Vorstscheuren bij fruitbomen kan je nu voorkomen!

We krijgen in december enkele dagen wintervorst en je kan nu maatregelen nemen om het barsten van de stam te voorkomen. De boomstammen van sommige fruitsoorten zijn meer gevoelig dan andere. De standplaats kan ook invloed hebben op het wel of niet barsten.

• Door een sterke zonnestraling overdag en lage nachttemperaturen (vorst) die erop volgen, kunnen in de stam en dikke boomtakken sterke spanningen voorkomen waardoor ze scheuren (= vorstspleten).
• Vorstscheuren kunnen bij sommige (fruit)boomsoorten ontstaan. Vooral jonge appelbomen, perenbomen, steenfruitsoorten (kersen & pruimen) en walnoten/okkernoten zijn erg gevoelig.
• Fruitbomen op zwakgroeiende onderstammen zijn meer gevoelig.

OORZAKEN.

• Door een plotse en snelle temperatuurdaling, krimpt het spinthout veel sneller dan de binnenste houtdelen.
• Door te grote temperatuurverschillen kan de stam over een bepaalde lengte, vaak met een hevige knal openbarsten. Vorstscheuren kunnen optreden bij zware nachtvorst en zonnig weer overdag.
• Ook 's zomers kunnen sommige boomstammen barsten door extreem zonnig weer.

PREVENTIE.

• De stam en de harttak worden preventief (op voorhand) hiertegen gewit of gekalkt. De witte kleur weerkaatst de winterzon, zodat de temperatuur overal gelijk blijft.
• Een eerste behandeling kan in november gedaan worden. Een herhaling (2de x) kan in februari gedaan worden, omdat er dan veel zon kan zijn overdag.
• Bomen met lichtgekleurde spiralen als wildafweermiddel zijn minder vatbaar.

PRODUCTEN.

• Stamafwitmiddel (= handelsproduct)
• Bomenwitsel (Tree Shield DCM)
• Een ander zelf te maken afwitmiddel bestaat uit gedroogde koemest (125 g) of verse koemest (750 g), leem of klei (250 g), zeewierenkalk (1,25 kg) en water.

GEBRUIK.

• Sommige kenners raden aan om voor het aanbrengen van het afwitmiddel, de schors af te schuren met een harde  borstel. Zo worden de schuilplaatsen voor schadelijke insecten en mijten ook opgeruimd.
  Volgens andere kenners verwijder je door het af schuren de nuttige insecten en mijten.
• Het stamafwitmiddel versterkt de schors en geeft een bescherming tegen zonnebrand & vorstscheuren.
• In februari kan je dit product nog eens aanbrengen.
• Sommige handelsproducten hebben ook wildafwerende eigenschappen, zodat vraatschade voorkomen wordt.
• Tip! Maak na het afwitten van de stam een lijmband tegen de wintervlinder vast aan de boomstam.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM WINTERBESCHERMING:
 Onderhoud fruitsoorten.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.

Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).

Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.
Meer lezen over deze fruitboeken.

Lees meer tips in de fruit-nieuwsbrief die maandelijks via email verzonden wordt naar de abonnees.

GRATIS eéén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

labels: vorstscheuren, vorstspleten, vorschade fruitbomen, bastscheuren, zonnebrand, afwitmiddel vorstscheuren, afwitmiddel zonnebrand, stamafwitmiddel, stam afwitmiddel, Weissanstrich, bomenwitsel

Vorstscheuren bij fruitbomen voorkomen!

Momenteel is er een groot risico op vorstscheuren! Een besneeuwde, bevroren ondergrond met zon is ideaal om vorstscheuren te doen ontstaan!




Vorstscheuren kunnen bij sommige (fruit)boomsoorten ontstaan. Vooral jonge appelbomen, perenbomen (o.a. 'Conference'), steenfruitsoorten (Prunus-soorten) en walnoten/okkernoten zijn erg gevoelig.
OORZAKEN:
- Door een plotse en snelle temperatuurdaling, krimpt het spinthout veel sneller dan de binnenste houtdelen. Een combinatie van strenge nachtvorst, sneeuw en zon is erg gunstig om vorstscheuren te doen ontstaan!!
- Door te grote temperatuurverschillen kan de stam over een bepaalde lengte, vaak met een hevige knal openbarsten. Kan optreden bij zware nachtvorst en zonnig weer overdag.
PREVENTIE:
De stam en de harttak worden preventief (op voorhand) hiertegen gewit of gekalkt. De witte kleur weerkaatst de winterzon, zodat de temperatuur overal gelijk blijft.
Een eerste behandeling kan in oktober-november gedaan worden. Een tweede maal (= herhaling) kan dat werk moet februari gedaan worden, omdat er dan veel zon kan zijn overdag.
PRODUCTEN:
- Stamafwitmiddel (= handelsproduct)
- Een ander zelf te maken afwitmiddel bestaat uit gedroogde koemest (125 g) of verse koemest (750 g), leem of klei (250 g), zeewierenkalk (1,25 kg) en water.

