Veel schade van de appelzaagwesp!

A: volwassen wesp, B: Eitje afgelegd in het vruchtbeginsel (zaagsnede), C: Eitje groeit uit tot larve, D: larve (bastaardrups) komt uit de boorgang en beschadigd nog andere vruchten ("Overloper"), E: Boorgang naar de pitten, F en G: Onder de schil wordt een boorgang gemaakt die later verkurkt


Verkurkte boorgang die later zichtbaar blijft.


Witte kruisval (met lijm) om tijdens de bloei de volwassen zaagwespen te vangen.


Vochtig boorsel naast de boorgang.


Kippen kunnen helpen de schade beperken voor de volgende jaren.

Momenteel is er bij sommige appelbomen (Malus domestica) veel schade van de appelzaagwesp (Hoplocampa testudinea).
De larve overwintert in een cocon in de grond vanaf juli tot einde maart. Tussen half maart en einde april verpopt de larve. Volwassen insecten vanaf half april tot einde mei die eitjes afzetten in de bloemen.
Bij aangetaste vruchten komt er vochtige (plakkerige) pulp naar buiten in juni. Een doorgesneden vrucht vertoont een vuilwitte bastaardrups. De larve verhuist twee tot drie maal naar een onaangetaste vrucht, de zogenaamde "overlopers". De larve heeft een opvallend sterke geur. Uitgeholde vruchten vallen af.
In de zomer of herfst ziet men vruchten met opvallende zaagwesp-ringen.
Sommige jaren kan de schade zo groot zijn, dan er nauwelijks wat overblijft om te oogsten.

Preventie:
- Tijdens de bloei kan men witte kruisvallen met lijm omhoog hangen om de volwassen zaagwesp te lokken. Het resultaat hiervan is wisselvallig tot goed.
- Pluk de eerste aangetaste vruchten (einde mei-begin juni), zo voorkomt u dat de larven andere vruchten aantasten. Geef de vruchten aan de kippen of composteer ze. Verzamel de aangetaste vruchten in een emmer en laat er enkele dagen water in staan.
- Trek natuurlijke vijanden aan zoals mezen en voorzie broedgelegenheid voor vogels: hagen, houtwallen en nestkastjes.
- Laat poppen op de grond uitdrogen. Dat gaat sneller als u regelmatig schoffelt. Ook krielkippen laten scharrelen onder de bomen zou helpen.
Meer lezen over de teelt van appels.
Uitvoerige informatie over het snoei, rassenkeuze, teelt en verzorging van appelbomen kan u vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.

Eerste kruisbessen (stekelbessen) oogsten?

Overzicht rijptijden van vroeg tot zeer laat.


'Risulfa' een zeer vroeg rijpende kruisbes.


'Xenia' kruisbes


'Hinnonmaecki Geel'

'Hinnonmaecki Rood'

De wetenschappelijke naam van kruisbes of stekelbes is Ribes uva-crispa.
De vroegst rijpe kruisbessenrassen zijn 'Risulfa' en 'Xenia'.
'Risulfa' heeft vrij dikke, gele en zoete bessen die snel aanrijpen.
'Xenia' heeft matig grote, roodbruine bessen. De takken hebben opvallend weinig stekels.
'Hinnonmaeki' is iets later rijp. De 'Hinnonmacki Geel' heeft gele gladde bessen die middelgroot zijn. De 'Hinnonmacki Rood' heeft rode, gladde bessen.
Op zandgronden zijn de kruisbessen vroeger oogstbaar dan op zwaardere gronden.
Onrijpe kruisbessen bevatten veel pectine en zijn bijzonder geschikt om te verwerken tot confituur of jam.
Meer lezen over kruisbessen.

Zomersnoei bij druiven.

Zomersnoei is een nuttig werkje bij druiven (Vitis vinifera)
Overtollige scheuten verwijderen geeft grotere en beter gekleurde bessen!
Uit de 2 of 3 ogen/ knoppen, die men tijdens de wintersnoei behield, en eventueel uit de onderogen, lopen dan 3 - 4 druivenscheuten uit.
Daarvan behouden we er normaal slechts één scheut! Het enkel zetten ("op 1 zetten"), zal men zo vroeg mogelijk trachten te doen. Weliswaar kunnen we dit maar doen nadat we nagekeken hebben, welke de beste druivenscheut met de zwaarste druiventros is.
We doen het echter zo vlug mogelijk omdat in het beginstadium deze scheuten zich voeden met het zetmeel en de voedingsstoffen die in het oude hout van het jaar tevoren werden opgeslagen.

In openlucht kan dit werkje rond einde mei of begin juni gebeuren. In de kas (serre) zal dit werk vroeger gebeuren.

Vlak voor de bloei van de druiven snoeien we de scheut in op 4 - 5 (7) bladeren, waardoor de voedingsstoffen beter naar de druiventros kunnen. Hierdoor krijgen we een betere afspening van de trossen.
Meer lezen over de zomersnoei bij druiven.

