! (Uiterlijk tot 15 september). Heb je geen ervaring met het snoeien van fruitbomen volg dan een workshop of praktisch snoeiles. Zie agenda in de maandelijkse nieuwsbrief. (Inschrijven onderaan op deze pagina).

Foto 01: snoeikalender.

Een deskundige fruitsnoei doe je zoveel mogelijk in de juiste maand. Bekijk nu onze handige fruit-snoeikalender; een handig overzicht wanneer wat te snoeien.
Eenvoudig op te zoeken in de snoeikalender.

Zomersnoei zal de groei afremmen (vertragen) en geeft een luchtig gezond groeiend gewas. Zomersnoei is een goede aanvulling van de wintersnoei.

In september kan je nog zomersnoei doen bij druiven (Vitis vinifera) en bramen. Tijdens de zomersnoei kan je jonge scheuten innijpen of intoppen. Luchtig gesnoeide druivenplanten zijn minder vatbaar voor valse meeldauw! (Door te veel zomersnoei kan er meer schade zijn van zonnebrand op de druiven)

Een gewone (uitdunnings-)snoei kan je in september doen bij Prunus-soorten (steenfruit), tamme kastanje (Castanea), walnoten (okkernoten), zomerframbozen en taybessen.
De meeste steenfruitsoorten (Prunus-soorten zoals o.a. pruimenbomen, kersenbomen, perzikbomen en abrikozen) kunnen tot ca midden september nog gesnoeid worden! Zie weblink "Pruimen- en kersenbomen snoeien".

Snoeien van fruitstruiken, fruitbomen, noten en kleinfruit in september.
Sommige fruitsoorten kunnen nu ook gestekt worden. Het snoeihout is hiervoor bruikbaar. Meer hierover in een volgend bericht.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM SNOEIEN:
Onderstammen voorbereiden op het oculeren .
Snoeien van fruitstruiken, fruitbomen, druiven, noten en kleinfruit in augustus.
Snoeikalender voor alle fruitsoorten.
Snoeien van abrikozenbomen (Prunus armeniaca).
Snoeien van perzikbomen (Prunus persica) na de oogst (aug/sept).

Snoeien van pruimenbomen na de oogst (einde augustus/begin september)
Snoeien en leiden van taybessen/tayberry (Rubus 'Tayberry') .
Snoeien van walnoten - okkernotenbomen (Juglans regia) .
Snoeien van zoete kersenbomen (Prunus avium) in augustus.
Snoeien van zure kersen/kriekenbomen (Prunus cerasus) in juli of augustus.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

GRATIS NIEUWSBRIEVEN MET TIPS ONTVANGEN?
Deze blogberichten ELKE DAG in uw mailbox? Schrijf je hier in om GRATIS én DAGELIJKS deze blogberichten met praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox te ontvangen.
Maandelijks per maand tips voor de fruittuin in uw mailbox? Schrijf je hier in om één keer per maand de GRATIS Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen.
Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder
Praktische teelttips voor ALLE fruitsoorten en bijzondere tomaten kan u ook lezen op onze Facebookpagina

Labels: fruit snoeien, fruit-snoeikalender, fruitsnoei, fruitsnoei in september, fruitsnoei september, september snoeien, snoeien in september, snoeien september, snoeikalender september, steenfruit snoeien,

zondag 1 september 2019

Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 1 september: onderwerpen.

KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!
Er is opnieuw een GRATIS Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 7 bladzijden met praktische fruit- en tomateninformatie beschikbaar. Deze nieuwsbrief (pdf) is ook op smartphone en tablet pc te lezen.

Onderwerpen die in de nieuwsbrief van september besproken worden:
SNOEI.
Te snoeien in september
Pruimenbomen na de oogst snoeien.
Walnoten/okkernoten snoeien

VERMEERDERING.
Te stekken in september.
Kruisbessen/stekelbessen stekken.

PLANTEN.
Doordragende aardbeien planten.
Druivenrassen voor openluchtteelt.

ONDERHOUD.
Herfstappels en herfstperen plukken.
Groene tomaten laten narijpen.