Het is raadzaam, voor het aanbrengen van het afwitmiddel, de schors af te schuren met een harde (stalen) borstel. Zo worden de schuilplaatsen voor insecten en mijten ook opgeruimd. Het stamafwitmiddel versterkt de schors en geeft een bescherming tegen zonnebrand & vorstscheuren.
In februari kan je dit product nog eens aanbrengen.
Sommige handelsproducten hebben ook wildafwerende eigenschappen, zodat vraatschade ook voorkomen wordt.
Meer lezen over vorstscheuren en zonnebrand bij tuintaal & tuinbouwtaal.
Meer lezen over plantzorgen van fruit.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM WINTERBESCHERMING:
Bloei verlaten om minder vorstschade aan de bloemen te hebben (steenfruitbomen).
Fruitbomen beschermen tegen wildvraat.
Kweewortels (= onderstam voor laagstam perenbomen) beschermen tegen de vrieskoude.
Lijmbanden of rupsenlijm aanbrengen tegen de wintervlinder.
Veilig snoeien van fruitbomen en struiken. Snoei niet als het overdag vriest!
Vijgentakken beschermen tegen strenge vorst.
Vorstbescherming bij vorstgevoelige planten aanbrengen.
Vorstscheuren bij bomen kan u nu voorkomen!
Meer lezen over onderhoud van fruitbomen in de "Groente & Fruit Encyclopedie" (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Vorstscheuren bij bomen voorkomen!

Vorstscheuren kunnen bij sommige (fruit)boomsoorten ontstaan. Vooral jonge appelbomen, perenbomen, steenfruitsoorten (Prunus-soorten) en walnoten/okkernoten zijn erg gevoelig.
OORZAKEN:
- Door een plotse en snelle temperatuurdaling, krimpt het spinthout veel sneller dan de binnenste houtdelen.
- Door te grote temperatuurverschillen kan de stam over een bepaalde lengte, vaak met een hevige knal openbarsten. Kan optreden bij zware nachtvorst en zonnig weer overdag.
PREVENTIE:
De stam en de harttak worden preventief (op voorhand) hiertegen gewit of gekalkt. De witte kleur weerkaatst de winterzon, zodat de temperatuur overal gelijk blijft.
Een eerste behandeling kan in oktober-november gedaan worden. Een tweede maal (= herhaling) kan dat werk in februari gedaan worden, omdat er dan veel zon kan zijn overdag.
PRODUCTEN:
- Stamafwitmiddel (= handelsproduct)
- Een ander zelf te maken afwitmiddel bestaat uit gedroogde koemest (125 g) of verse koemest (750 g), leem of klei (250 g), zeewierenkalk (1,25 kg) en water.

Het is raadzaam, voor het aanbrengen van het afwitmiddel, de schors af te schuren met een harde (stalen) borstel. Zo worden de schuilplaatsen voor insecten en mijten ook opgeruimd. Het stamafwitmiddel versterkt de schors en geeft een bescherming tegen zonnebrand & vorstscheuren.
In februari kan je dit product nog eens aanbrengen.
Sommige handelsproducten hebben ook wildafwerende eigenschappen, zodat vraatschade ook voorkomen wordt.

Meer lezen over vorstscheuren en zonnebrand bij tuintaal & tuinbouwtaal.
Meer lezen over plantzorgen van fruit.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM WINTERBESCHERMING:
Vorstscheuren bij bomen kan u nu voorkomen.
Fruitbomen beschermen tegen wildvraat.
Lijmbanden of rupsenlijm aanbrengen tegen de wintervlinder.
Vijgentakken beschermen tegen strenge vorst.
Vorstbescherming bij vorstgevoelige planten aanbrengen.
Wollige appelbloedluis kan overwinteren op wildopslag van appelbomen en sierappels.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Zonnebrand en besverbranding bij druiven (Vitis vinifera)