Tips om water te geven bij droogte

Probeer bij pas geplante fruitbomen en kleinfruit het water geven te beperken tot 1 x per week.
Eén keer hakken is hetzelfde als twee keer gieten: de dag na het water geven de grond oppervlakkig hakken of schoffelen voorkomt dat de grond uitdroogt.
Bedek de boomspiegel of plantspiegel met een flinke mulchlaag om het uitdrogen te voorkomen.
Dagelijks teveel water geven is ook nadelig voor het wortelgestel dat luchtgebrek kan krijgen. Water geven bij droogte is enkel nodig als de planten 's morgens nog slap hangen. Gebruik vooral regenwater om te gieten, want dit geeft geen vlekken op de bladeren.
Maai gazons niet te kort af want dan droogt de grond meer uit.
Kort gemaaid gras naast rijpend kleinfruit (frambozen, blauwe bessen, aardbeien, ...) geeft meer vogelschade aan het fruit.
Planten in pot kunnen in de grond ingegraven worden zodat ze in de grond ook kunnen wortelen en water opnemen.
Meer lezen over tips bij het water geven van fruitsoorten.

Onkruidgroei voorkomen met bodembedekkers.

Ongewenste plantengroei voorkomen en schadelijke parasieten voorkomen met de juiste bodembedekkers. Geschikt als bodembedekker onder fruitbomen o.a. Oost-Indische kers, afrikaantjes, bosaardbeien en goudsbloemen.
De boomspiegel van fruitbomen moet tijdens de bloeiperiode vrij blijven van onkruiden. Na de bloeiperiode kan je de boomstrook laten begroeien met allerlei bodembedekkende planten, zodat er minder voedingsstoffen kunnen uitspoelen en nuttige insecten beter kunnen overleven.
In de biologische fruitteelt mag er niet gespoten worden met herbiciden (= scheikundige producten om onkruiden te doden), waardoor onkruidmanagement belangrijk wordt.
Let op voor vruchtboomkanker en stambasisrot bij gevoelige appelrassen want de stam blijft door deze bodembedekkers soms te lang nat.
Meer lezen over bodembedekkers bij fruitbomen.

Het is niet altijd eenvoudig om ziekten en plagen op cultuurplanten te determineren.
Een overzicht van nuttige weblinks plantenziekten en plagen: diagnose, voorkoming en biologische bestrijding bij fruit, groenten en sierplanten.

Frambozen uitdunnen en leiden.

Frambozen vragen een aangepaste verzorging om goed te kunnen uitgroeien.
Dun de jonge scheuten uit tot er ca 10 stuks per lopende meter overblijven.
Luchtig gesnoeide en aangebonden frambozen zijn minder vatbaar voor schimmels. Ook kan de oogst vlotter verlopen.
Laat de verdroogde bessen niet hangen, maar ruim ze op of geef ze aan de kippen zodat de larven van de frambozenkever opgeruimd worden.
Het leiden kan met verschillende materialen gebeuren.
Het snoeien van afgedragen takken en leiden kan na de oogst ofwel in het vroege voorjaar gebeuren.
Meer lezen over frambozen.

Vogelschade voorkomen bij rijpend fruit

Aardbeien 'Mara des Bois'. Aardbeien zijn gemakkelijk af te schermen met vogelnetten.


Minivogelkooi over blauwe bessen, gemaakt met gebogen elektriciteitsbuizen en vogelnetten.


Namaak-roofvogel die met de wind kan bewegen.

Vanaf kersen en bessen iets rood beginnen te kleuren moeten ze beschermd worden.
Het beste resultaat geven vogelnetten die de ganse boom of struik beschermen.
Een korte tijd helpen soms ook de volgende afschrikmiddelen: ballonnen in verschillende kleuren, cd's die draaien in de wind, een kunstvogel (namaakroofvogel) aan een touw en afschrikkende geluiden van roofvogels.

De "Bird Chaser" zijn afschrikkende ballonnen in 3 kleuren (wit, zwart en geel). Deze ballonnen moet je om de week afwisselend ophangen, om gewenning te voorkomen.
Afschrikkende natuurlijke vogelgeluiden om rijpe vruchten te beschermen
Kattenlokkende planten (Katvriendelijke planten):
Door katten te lokken naar een kersenboom kunnen vogels ook afgeschrikt worden.
Bruikbaar zijn o.a. Nepeta cataria (kattenkruid), Nepeta faassenii, Valeriana officinalis (Valeriaan), Actinidia kolomikta (kattenkiwi), Teucrium marum (gamander) en Thymus (tijm).
Maai het gras naast rijpend kleinfruit niet te kort af, want dan is er meer vogelschade.
Meer lezen over afschrikkende ballonnen.
Meer lezen over de preventie van vogelschade.