ALLERLEI
Pomologische tentoonstelling van appels en peren op Bilzen! Kom jij ook?
Onderwerpen in volgende nieuwsbrief.
Boekentips

AGENDA
Voordrachten en workshops ivm zomersnoei en oculeren.
Volg eens een praktische snoeiles of voordracht voor steenfruitbomen of voordracht! Er zijn verschillende snoeicursussen & fruitlessen in Nederland en Vlaanderen. Data en plaatsen staan in onze TuinAgenda.
KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN (Knipsel uit de agenda)

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).

De FruitABC-nieuwsbrief verschijnt één keer per maand.
Maandelijks tips voor de fruittuin in uw mailbox? Schrijf je hier in om één keer per maand de GRATIS Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen.
In de nieuwsbrief van september vind je teelttips, snoeitips en vermeerderingstips voor alle fruitsoorten.

Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder

labels: appels plukken, peren plukken, appelperen plukken, hazelnoten verzamelen, chipbudden, zwarte tomaten, kruisbessen stekken

maandag 26 augustus 2019

Oogsten van druiventrossen (Vitis vinifera).

In openlucht is dit jaar (2019) de rijping van de druiven ca 5 dagen later dan vorig jaar. De zonnige en droge maanden zomermaanden hebben voor zoete en gezonde druiven gezorgd.

Momenteel zijn 'Birstaler Muscat', 'Esther', 'Kalina' en 'Mars' volledig rijp. De middentijds rijpende rassen (Eugeen, Hecker, Muscat Bleu, Nelly, Palatina) zijn de komende weken rijp.

In de serre/kas zijn 'Muscat d'Alexandrie' en 'Frankenthal' rijp.
Meestal is de oogst van openluchtdruiven vanaf 15 augustus tot einde oktober.
Druiven die volledig eetrijp worden aan de plant zijn lekkerder dan iets onrijp geoogste druiven die in de winkel te bekomen zijn.
'Birstaler Muscat'
'Boskoops Glory' (Gevoelig voor valse meeldauw)
'Dornfelder'

'Esther' een vroege en ziektetolerante druif met grote bessen en stevig vruchtvlees. Laat de rijpe bessen van Esther niet te lang hangen, want bij regen kunnen de bessen van barsten!
'Eugeen'
'Hecker'
'Kalina'
'Mars' (syn. Mars Seedless), pitloze druif.
'Muscat Bleu'
'Nelly'
'Palatina'
'Sovereign Coronation', pitloze druif.
'Zala' (syn. Zalagyonge)

KLIK OP DE FOTO'S OM DEZE GROTER TE MAKEN!
Lekkere tafeldruiven/eetdruiven kun je ook in openlucht kweken! Vers geplukte druiven smaken heerlijk!

KENMERKEN VAN RIJPE DRUIVEN.
- Het suikergehalte is voldoende hoog. (Bij rijpheid stijgt het suikergehalte).
- Het zuurgehalte is voldoende gedaald. (Bij rijpheid daalt het zuurgehalte)
- De schilkleur is donkerblauw, geelwit, geelgroen of roze. (Afhankelijk van het ras)
- Het vruchtvlees is voldoende elastisch is geworden. Rijpe druiven voelen iets mals aan.
- De pittenkleur is bruingeel.
- Rijpe druiven smaken zoet en soms ook aromatisch.

OOGSTTIPS.
Druiventrossen worden best eetrijp geoogst. Na het oogsten worden de bessen NIET zoeter! Onrijp en zuur geoogste druiven worden wel mals maar blijven hun zure smaak behouden.
Oogst niet in de warmste tijd van de dag.
Laat de geoogste druiven niet in de volle zon staan.
Door op 's morgens of 's avonds te oogsten blijven de smaak en het aroma optimaal.
Pluk de druiven voorzichtig af, want de bessen worden gemakkelijk gekwetst. Oogst niet meer dan je kan op krijgen op één dag.

GEBRUIKSTIPS.
De druiven zijn bijzonder geschikt voor vers gebruik en voor verwerking tot sap en wijn.
Ook verwerking tot jam, confituur en gebak is mogelijk.
Een te grote oogst aan rijpe druiven kan je ook in de diepvriezer bewaren.