UITZICHT BESCHADIGING:
De druivenbessen worden bruin en verdrogen. Een aantal bessen per tros worden bruin. (Juli-augustus)
Op de onrijpe bessen ingezonken blauwachtige vlekken. Soms is het bessenvel slechts lichtjes gerimpeld.
OORZAAK:
Wateronttrekking door de zon.
Vooral de witte druivenrassen zijn gevoeliger. O.a. 'Muscat d'Alexandrie', ...
PREVENTIE:
Probeer een te sterke directe zonnestraling op de bessen voorkomen. De serre of kas tijdig afwitten.
Probeer de luchtvochtigheid (RV) niet te hoog houden. 's Morgens tijdig luchten en droogstoken zodat de bessen niet bedauwen. (Het water kan als een lens werken na het bedauwen van de vruchten. Dit veroorzaakt zonnebrand.)
Geef geen water bovenop de plant, maar enkel aan de voet van de plant.
Meer lezen over zonnebrand op druiven.
Soms is er verwarring mogelijk met lamsteligheid.
Meer lezen over lamsteligheid bij druiventrossen.
Meer lezen over zonnebrand, besverbranding en bruine gerimpelde bessen bij druiven.
Soms kunnen er ook andere problemen voorkomen op druiven zoals bladverkleuring, bladval, meeldauw, ...
Meer lezen over plantenziekten en plagen bij druiven (Vitis vinifera).

Ook andere fruitsoorten zijn soms gevoelig voor zonnebrand. Vooral sommige appelrassen kunnen hiermee problemen hebben.
Meer lezen over zonnebrand op appelbomen.
Meer lezen over plantenziekten en plagen op fruit-, groente- en sierplanten.
NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM DRUIVEN:
Bladvergeling of chlorose bij druiven (Vitis vinifera).
Druivenbladgalmijt of pokkenmijt geeft pokachtige bladeren.
Druivenplanten zonder trossen of trossen met weinig bessen.
Druiven-okselscheuten inkorten of verwijderen?
Druiventrossen controleren en opkuisen.
Druiventrossen beschermen tegen vogel- en wespenvraat (trosnetzakjes).
Druivenrassen bij de oogst (Vitis vinifera cv's .
Echte meeldauw (schimmelziekte) - Oidium op druivenbladeren en trossen (bladbovenzijde).
Lamsteligheid en verdroogde bessen.
Lekkere tafeldruiven in openlucht telen.
Pitloze druiven planten in tuin of kas/serre.
Teeltwerkzaamheden bij druiven.
Valse meeldauw (schimmelziekte) - Peronospora viticola op druiven ("natweerschimmel").
Ziekten, plagen en gebrekziekten bij openluchtdruiven.
Ziekten en plagen (overzichtstabel).
Zomersnoei bij druiven geeft grotere bessen.
Zomersnoei bij druiven geeft grotere bessen.
Zonnebrand en besverbranding kan je voorkomen.
Groente- en fruit encyclopedie met info over rassenkeuze, teelt en verzorgingt van druiven..

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Bescherming tegen felle zon aanbrengen?

Na enkele weken regenachtig weer krijgen we nu enkele dagen met zeer zonnig weer. Sommige planten kunnen door dit extreem warm weer schade oplopen!



Zwarte tomatenpot in een witte emmer, gecombineerd met afrikaantjes (Tagetes).

Zonnebrand op vruchten van het tomatenras 'Sugar Baby' (witbruine, ingedroogde vlek aan de vruchtsteel)

Geelbruine vlekken op de bladeren of vruchten die scherp begrensd zijn? Dat kan een gevolg van zonnebrand zijn. Bescherm uw planten tegen te felle zon!
Niet alle planten verdragen even goed de zonnewarmte.
Verdragen zeer goed zonlicht: vijgen, druiven (foto 1), perzik en nectarine
Verdragen matig goed felle zon: tomaten, paprika, aardbeien

Planten die bessen of vruchten dragen zijn ook gevoelig voor zonnebrand: kruisbessen, rode aalbessen, witte trosbessen, ...
Druiven die bijna rijp zijn verdragen ook geen rechtstreeks zon op de bessen. (Zie foto 1).
Planten in zwarte potten nemen veel warmte op, waardoor de wortels aan de buitenkant kunnen verbranden. Door zwarte potten in een witte emmer te plaatsen blijven de wortels gezond. (Zie foto 3)
Bij tomatenplanten die langdurig verwelkt staan kan er "neusrot" ontstaan.
Geef geen water bovenop de bladeren bij felle zon.

Een te droge lucht kan ook de bladeren geel of bruin laten verkleuren. Meestal is er dan een aantasting van spintmijten. Gevoelige planten kunnen enkele keren per dag nat gesproeid worden met water. Spintmijten verdragen niet goed water. Spint-gevoelige planten zijn o.a. augurken, komkommers, struik- en staakbonen, aardbeien en paprika.

Preventie tegen zonnebrand:
- Grasbanen niet kort afmaaien
- Geef voldoende water aan potplanten
- Doe geen zomersnoei als zeer zonnig weer voorspeld wordt.
- Hang een schaduwnet of groeidoek (agryl) voor de rijpe bessen
- Breng een zonnewerend product aan op uw kas of hang een zonnewerend doek aan.
- Doe geen bladeren weg boven de tomatentrossen, want dan kunnen er "groenkragen" ontstaan.
- Bevestig een schaduwdoek langs de zuidgevel van uw kas of serre en voorkom zo een te hoge temperatuur.
- Plaats de zwarte potten op uw terras in een witte emmer
- Plant afhangende bodembedekkers bij uw pot- en kuipplanten, zodat de grond niet te veel kan opwarmen. (vb. Oost-Indische kers)

Meer lezen over ziekten, plagen en beschadigingen op fruitsoorten.

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Vorstscheuren bij bomen voorkomen!

Vorstscheuren kunnen bij sommige (fruit)boomsoorten ontstaan. Vooral jonge appelbomen, perenbomen, steenfruitsoorten (Prunus-soorten) en walnoten/okkernoten zijn erg gevoelig.
Oorzaken:
- Door een plotse en snelle temperatuurdaling, krimpt het spinthout veel sneller dan de binnenste houtdelen.
- Door te grote temperatuurverschillen kan de stam over een bepaalde lengte, vaak met een hevige knal openbarsten. Kan optreden bij zware nachtvorst en zonnig weer overdag.
Preventie:
De stam en de harttak worden preventief (op voorhand) hiertegen gewit of gekalkt. De witte kleur weerkaatst de winterzon, zodat de temperatuur overal gelijk blijft.
Een eerste behandeling kan in oktober-november gedaan worden. Een tweede maal (= herhaling) kan dat werk in februari gedaan worden, omdat er dan veel zon kan zijn overdag.
Producten:
- Stamafwitmiddel (= handelsproduct)
- Een ander zelf te maken afwitmiddel bestaat uit gedroogde koemest (125 g) of verse koemest (750 g), leem of klei (250 g), zeewierenkalk (1,25 kg) en water.

Het is raadzaam, voor het aanbrengen van het afwitmiddel, de schors af te schuren met een harde (stalen) borstel. Zo worden de schuilplaatsen voor insecten en mijten ook opgeruimd. Het stamafwitmiddel versterkt de schors en geeft een bescherming tegen zonnebrand & vorstscheuren.
Sommige handelsproducten hebben ook wildafwerende eigenschappen, zodat vraatschade ook voorkomen wordt.

Bij oudere kiwiplanten kan de bast (schors) loskomen t.g.v. vorstschade.
Men raadt daarom soms aan om in een strenge winter de stam te beschermen met stro, riet of witte doeken.

Meer lezen over het voorkomen van vorstscheuren en vorstspleten bij fruitbomen.
Meer lezen over plantzorgen van fruit.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Zonnebrand en besverbranding bij druiven (Vitis vinifera) .

UITZICHT BESCHADIGING:
De druivenbessen worden bruin en verdrogen. Een aantal bessen per tros worden bruin. (Juli-augustus)
Op de onrijpe bessen ingezonken blauwachtige vlekken. Soms is het bessenvel slechts lichtjes gerimpeld.
OORZAAK:
Wateronttrekking door de zon.
Vooral de witte druivenrassen zijn gevoeliger. O.a. 'Muscat d'Alexandrie', ...
PREVENTIE:
Probeer een te sterke directe zonnestraling op de bessen voorkomen. De serre of kas tijdig afwitten.
Probeer de luchtvochtigheid (RV) niet te hoog houden. 's Morgens tijdig luchten en droogstoken zodat de bessen niet bedauwen. (Het water kan als een lens werken na het bedauwen van de vruchten. Dit veroorzaakt zonnebrand.)
Geef geen water bovenop de plant, maar enkel aan de voet van de plant.
Meer lezen over zonnebrand op druiven.
Soms is er verwarring mogelijk met lamsteligheid.
Meer lezen over lamsteligheid bij druiventrossen.
Meer lezen over zonnebrand, besverbranding en bruine gerimpelde bessen bij druiven.
Soms kunnen er ook andere problemen voorkomen op druiven zoals bladverkleuring, bladval, meeldauw, ...
Meer lezen over plantenziekten en plagen bij druiven (Vitis vinifera).

Ook andere fruitsoorten zijn soms gevoelig voor zonnebrand. Vooral sommige appelrassen kunnen hiermee problemen hebben.
Meer lezen over zonnebrand op appelbomen.
Meer lezen over plantenziekten en plagen op fruit-, groente- en sierplanten.
Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Bescherming tegen felle zon aanbrengen?