TAFELDRUIVEN VOOR OPENLUCHTTEELT.
In openlucht zijn de vroegste druivenrassen rijp vanaf begin (half) augustus tot half september.
Er zijn verschillende vroege ziektetolerante druivenrassen voor openluchtteelt (tafeldruiven/eetdruiven):
- 'Birstaler Muscat': Witgroen. matig grote bessen. Tamelijk vroeg rijp. (Einde augustus - begin sept.)
- 'Esther' (syn. 'Koninklijke Esther'): Blauw, bijna pitloos. Matig grote bessen. Zeer vroeg rijp (begin tot midden augustus). Bladeren hebben een mooie rode herfstkleur.
- 'Eugeen': witgeel. Matig grote zoete bessen. Zeer productief. (Midden september).
- 'Evita': Geel, bijna pitloos. Matig grote bessen. Middenseizoen (Midden sept.)
- 'Kalina': Roze. Kleine tot matig grote bessen. Tamelijk vroeg rijp (Einde aug.)
- 'Hecker': Witgroen. matig grote bessen. Tamelijk vroeg rijp. (Begin sept.) (= Een verbeterde, gezondere Vroege van de Laan)
- 'Mars' (syn. Mars Seedless): matig grote blauwrode bessen met opvallend aroma; pitloos. Sterke groeier. (Begin/half sept.)
- 'Muscat Bleu': Blauw. Matig grote bessen. Tamelijk vroeg rijp (Begin sept.)
- 'Primavera': tamelijk klein. Witte schil. Zeer vroeg rijp. (Begin augustus)
- 'Sovereign Coronation': matig grote blauwe bessen met opvallend aroma; pitloos. Sterke groeier. (Half sept.)
- 'Sophie': Witgroen. Matig grote tot grote bessen. Tamelijk vroeg rijp (Begin sept.)
- 'Zalagyonge': Witgeel. Kleine tot matig grote zoete bessen. (Einde augustus)

Kies voor het aanplanten druivenrassen die niet of slechts weinig vatbaar voor echte meeldauw en valse meeldauw! Plant steeds op een zonnige, warme standplaats!
Door het droge en soms extreem warme weer hebben in 2019 de druivenrassen Glenora, Kalina en Hecker op sommige plaatsen een aantasting van echte meeldauw.

Overzicht van ziektetolerante druivenrassen voor openluchtteelt.
Vroegrijpende druivenrassen geven een grotere oogstzekerheid dan laatrijpende druiven. Vogels kiezen eerst de blauwe druiven en daarna de witte druiven.
Heb je veel plaats in uw tuin, dan kan je overwegen van vroege, middentijdse en een laatrijpend druivenras te planten zodat je verzekerd bent van lekkere druiven vanaf augustus tot oktober.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUIT- en MOESTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM DRUIVEN - VITIS VINIFERA:
Druiventroszakjes geven een perfecte bescherming tegen vogelvraat en wespenvraat!
Druiventrossen controleren en opkuisen.
Echte meeldauw of witziekte (Oidium) op druiven voorkomen.
Tafeldruiven- & wijndruivenrassen en verzorging (Vitis vinifera).

Valse meeldauw (Peronospora) op druiven (nieuw venster).
Vroegrijpende tafeldruiven in openlucht telen.
Ziekten en plagen (overzichtstabel).
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorging van druiven.
Vogels, wespen en de Aziatische fruitvlieg kunnen plaatselijk veel schade aanbrengen aan de druiventrossen. Trosnetzakjes geven een goede bescherming.

Op zondag 27 augustus kan je een aantal Oost-Vlaamse wijndomeinen & fruitbedrijven bezoeken. Zelf denk ik het Domein de Roscam te Merelbeke te gaan bezoeken. De eerste wijndruiven worden daar vermoedelijk binnen ongeveer 2 weken geoogst. http://www.lekkeroostvlaams.be/

GRATIS NIEUWSBRIEVEN MET TIPS ONTVANGEN?
Deze blogberichten ELKE DAG in uw mailbox? Schrijf je hier in om DAGELIJKS deze blogberichten met praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox te ontvangen.
Maandelijks praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox? Schrijf je hier in om één keer per maand de Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen.
Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder

labels: tafeldruiven, dessertdruiven, eetdruiven, ziektetolerante druiven, Vitis vinifera, schimmelvrije druiven, ziektetolerante tafeldruiven openlucht, tafel druiven, oogsten druiven, pitloze druiven