Zwarte tomatenpot in een witte emmer, gecombineerd met afrikaantjes (Tagetes)

Geelbruine vlekken op de bladeren of vruchten die scherp begrensd zijn? Dat kan een gevolg van zonnebrand zijn. Bescherm uw planten tegen te felle zon!
Niet alle planten verdragen even goed de zonnewarmte.
Verdragen zeer goed zonlicht: vijgen, druiven (foto 1), perzik en nectarine
Verdragen matig goed felle zon: tomaten, paprika, aardbeien

Planten die bessen of vruchten dragen zijn ook gevoelig voor zonnebrand: kruisbessen, rode aalbessen, witte trosbessen, ...
Druiven die bijna rijp zijn verdragen ook geen rechtstreeks zon op de bessen. (Zie foto 1).
Planten in zwarte potten nemen veel warmte op, waardoor de wortels aan de buitenkant kunnen verbranden. Door zwarte potten in een witte emmer te plaatsen blijven de wortels gezond. (Zie foto 3)
Geef geen water bovenop de bladeren bij felle zon.

Een te droge lucht kan ook de bladeren geel of bruin laten verkleuren. Meestal is er dan een aantasting van spintmijten. Gevoelige planten kunnen enkele keren per dag nat gesproeid worden met water. Spintmijten verdragen niet goed water. Spint-gevoelige planten zijn o.a. augurken, komkommers, struik- en staakbonen, aardbeien en paprika.

Preventie tegen zonnebrand:
- Grasbanen niet kort afmaaien
- Geef voldoende water aan potplanten
- Doe geen zomersnoei als zeer zonnig weer voorspeld wordt.
- Hang een schaduwnet of groeidoek (agryl) voor de rijpe bessen
- Breng een zonnewerend product aan op uw kas of hang een zonnewerend doek aan.
- Doe geen bladeren weg boven de tomatentrossen.
- Plaats de zwarte potten op uw terras in een witte emmer
- Plant afhangende bodembedekkers bij uw pot- en kuipplanten, zodat de grond niet te veel kan opwarmen. (vb. Oost-Indische kers)

Meer lezen over ziekten, plagen en beschadigingen op fruitsoorten.

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.

Twee keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.

Bescherming tegen de felle zon aanbrengen?

Zonnebrandschade op druiven. Er mag geen rechtstreekse zon op de bessen schijnen.


Zonnebrandschade op appel 'Topaz'. (Komt maar zelden voor)


Zwarte tomatenpot in een witte emmer, gecombineerd met afrikaantjes (Tagetes)

Geelbruine vlekken op de bladeren of vruchten die scherp begrensd zijn? Dat kan een gevolg van zonnebrand zijn. Bescherm uw planten tegen te felle zon!
Niet alle planten verdragen even goed de zonnewarmte.
Verdragen zeer goed zonlicht: vijgen, druiven (foto 1), perzik en nectarine
Verdragen matig goed felle zon: tomaten, paprika, aardbeien

Planten die bessen of vruchten dragen zijn ook gevoelig voor zonnebrand: kruisbessen, rode aalbessen, witte trosbessen,
Druiven die bijna rijp zijn verdragen ook geen rechtstreeks zon op de bessen.
Planten in zwarte potten nemen veel warmte op, waardoor de wortels aan de buitenkant kunnen verbranden.
Geef geen water bovenop de bladeren bij felle zon.

Een te droge lucht kan ook de bladeren geel of bruin laten verkleuren. Meestal is er dan een aantasting van spintmijten. Gevoelige planten kunnen enkele keren per dag nat gesproeid worden met water. Spintmijten verdragen niet goed water. Gevoelige planten zijn o.a. augurken, komkommers, struik- en staakbonen, aardbeien en paprika.

Preventie tegen zonnebrand:
- Grasbanen niet kort afmaaien
- Geef voldoende water aan potplanten
- Doe geen zomersnoei als zeer zonnig weer voorspeld wordt.
- Hang een schaduwnet of groeidoek (agryl) voor de rijpe bessen
- Breng een zonnewerend product aan op uw kas of hang een zonnewerend doek aan.
- Doe geen bladeren weg boven de tomatentrossen.
- Plaats de zwarte potten op uw terras in een witte emmer
- Plant afhangende bodembedekkers bij uw pot- en kuipplanten, zodat de grond niet te veel kan opwarmen. (vb. Oost-Indische kers)

Meer lezen over ziekten, plagen en beschadigingen op fruitsoorten.

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.